LỊCH SỬ ĐỊA PHƯƠNG TỈNH BÌNH DƯƠNG
CÁC NGHỀ THỦ CÔNG TRUYỀN THỐNG

Tuần 19 Ngày soạn : 13/12/09
Tiết PPCT: 19 Ngày dạy: 28/12/09

I. Mục tiêu bài học
1. Kiến thức
- Cung cấp cho học sinh những kiến thức về các nghề thủ công truyển thống ở tỉnh Bình Dương.
- Chính nghề gốm sứ đã làm cho Thủ Dầu Một nổi danh trong cả nước
2. Kỹ năng
- Rèn luyện kỹ năng phân tích, đánh giá về các tư liệu lịch sử địa phương.
3.Thái độ, tư tưởng tình cảm.
- Biết trân trọng với những thành quả của quá khứ, phải biết phát huy trong thời kì hiện tại.
- Trách nhiệm của HS trong việc giữ gìn và phát triển các nghề truyền thống của quê hương.
II. Thiết bị và tài liệu dạy học
- Một số tư liệu lịch sử và tài liệu về các nghề thủ công và các làng nghề ở Bình Dương.
III. Lên lớp
ổn định
Giảng bài mới
Gốm sứ là ngành công nghiệp, tiểu thủ công nghiệp truyền thống của tỉnh Bình Dương.
Từ xưa, Thủ Dầu Một là một trong hai trung tâm sản xuất gốm lớn nhất Nam bộ.
Để hiểu rỏ hơn về các nghề thủ công truyền thống của địa phương, chúng ta cùng đi vào tìm hiểu bài học sau đây.
HOẠT ĐỘNG CỦA THẦY VÀ TRÒ
NỘI DUNG


Hoạt động 1 :

Gv: giới thiệu về làng gốm Tân Phước Khánh ( Tân Uyên ), Lái Thiêu ( Thuận An ) và Chánh Nghĩa ( TX. Thủ Dầu Một )



Hoạt động 2 : Làm việc theo nhóm
- Nhóm 1: những điều kiện cần thiết cho sự phát triển của nghề gốm sứ ở Thủ Dầu Một.

- Nhóm 2 : tìm hiểu về làng gốm Tân Phước Khánh

- Nhóm 3 : : tìm hiểu về làng gốm Lái Thiêu


- Nhóm 4: tìm hiểu về làng gốm Chánh Nghĩa




Gv: Các trường phái gốm sứ nào tồn tại ở Bình Dương ?

Hs theo dõi tài liệu và trả lời câu hỏi

Gv chốt ý: ngày nay, các trường phái đã có sự pha trộn lẫn nhau. Vì nằm trong vùng dân cư và trong quá trình đô thị hóa các cơ sở sản xuất gây ô nhiễm, tác động đến môi trường.




Gv: giới thiệu sơ lược về làng sơn mài Tương Bình Hiệp





GV : những sản phẩm sơn mài nào được ưa chuộn nhất ?
- Các bức tứ bình ( mai, lan, cúc, trúc, )
- Bộ tranh Phước Lộc Thọ, tranh đồng quê, tranh dân gian





Gv : giới thiệu những câu ca dao nói về nghề chạm khắc ở BD:
“Trại ghe, trại ván sẵn sang
Sông sâu nước chảy điệp trùng bán buôn”
“ Chiều chiều mượn ngựa ông Đô
Mượn ba chú lính đưa cô tôi về
Đưa về chợ Thủ, bán hủ, bán ve
Bán bộ đồ chè, bán cối đâm tiêu, ...”
GV : ngoài những nghề thủ công vừa nêu trên, ở Thủ Dầu Một còn có những nghề thủ công nào ?

Gv có thể liên hệ về nghề đan tre ở Phú An ( Bến Cát ) hiện nay với khu du lịch sinh thái làng tre Phú An.
I. KHÁI QUÁT
- Vùng đất Thủ Dầu Một xưa và Bình Dương nay là một trong những chiếc nôi của nghệ thuật, nơi sản sinh và phát triển các nghề thủ công truyền thống.
- Nơi đây có những điều kiện thuận lợi cho các nghề thủ công phát triển:
+ Nguồn nguyên liệu dồi dào
+ Gần nguồn nước
+ Thợ thủ công tay nghề cao vốn là những lưu dân người Hoa từ Trung Quốc sang và người Việt từ miền Bắc và miền Trung Việt Nam vào
II. CÁC NGHỀ THỦ CÔNG TRUYỀN THỐNG
1. NGHỀ GỐM
a. Làng Tân Phước Khánh (Tân Khánh )
- Nằm ở vùng có trữu lượng đất sét lớn, gần nguồn nước.
- Năm 1867, trong lễ khánh thành chùa Bà làng có 2 lễ vật dâng cúng là lư hương và bình hoa bằng gốm.
b. Làng Lái Thiêu
- Hình thành vào cuối thế kỉ XIX do những lưu dân người Hoa theo chân các thuyền buôn vào Gia Định và chọn Lái Thiêu để xây dựng lò gốm.
- Sản phẩm gồm :lu, hủ, khay, chậu với da men màu đen và màu da lươn.
c. Làng Chánh Nghĩa
- Thời xưa còn gọi là Bà Lụa
- Ba làng nghề gốm Bình Dương xuất hiện khoảng giữa thế kỉ XIX, chủ nhân là những lưu dân người Hoa sang Việt Nam định cư.