Lời nói đầu
Lý luận hình thái kinh tế - xã hội là một trong những nội dung quan trọng của chủ nghĩa duy vật lịch sử. Lý luận đó vạch rõ kết cấu cơ bản và phổ biến của mọi xã hội, quy luật vận động và phát triển tất yếu của xã hội từ hình thái này qua hình thái khác, từ thấp lên cao.
Việc nhận thức đúng, bảo vệ và vận dụng sáng tạo lý luận hình thái kinh tế - xã hội của Mác đang trở thành một nhiệm vụ chính trị cấp bách, bởi lẽ từ khi chủ nghĩa xã hội rơi vào khủng hoảng thì học thuyết này là một trọng điểm lý luận bị công kích từ nhiều phía. Mặt khác, trong việc vận dụng lý luận hình thái kinh tế - xã hội để tiếp tục sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa ở Việt nam cũng đang làm nảy sinh nhiều vấn đề mới, đòi hỏi chúng ta phải biết vận dụng sáng tạo chủ nghĩa Mác-Lênin nói chung và lý luận hình thái kinh tế - xã hội nói riêng vào thực tiễn Việt Nam để tiếp tục thực hiện thắng lợi sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước.
Xuất phát từ ý nghĩa quan trọng của lý luận cũng như thực tiễn, tôi đã chọn đề tài: "Lý luận hình thái kinh tế - xã hội và quá trình công nghiệp hóa và hiện đại hóa ở Việt nam", bài tiểu luận có cấu trúc gồm 3 phần:
Phần I : Lời nói đầu
Phần II: Nội dung lí luận hình thái kinh tế - xã hội
Lý luận hình thái kinh tế - xã hội
Quá trình công nghiệp hoá - hiện đại hoá của Việt Nam
Phần III: Kết luận
Do phạm vi nghiên cứu của đề tài rộng, hạn chế về mặt thời gian và kiến thức, nên mặc dù đã có rất nhiều cố gắng, song bài viết không thể tránh khỏi những thiếu sót. Em kính mong nhận được ý kiến đóng góp của các thầy cô giáo, em xin trân trọng cảm ơn.
Nội dung của lý luận hình thái kinh tế - xã hội

I. Lý luận hình thái kinh tế - xã hội.
1. Khái niệm
Hình thái kinh tế-xã hội là một phạm trù chỉ xã hội ở từng nấc thang lịch sử nhất định, với một kiểu quan hệ sản xuất đặc trưng cho xã hội đó, phù hợp với một trình độ nhất định của lực lượng sản xuất và với một kiến trúc thượng tầng tương ứng được xây dựng trên những quan hệ sản xuất ấy.
Phạm trù hình thái kinh tế-xã hội áp dụng cho mọi xã hội. Ngoài những yếu tố cơ bản nói trên, mỗi hình thái xã hội còn có những quan hệ khác như quan hệ dân tộc, quan hệ gia đình và những quan hệ khác. Những yếu tố cơ bản hợp thành một hình thái kinh tế-xã hội hình thành những mối quan hệ có tính quy luật như: mối quan hệ biện chứng giữa lực lượng sản xuất và quan hệ sản xuất, giữa cơ sở hạ tầng và kiến trúc thượng tầng. Chính sự liên hệ và tác động lẫn nhau giữa các yếu tố đó là động lực bên trong của sự phát triển xã hội, thúc đẩy tiến bộ lịch sử.
Mỗi hình thái kinh tế - xã hội dựa trên một trình độ kinh tế, kỹ thuật nhất định. Xã hội chuyển từ hình thái kinh tế - xã hội này sang hình thái kinh tế-xã hội khác tức là chuyển từ nền văn minh này sang nền văn minh