Phần I
LỊCH SỬ THẾ GIỚI CẬN ĐẠI (Tiếp theo)
Chương 1
CÁC NƯỚC CHÂU Á, CHÂU PHI VÀ KHU VỰC MỸ LA TINH
(Thế kỉ XIX - đầu thế kỉ XX)
Tiết PP: 01
Bài 1
NHẬT BẢN
I. MỤC TIÊU BÀI HỌC:
1/ Kiến thức:
- HS hiểu rõ tình hình Nhật Bản nửa đầu thế kỷ XIX.
- Nội dung, tính chất và kết quả của cuộc cải cách Minh Trị.
- Con đường phát triển CNTB của Nhật Bản phát triển CNTB và quá trình chuyển sang giai đoạn CNĐQ.
2/ Tư tưởng:
- HS nhận thức rõ vai trò, ý nghĩa của những cải cách đối với sự phát triển kinh tế, xã hội
- Giáo dục học sinh tinh thần học hỏi, cần cù trong lao động.
- Giúp Hs thấy rõ vì sao chiến tranh đế quốc thường gắn liền với CN ĐQ
3/ Kỹ năng:
Rèn luyện kỹ năng phân tích sự kiện lịch sử, sử dụng bản đồ, nắm vững khái niệm “cải cách”.
II/ THIẾT BỊ, TÀI LIỆU DẠY-HỌC:
- GV: Bản đồ ĐQ Nhật cuối thế kỷ XIX đầu thế kỷ XX. Ảnh Thiên Hoàng Minh Trị.
- HS: Soạn bài trả lời câu hỏi SGK trang 5,6,8. Vẽ lược đồ H3 SGK/ 7.
III. TIẾN TRÌNH BÀI DẠY:
1. Ổn định lớp:
2. Dẫn dắt vào bài:
3. Tổ chức dạy-học

Hoạt động của GV - HS
Nội dung

Hoạt động 1: Tập thể
- GV sử dụng bản đồ thế giới giới thiệu vị trí địa lý của NB.
- PV: Tình hình NB vào đầu TK XIX?

- PV: Biểu hiện suy yếu của NB? đầu thế kỷ XIX?


- PV: Trước tình hình trên, Nhật bản đang đứng trước nguy cơ gì?

Hoạt động 2: Thảo luận nhóm
* Kiến thức: Nội dung, tính chất, kết quả, cuộc duy tân Minh Trị
* Tổ chức: GV phân chia nhóm và giao nội dung thảo luận cho các nhóm:
- Nhóm 1: Nội dung cải các về chính trị, Qsự
- Nhóm 2: Nội dung cải cách về kinh tế, giáo dục.
- Nhóm 3: Tính chất, kết quả cuộc duy tân Minh Trị.
* HS thảo luận và cử đại diện của nhóm lên trình bày, nhóm khác bổ sung và GV chốt ý.
GV cho HS khai thác ảnh Minh Trị
- PV: Trong các nội dung cải cách trên, nội dung nào quan trọng nhất? Vì sao? (cải cách giáo dục, Vì được xem là chìa khoá nâng cao dân trí, tạo con người có khả năng nắm bắt KHKT, tư tưởng văn hoá tiên tiến để hội nhập vào thế giới TBCN. Nhật Bản là nước nông nghiệp, KT-VH - XH đều lạc hậu, muốn đưa Nhật tiến lên con đường hiện đại hoá phải coi trọng cải cách giáo dục, vì giáo dục thúc đẩy phát triển kinh tế-xã hội.)
Hoạt động 3: Cá nhân
- PV: Đặc điểm chung của CNĐQ?
- GV liên hệ tình hình NB cuối TK XIX đã có sự xuất hiện của các công ty độc quyền, chính sách bành truớng của Nhật Bản xâm lược thuộc địa.
- HS lên bảng trình bày bằng bản đồ sự bành trướng của NB.
- PV: Chính sách đối nội của Nhật Bản khi chuyển sang giai đoạn đế quốc?

1. Nhật bản từ đầu thế kỷ XIX đền trước năm 1868
* Chế độ Mạc phủ khủng hoảng suy yếu:
- Kinh tế: Nông nghiệp phong kiến lạc hậu, tô thuế nặng nề, mầm mống kinh tế TBCN phát triển.
- Xã hội: Mâu thuẫn giữa nhân dân với chế độ phong kiến gay gắt.
- Chính trị: Quyền lực thuộc về Tướng quân.
* TB phương Tây dùng vũ lực đe dọa và buộc Nhật ký điều ước bất bình đẳng.

2. Cuộc Duy tân Minh Trị.
1.1868, chế độ Mạc hủ sụp đổ, Mútsôhitô (Minh Trị) lên ngôi và thực hiện công cuộc cải cách.
* Nội dung cuộc cải cách:
- Chính trị: Tổ chức chính phủ theo kiểu châu Âu, ban hành Hiến pháp 1889, thực hiện quyền bình đẳng...
- Kinh tế: Xóa bỏ độc quyền ruộng đất của phong kiến, thống nhất tiền tệ và thị trường, tăng cường phát triển TBCN ở nông thôn...
- Quân sự: Huấn luyện theo phương Tây, chú trọng tàu chiến, sản xuất vũ khí.
- Giáo dục: Chú trọng KHKT, cử HS giỏi đi du học.

* Kết quả: Nhật thoát khỏi số phận thuộc địa trở thành nước TBCN.
* Tính chất: là cuộc cách mạng tư sản