Bài 3. TRUNG QUỐC

I. MỤC TIÊU BÀI HỌC
1. Về kiến thức
- Biết được những nét chính về quá trình phân chia, xâu xé Trung Quốc của các nước đế quốc từ giữa thế kỉ XIX – đầu thế kỉ XX.
- Diễn biến và hoạt động của các phong trào đấu tranh chống đế quốc và phong kiến: Chiến tranh thuốc phiện, phong trào Thái bình Thiên quốc, cải cách Mậu Tuất (1898), Cách mạng Tân Hợi (1911). Ý nghĩa lịch sử của các phong trào đó.
- Giải thích được các khái niệm “Nửa thuộc địa, nửa phong kiến”, “Vận động Duy Tân”, “chủ nghĩa Tam dân”…
2. Về tư tưởng, tình cảm
Có thái độ đúng đắn về chính quyền Mãn Thanh, khâm phục cuộc đấu tranh của nhân dân Trung Quốc chống đế quốc, phong kiến, đặc biệt là cuộc cách mạng Tân Hợi.
3. Về kĩ năng
- Rèn luyện kĩ năng sử dụng lược đồ lịch sử.
- Bồi dưỡng kĩ năng nhận định, phân tích, đánh giá các sự kiện lịch sử.
II. NỘI DUNG HỌC TẬP Phong trào đấu tranh của nhân dân Trung Quốc từ giữa thế kỉ XIX đến đầu thế kỉ XX . Tôn Trung Sơn và Cách mạng Tân Hợi
IV. TỔ CHỨC CÁC HOẠT ĐỘNG DẠY – HỌC

Hoạt động của thầy và trò
Nội dung

*HĐ 1: Cả lớp và cá nhân. 5’
GV giới thiệu đôi nét về đất nước Trung Quốc (Vị trí, dân số, lịch sử văn hóa).
Hướng dẫn HS đọc thêm SGK kết hợp khai thác Hình 6 (SGK, tr.13) để thấy được quá trình các đế quốc xâm lược Trung Quốc.
GV hình thành khái niệm “nước nửa thuộc địa, nửa phong kiến”
*HĐ 1: Cả lớp và cá nhân. 15’
Yêu cầu HS theo dõi SGK để nắm được các phong trào đấu tranh của nhân dân TQ giữa TK XIX đầu TK XX.
- Diễn biến chính.
- Lãnh đạo.
- Lực lượng tham gia.
- Tính chất - ý nghĩa.

GV tạo biểu tượng nhân vật lịch sử: Hồng Tú Toàn, Khang Vi và Lương Khải Siêu.
- HS ghi nhớ


?-Tại sao nói khởi nghĩa Thái Bình Thiên quốc là cuộc khởi nghĩa nông dân vĩ đại nhất trong lịch sử Trung Quốc?
- HS phát biểu Lôi kéo được một lực lượng đông đảo nông dân tham gia, kéo dài 14 năm, nghĩa quân xây dựng được chính quyền Trung ương và thi hành nhiều chính sách tiến bộ


?-Em rút ra nhận xét gì về các cuộc đấu tranh chống phong kiến, đế quốc ở Trung Quốc cuối thế kỉ XIX đầu thế kỉ XX? (diễn ra sôi nổi nhưng đều thất bại). Nguyên nhân thất bại là do:
+Chưa có tổ chức chính Đảng lãnh đạo.
+Sự bảo thủ , hèn nhát của triều đình phong kiến.
+Do phong kiến và đế quốc cấu kết đàn áp.
*HĐ 2: Cả lớp và cá nhân. 15’

Yêu cầu HS theo dõi SGK để nắm được nội dung cơ bản: Tôn Trung Sơn và Trung Quốc Đồng Minh Hội và Cách mạng Tân Hợi.

GV hình thành khái niệm “Chủ nghĩa Tam dân”.
Yêu cầu HS đọc đoạn chữ nhỏ SGK (tr.15), tạo biểu tượng Tôn Trung Sơn.

?-Em có nhận xét gì về chủ nghĩa Tam Dân và mục tiêu Đồng Minh Hội? (Tích cực và hạn chế)
GV chốt ý: Hạn chế: Chưa nêu cao ý thức dân tộc chống đế quốc – kẻ thù chính của Trung Quốc lúc giờ. Song trong hoàn cảnh Châu Á đương thời, Chủ nghĩa Tam dân vẫn là tư tưởng tiến bộ vì thế nó có ảnh hưởng đến phong tràn CM DCTS ở một số nước Châu Á trong đó có Việt Nam.

?-Hãy nêu nguyên nhân dẫn đến cách mạng Tân Hợi?
GV hình thành khái niệm “Quốc hữu hóa đường sắt”.

Kết hợp sử dụng Lược đồ Cách mạng Tân Hợi.

?-Qua diễn biến, kết quả của cách mạng Tân Hợi, hãy rút ra tính chất - ý nghĩa của cách mạng?

?-Vì sao Cách mạng Tân Hợi (1991) được xem là một cuộc cách mạng tư sản?


?-Nêu hạn chế của cuộc Cách mạng Tân Hợi?

GV kết luận.






2. Phong trào đấu tranh của nhân dân Trung Quốc từ giữa thế kỉ XIX đến đầu thế kỉ XX
- Trước sự xâm lược của các nước đế quốc và thái độ thỏa hiệp của triều đình Mãn Thanh, nhân dân Trung Quốc đã đứng dậy đấu tranh, tiêu biểu là phong trào nông dân Thái Bình Thiên Quốc do Hồng Tú Toàn lãnh đạo (1851 – 1864).
- Năm 1898, cuộc