CHƯƠNG III:NƯỚC ĐẠI VIỆT THỜI TRẦN
(TK XIII – XIV)

Bài 13:NƯỚC ĐẠI VIỆT Ở THẾ KỈ XIII

I NHÀ TRẦN THÀNH LẬP

I.Mục tiêu bài học :
1. Kiến thức :
- Giúp học sinh nắm được nguyên nhân làm cho nhà Lý sụp đổ và bối cảnh thành lập của nhà Trần; sự thành lập nhà Trần là sự cần thiết cho đất nước và xã hội Đại Việt lúc bấy giờ.
- Nhà Trần đã góp phần củng cố chế độ quân chủng trung ương tập quyền vững mạnh thông qua việc sửa đổi bổ sung thêm pháp luật thời Lý, xây dựng quân đội củng cố quốc phòng, phục hồi và phát triển kinh tế .
2. Kỹ năng:
- Rèn luyện kỹ năng sử dụng bản đồ, phương pháp so sánh, đối chiếu, nhận xét
3. tư tưởng tình cảm:
- Giáo dục,bồi dưỡng cho học sinh tinh thần đấu tranh chống áp bức, bóc lột và tinh thần sáng tạo trong xây dựng đất nước.
- Lòng yêu nước tự hào dân tộc, biết ơn tổ tiên và ý thức kế thừa truyền thống dân tộc trong công cuộc xây dựng và bảo vệ tổ quốc.
II. Tài liệu tham khảo:
-Sách giáo khoa 7
- Sách giáo viên 7
-Đại cương lịch sử Việt Nam
- Sơ đồ tổ chức bộ máy quan lại và các đơn vị hành chánh thời Trần
III.Nội dung dạy học:
1.Ổn định lớp
2. kiểm tra bài cũ
- Tổ chức chính quyền trung ương và địa phương thời Lý ra sao?
-Nêu những đặc điểm về tình hình kinh tế , xã hội thời Lý?
3. Bài mới:
Sau hai thế kỉ ra đời và đóng vai trò lãnh đạo đất nước, nhà Lý đã có nhiều công lao đối với nước Đại Việt: chăm lo đến việc phát triển đấùt nước , chăm lo đời sống nhân dân. Vì vậy nhân dân hăng hái sản xuất và đạt được nhiều thành tựu rực rỡ về kinh tế văn hóa xã hội. Tuy nhiên từ cuối thế kỉ XII nhà Lý đã bước vào thời kỳ suy vong và một thế lực mới trong triều đình Lý do Trần Thủ Độ đứng đầu đã tìm cách nắm lấy binh quyền thành lập nhà Trần .
Vậy nguyên nhân nào đã làm cho nhà Lý suy sụp ? Và nhà Trần được thành lập trong bối cảnh nào?



Hoạt động của thầy

Hoạt động của trò

Ghi bài


1.Nhà Lý sụp đỗ:

- Yêu cầu học sinh đọc SGK/50 ( cuối TKXII…hoàng đế )
- (Phương pháp thông tin) Giáo viên cung cấp thông tin về triều Lý: nhà Lý thành lập vào 1009 và trải qua 8 đời vua nhưng đến đời vua thứ 9 thì nhà Lý càng suy yếu trầm trọng.
- (Phương pháp phát vấn) . Vậy nguyên nhân nào làm cho nhà Lý suy yếu và dẫn đến sự sụp đổ của triều Lý vào thế kỉ XIII?
- Giáo viên củng cố lại: Cuối thế kỷ XII triều đình nhà Lý đã bước vào thời kì suy yếu trầm trọng. Các vua khi lên ngôi còn quá non trẻ, lớn lên lại ham chơi xao lãng việc triều chính và bỏ bê việc chăm lo đời sống nhân dân chỉ lo ăn chơi,chú trọng xây các nơi để phục vụ cho lợi ích cá nhân. Các nịnh thần, gian thần cũng theo vua ăn chơi sa đoạ lộng hành nhiễu loạn triều đình phá rối nhân dân.
- Giáo viên cho học sinh đọc sách trích “ khâm định việt sử thông giám cương mục để cho học sinh thấy rõ sự sa đọa của chính quyền Lý
- (Phương pháp vấn đáp): sự suy yếu của một chính quyền đứng đầu liệu có ảnh hưởng gì đến đời sống người dân hay không?Chi tiết nào cho thấy?
-Giáo viên củng cố: Chính sự bỏ bê không quan tâm của triều đình Lý đến đời sống nhân dân: không coi trọng đắp đê thủy lợi làm cho lũ lụt hạn hán thường xuyên xảy ra . Đời sống nhân dân cực khổ phải bán vợ con làm nô tì , một số bỏ vào chùa kiếm sống ( dân chúng cực khổ
- Cho học sinh đọc phần chữ nghiêng đoạn 2 SGK/ 50. Thấy được sự cùng quẫn, bất mãn của nhân dân đối với triều đình.
-Xã hội rối ren, triều đình bất tài, nhân dân nghèo nổi dậy khấp nơi đấu tranh : Thân Lợi ở Cao Bằng lạng Sơn ( 1140- 1141) (là dấu hiệu biểu hiện sự suy yếu của triều lý. Đầu thế kỉ XIII lại xảy ra nạn hỗn chiến giữa các phe phái địa phương quậy phá nhân dân và uy hiếp triều đình Lý trong tình hình hết sức rối ren, phức tạp.
-( Phương pháp phát vấn): Để giải quyết sự rối loạn của triều đình và xã hội nhà Lý đã làm gì?
- Nhà Lý bất lực phải dựa vào thế lực họ Trần để