LỚP CÁ XƯƠNG (OSTEICHTHYES)
CẤU TẠO VÀ HOẠT ĐỘNG SỐNG:
Hình dạng: đa hình
-Phổ biến là hình thoi dẹp bên.
-Miệng ở phía trước.
-Có xương nắp mang che buồng mang.
-Đuôi đồng hình, 1 số dị hình hoặc lưỡng tính.
Da: 2 lớp: biểu bì và bì.
*Biểu bì: kép. Có tầng cutin mỏng phủ ngoài, trong có nhiều tuyến đơn bào tiết chất nhầy.
*Bì:
-Mỏng, gồm nhiều sợi liên kết bám vào cơ dưới da.
-Trong bì có nhiều sắc bào (là những tế bào có tua dài, mang nhiều hạt sắc tố), có thể tập trung hoặc phân tán làm cho da đổi màu.
-Có tế bào Iridocyte chứa hạt guanin làm da có ánh bạc.
-Có tuyến đơn bào tập trung thành chùm tiết chất độc hoặc phát sáng.
-Là nơi sinh ra vảy cá, có 3 loại:
+Vảy cốt-min: (ở cá xương cổ) cấu tạo gồm nhiều vảy tấm dính lại.
+Vảy láng: (chỉ có ở cá nguyên thủy) cấu tạo gần giống vảy cốt-min, có hình trám, gắn thành tấm lớn, dẹp, phủ mặt da.
+Vảy xương: (ở cá chính thức) là những vảy riêng rẽ xếp mái ngói.
.Cắt ngang, ngoài cùng là lớp ganoin mỏng, dưới là các lớp sợi đồng tâm và sợi phóng xạ xen kẽ, sợi thấm Ca chắc như xương.
.Cùng với sự tăng trưởng cá, vảy lớn dần và làm thành vòng năm trên biên vảy, thể hiện rõ tuổi cá hằng năm.
.2 loại:
(Vảy tròn: (ở cá xương thấp) bờ ngoài vảy nhẵn.
(Vảy lược: (ở cá xương cao) bờ ngoài vảy có nhiều gai nhỏ.















Bộ xương: hóa xương tòan bộ hoặc đôi chỗ còn bằng sụn.
*Cột sống: cấu tạo giống cá sụn. Khác:
-Hóa xương hết.
-1 số ở phần lưng có thêm nhiều xương dăm do màng ngăn tiết cơ tạo thành.
*Sọ: gồm sọ não và sọ tạng.
-Sọ não:
+Giai đọan đầu hình thành giống cá sụn. Sau, sụn được thay thế bằng xương, tạo thành các xương gốc sụn. Tiếp theo, nóc sọ và dưới đáy sọ hình thành thêm xương bì phủ ngoài.
+những xương sọ chính:
.Xương gốc sụn:
(Vùng mũi: 1 xương sàng giữa, 2 xương sàng bên.
(Vùng mắt: xương gốc bướm, xương cánh bướm, xương ổ mắt bướm.
(Vùng tai: xương cánh tai, bướm tai, trước tai, trên tai, sau tai.
(Vùng chẩm: 1 xương gốc chẩm, 2 xương bên chẩm, 1 xương trên chẩm.
.Xương bì:
(Nóc sọ: xương mũi, trán, đỉnh.
(Bên sọ: xương vòng ổ mắt, xương thái dương.
(Đáy sọ: xương lá mía, xương bên bướm (làm thành trục nền sọ).
-Sọ tạng: khác cá sụn, tất cả đều hóa xương và có thêm 1 số xương bì.
+Cung hàm:
.Hàm trên sụn khẩu cái vuông: phân thành hàm sơ cấp (2 xương khẩu cái, 2 xương vuông nối bởi 3 xương cánh), thêm hàm thứ cấp (2 xương trước hàm, 2 xương hàm trên).
.Hàm dưới sụn meckel thành xương khớp, thêm 2 xương bì ( xương răng, xương góc).
+Cung móng: sụn móng hàm và sụn móng hóa xương.
+Cung mang: 5 đôi hóa xương (đôi V tiêu giảm). Ngoài cùng có xương nắp mang (4 xương) khớp xương móng hàm thành cửa buồng mang.
*Xương chi:
-Chi lẻ: giống cá sụn. Khác: tấm tia và tia bằng xương (đôi khi thành gai cứng).
-Chi chẵn:
+Đai vai nguyên thủy mỗi bên có xương bả, xương quạ, sau thêm xương đòn, xương trên đòn, xương sau đòn.
+Xương vây chỉ có 4 tấm tia và nhiều tia vây.
-Đai hông: biến đổi, mỗi bên chỉ còn 1 xương gốc vây. Xương vây có 1 tấm tia và nhiều tia vây.





Hệ cơ:
-Cơ thân, đuôi, hàm giống cá sụn.
-thêm cơ nắp mang có vai trò hô hấp.
Hệ tiêu hóa:
*Ống tiêu hóa:
-Khoang miệng: giống cá sụn. Khác là răng đính trên xương hàm, xương khẩu cái, xương lá mía.
-Thực quản rất ngắn.
-Dạ dày: chỉ phân hóa rõ ở bọn ăn thịt. Sau dạ dày có manh tràng hạ vị (làm tăng diện tích tiêu hóa và hấp thụ).
-