PHẦN MỞ ĐẦU
1. Tính cấp thiết của đề tài
Sự bùng nổ của khoa học công nghệ nói chung và công nghệ thông tin nói riêng đã tác động hết sức mạnh mẽ vào tất cả các ngành, các lĩnh vực trong đời sống xã hội, đặc biệt là giáo dục. Trong điều kiện các phương pháp và hình thức giáo dục cũ đã không đáp ứng được yêu cầu ngày càng cao đối với nhu cầu đào tạo nguồn nhân lực thì việc đổi mới trong giáo dục cần mang tính cấp thiết.
Dạy và học môn GDCD ở trường phổ thông cũng đã và đang được Đảng, nhà nước, Bộ Giáo dục và Đào tạo, các cấp, các ngành, các bậc phụ huynh, học sinh và đặc biệt là đội ngũ giáo viên trực tiếp giảng dạy bộ môn rất quan tâm. Trong những năm qua, việc cải tiến nội dung chương trình, đổi mới phương pháp, phương tiện dạy học môn GDCD đã được đẩy mạnh thực hiện và bắt đầu thu được những thành tựu, có những chuyển biến tích cực. Nghị quyết Hội nghị BCHTW lần thứ 2 khóa VIII chỉ rõ: “…Đổi mới mạnh mẽ phương pháp giáo dục đào tạo, khắc phục lối truyền thụ một chiều, rèn luyện thói quen nếp tư duy sáng tạo của người học. Từng bước áp dụng các biện pháp tiên tiến và phương tiện hiện đại vào quá trình dạy học, bảo đảm điều kiện và thời gian tự học, tụ nghiên cứu cho học sinh…” [1, 25] và Nghị quyết Đại hội IX của Đảng cũng khẳng định: “…Đổi mới phương pháp dạy học, phát huy tư duy sáng tạo và năng lực tự đào tạo của người học, coi trọng thực hành, thực nghiệm, ngoại khóa làm chủ kiến thức, tránh nhồi nhét, học chay học vẹt…”. Đối với môn Giáo dục công dân, đây là môn học trang bị cho học sinh những kiến thức phổ thông cơ bản, phù hợp với lứa tuổi học sinh về thế giới quan khoa học và nhân sinh quan tiến bộ, về các giá trị đạo đức, pháp luật, lối sống. Mặt khác, đây là môn học hình thành và phát triển ở các em những tình cảm, miền tin, hành vi và thói quen đạo đức, pháp luật, giúp các em có được sự thống nhất cao giữa ý thức và hành vi. Đặc biệt trong chương trình môn Giáo dục công dân lớp 12 đã đề cập đến hai chủ đề lớn của “Công dân với pháp luật” đó là bản chất và vai trò của pháp luật đối với sự phát triển của công dân, đất nước, và nhân loại, đề cập đến quyền và nghĩa vụ của công dân trong các lĩnh vực của đời sống xã hội.
Để ngày một nâng cao hiệu quả dạy học, việc sưu tầm và sử dụng các câu chuyện pháp luật đã trở thành một trong những biện pháp góp phần đổi mới phương pháp dạy học. Biện pháp này tạo cho học sinh sự chú ý say mê học tập, khả năng thực hành và đặc biệt quán triệt sâu sắc nguyên tắc “Học đi đôi với hành” “Lý luận gắn với thực tiễn”. Qua các bài học rất đa dạng trong sách giáo khoa GDCD lớp 12, các câu chuyện pháp luật sẽ là các tình huống khác nhau để các em lĩnh hội, lồng ghép tri thức một cách chủ động, tự giác và vận dụng sáng tạo kĩ năng GDCD vào cuộc sống. Sử dụng các câu chuyện pháp luật để dạy học cũng tạo sự đam mê cho học sinh, thay đổi cách học thụ động, liên hệ trực tiếp với những hành động của bản thân và xã hội là đúng hay sai, từ đó giúp các em tránh được những cám dỗ của xã hội. Vận dụng sáng tạo phương pháp này giáo viên sẽ làm cho học sinh hiểu biết về bản chất, vai trò và nội dung pháp luật trong một số lĩnh vực đời sống xã hội. Từ tính cấp thiết và đặc thù trên, việc sử dụng các câu chuyện pháp luật để dạy học chương trình môn GDCD lớp 12 trở nên phù hợp, giúp học sinh chủ động hơn trong học tập, góp phần nâng cao hiệu quả của việc dạy và học.Với lý do trên tác giả chọn đề tài: “Sưu tầm và sử dụng các câu chuyện pháp luật để dạy học chương trình môn GDCD lớp 12” để nghiên cứu làm khóa luận tốt nghiệp ngành Giáo dục Chính trị
2. Lịch sử nghiên cứu
Sưu tầm và sử dụng các câu chuyện pháp luật để dạy học chương trình môn GDCD lớp 12 là một trong những phương pháp dạy học mới, đến nay vẫn chưa có tác giả nào nghiên cứu chuyên sâu và đầy đủ. Tuy nhiên theo sự tìm hiểu và tham khảo, tác giả phát hiện có một số công trình liên quan đến vấn đề
Sáng kiến kinh nghiệm “Sử dụng phương pháp liên hệ thực tiễn thông qua câu chuyện pháp luật trong dạy học môn Giáo dục công dân lớp 12”, Nguyễn Thị Hồng, (trường THPT Thanh Khê – Đà Nẵng, 2009). Nội dung của sáng kiến nghiên cứu thực trạng