Tiết: 114. LỰA CHỌN TRẬT TỰ TỪ TRONG CÂU
Tuần: 30
Mục tiêu:
Kiến thức:
- Cách sắp xếp trật tự từ trong câu.
- Tác dụng diễn đạt của những trật tự từ khác nhau.
Kỹ năng:
- Phân tích hiệu quả diễn đạt của việc lựa chọn trật tự từ trong một số văn bản văn học .
- Phát hiện và sửa được một số lỗi trong sắp xếp trật tự từ.
Thái độ:
Giáo dục học sinh kĩ năng sống: Ra quyết định lựa chọn trật tự tư 2trong câu phù hợp với mục đích giao tiếp.
Trọng tâm:
- Cách sắp xếp trật tự từ trong câu.
- Tác dụng diễn đạt của những trật tự từ khác nhau.
- Phân tích hiệu quả diễn đạt của việc lựa chọn trật tự từ trong một số văn bản văn học .
- Phát hiện và sửa được một số lỗi trong sắp xếp trật tự từ.
Chuẩn bị:
3.1 Giáo viên: Đồ dùng + Phiếu A, B, C, D.
3.2 Học sinh: Bảng nhóm.
Tiến trình dạy học:
4.1.Ổn định tổ chức và kiểm diện: kiểm tra sĩ số.
4.2.Kiểm tra miệng:
4.3 Giảng bài mới:
Hoạt động của giáo viên và học sinh
Nội dung bài học

Hoạt động 1: Vào bài:
Nêu trật tự bình thường trong hai câu thơ sau:
Lom khom dưới núi tiều vài chú
Lác đác bên sông chợ mấy nhà.
( Vào bài.
Hoạt động 2: Nhận xét chung:
( Gọi HS đọc đoạn trích, sgk/110.(đèn chiếu)
( Có thể thay đổi trật tự từ trong câu in đậm theo những cách nào mà không làm thay đổi nghĩa cơ bản của câu?







( Sau khi biến đổi như vậy, em có nhận xét gì?
( Với một câu cho trước, nếu thay đổi trật tự các từ có trong câu, chúng ta có thể có 6 cách diễn đạt khác nhau mà không làm thay đổi nghĩa cơ bản của nó.
( Vì sao tác giả lại chọn trật tự từ như trong đoạn trích?
( Cách viết của tác giả có thể nhằm mục đích sau: nhấn mạnh vị thế xã hội, thái độ hung hãn của cai lệ, tạo liên kết câu, tạo nhịp điệu cho câu văn...
- Từ roi tạo liên kết với câu trước.
- Từ thét tạo liên kết với câu sau.
- Cụm từ gõ đầu roi xuống đất nhấn mạnh vị thế xã hội và thái độ hung hãn của cai lệ.
( Trật tự từ là cách sắp xếp từ ngữ trong một câu.
Hoạt động 2: Một số tác dụng của sự sắp xếp trật tự từ
( Gọi HS đọc đoạn trích 1, sgk/111. (đèn chiếu)



( Nêu tác dụng của việc sắp xếp trật tự từ (in đậm) trong các câu?







( Gọi HS đọc đoạn trích 2, sgk/112. (đèn chiếu)
( So sánh cách sắp xếp trật tự từ (in đậm) của nhà văn Thép Mới với những cách sắp xếp khác?
( Cách viết của nhà văn Thép Mới cớ hiệu quả diễn đạt cao hơn vì nó có nhịp điệu hơn (đảm bảo được sự hài hòa về ngữ âm).
( Cách sắp xếp trật tự từ có tác dụng:
- Thể hiện thứ tự của sự việc, hành động…
- Thể hiện vị thế xã hội của các nhân vật
- Nhấn mạnh tính chất, đặc điểm của sự việc, hành động.
- Tạo liên kết câu.
- Tạo nhịp điệu cho câu.
( Từ các ví dụ trên, hãy rút ra nhận xét về tác dụng của việc sắp xếp trật tự từ trong câu?
Hoạt động 3: Hướng dẫn luyện tập.
( Gọi học sinh đọc các câu trong bài tập. GV hướng dẫn học sinh làm bài.








I. Nhận xét chung:

1. Cai lệ gõ đầu roi xuống đất, thét bằng giọng khàn khàn của người hút nhiều xái cũ.
2. Cai lệ thét bằng giọng khàn khàn của một người hút nhiều xái cũ, gõ đầu roi xuống đất.
3. Thét bằng giọng khàn khàn của mộ người hút nhiều xái cũ, cai lệ gõ đầu roi xuống đất.
4. Bằng giọng khàn khàn của một người hút nhiều xái cũ, cai lệ gõ đầu roi xuóng đất, thét.
5. Bằng giọng khàn khàn của một người hút nhiều xái cũ, gõ đầu roi xuống đất, cai lệ thét.
6. Gõ dầu roi xuống đất, bằng giọng khàn khàn của một người hút nhiều xái cũ, cai lệ thét.