Bài 2
LIÊN XÔ VÀ CÁC NƯỚC ĐÔNG ÂU (1945 – 1991)
LIÊN BANG NGA (1991 – 2000)

I. MỤC TIÊU BÀI HỌC:
1. Kiến thức:
- Biết được những thành tựu cơ bản trong công cuộc xây dựng CNXH ở Liên xô và Đông Âu từ năm 1945 đến giữa những năm 1970 và ý nghĩa của những thành tựu đó.
- Hiểu được nguyên nhân tan rã của chế độ XHCN ở Liên xô và các nước Đông Âu.
- Biết được tình hình Liên bang Nga trong thập niên 90 (1991 – 2000) sau khi Liên Xô tan rã.
2. Kĩ năng:
- Biết quan sát, phân tích lược đồ, biểu đồ, tranh ảnh và rút ra nhận xét.
- Có kĩ năng tư duy logic.
3. Tư tưởng:
Biết khâm phục, trân trọng những thành tựu lớn lao trong công cuộc xây dựng CNXH ở Liên Xô và các nước Đông Âu; củng cố niềm tin vào CNXH, vào công cuộc xây dựng CNXH của đất nước.
II.THIẾT BỊ, ĐỒ DÙNG DẠY – HỌC:
- Biểu đồ tỉ trọng công nghiệp Liên Xô so với thế giới; biểu đồ sản phẩm nông nghiệp của Liên Xô so với năm 1913; lược đồ các nước Đông Âu sau chiến tranh thế giới thứ nhất.
- Tranh ảnh có liên quan.
- Tài liệu tham khảo khác.
III. TUẾN TRÌNH TỔ CHỨC DẠY – HỌC:
1. Kiểm tra bài cũ:
- Câu hỏi 1: Hãy nêu hoàn cảnh, nội dung, ý nghĩa lịch sử của Hội nghị Ianta.
- Câu hỏi 2: Sự hình thành hai hệ thống XHCN và TBCN diễn ra như thế nào?
2. Giới thiệu bài mới:
Sau khi Chiến tranh thế giới thứ hai kết thúc, trên thế giới đã dần dần hình thành hai hệ thống: hệ thống XHCN do Liên Xô đứng đầu và hệ thống TBCN do Mĩ đứng đầu.
Ở bài này, chúng ta sẽ tìm hiểu các nước trong hệ thống XHCN, bao gồm Liên Xô và các nước Đông Âu. Các vấn đề chúng ta cần thấy rõ qua bài học, đó là:
1. Những thành tựu chính trong công cuộc xây dựng CNXH ở Liên Xô và Đông Âu từ 1945 đến nửa đầu những năm 70 của thế kỉ XX.
2. Nguyên nhân đưa tới sự sụp đổ của CNXH ở Liên Xô và Đông Âu.
3. Tình hình Liên bang Nga trong thập niên 90 của thế kỉ XX và hiện nay.
3. Tổ chức dạy – học bài mới:
Hoạt động của GV và HS
Kiến thức cơ bản

* Hoạt động: Tìm hiểu những thành tựu của Liên Xô từ năm 1945 đến nữa đầu những năm 70 của thế kỉ XX.
- GV đặt câu hỏi: Tại sao Liên Xô phải tiến hành công cuộc khôi phục kinh tế (1945 – 1950)? Thắng lợi của kế hoạch 5 năm khôi phục kinh tế có ý nghĩa quan trọng gì?
- HS theo dõi SGK, suy nghĩ trả lời.
- GV nhận xét, kết luận:
+ Bước khỏi Chiến tranh thế giới thứ hai, Liên Xô là nước thắng trận song lại là nước bị chiến tranh tàn phá nặng nề nhất cả về người và của: hơn 27 triệu người chết, 1.710 thành phố và hơn vạn làng mạc bị thiêu hủy, 32.000 xí nghiệp bị tàn phá. Do vậy, Liên Xô phải bắt tay thực hiện kế hoạch 5 năm khôi phục kinh tế (1946 – 1950).
+ Với truyền thống tự lực tự cường và với bản lĩnh kiên cường của con người XHCN, nhân dân Liên Xô đã hoàn thành thắng lợi kế hoạch khôi phục kinh tế trước thời hạn 9 tháng. Sản xuất công nghiệp, nông nghiệp đều hồi phục. Đặc biệt, năm 1949, Liên Xô đã chế tạo thành công bom nguyên tử, phá vỡ thế độc quyền vũ khí nguyên tử của Mĩ..
+ Việc hoàn thành kế hoạch 5 năm khôi phục kinh tế có ý nghĩa hết sức quan trọng, là nền tảng vũng chắc cho công cuộc xây dựng CNXH về sau đạt được nhiều thành tựu to lớn.
* Hoạt động: Tìm hiểu thành tựu của Liên Xô trong thập niên 70 qua lược đồ:
- GV cho HS quan sát biểu đồ tỉ trọng công nghiệp Liên Xô so với thế giới (thập niên 70), biểu đồ tỉ lệ sản phẩm nông nghiệp của Liên Xô so với năm 1913, hình ảnh nhà vũ trị Gagarin (1934 – 1968) .
- GV đặt câu hỏi: Qua quan sát biểu đồ, tranh ảnh và theo dõi SGK, em hãy cho biết sau khi hoàn thành khôi phục kinh tế, Liên Xô đã làm gì để tiếp tục xây dựng cơ sở vật chất kỹ thuật của CNXH và đạt được thành tựu như thế nào?
- HS quan sát, phát biểu ý kiến.
- GV nhận xét, phân tích, kết luận:
+ Sau khi hoàn thành khôi phục kinh tế, Liên Xô đã