Tiết 86: Lập luận trong văn nghị luận
Giáo viên hướng dẫn: Cô Nguyễn Thị Thanh Lan.
Người soạn: Dương Thị Quỳnh Lan.
Đối tượng: Học sinh lớp 10A1,10 A7, 10A15.
Ngày soạn: 29/02/2018.

A. Mục tiêu bài học: Giúp học sinh:
1. Kiến thức:
- Củng cố và nâng cao những hiểu biết về yêu cầu, cách thức xây dựng lập luận trong văn nghị luận.
2. Kỹ năng:
- Giúp học sinh biết cách xây dựng lập luận để vận dụng vào viết bài văn nghị luận.
- Rèn luyện và phát triển kĩ năng làm việc nhóm.
3. Thái độ:
- Chú ý rèn luyện cách lập luận chặt chẽ trong giao tiếp hàng ngày.
B. Chuẩn bị của giáo viên và học sinh
1. Giáo viên.
- Sách giáo khoa, sách giáo viên Ngữ văn 10, tập 2 - ban cơ bản.
- Giáo án giảng dạy.
2. Học sinh.
- Sách giáo khoa, vở soạn, bút, vở ghi…
C. Phương pháp, phương tiện dạy học
1. Phương pháp dạy học: sử dụng kết hợp các phương pháp: phát vấn, đàm thoại, gợi mở, nêu vấn đề, thảo luận nhóm…
2. Phương tiện dạy học: bảng đen, phấn, phiếu trả lời câu hỏi…
D. Tiến trình bài dạy
1. Ổn định lớp.
2. Kiểm tra bài cũ: Đọc thuộc lòng đoạn trích Chí khí anh hùng (trích Truyện Kiều – Nguyễn Du). Sau đó, em hãy nêu khái quát nội dung và nghệ thuật của đoạn trích?
3. Bài mới:
* Vào bài mới: Mục đích của văn bản nghị luận là thuyết phục được người đọc, người nghe. Muốn vậy, văn bản nghị luận phải có hệ thống lập luận chặt chẽ, sắc sảo.Bài học hôm nay, cô trò chúng ta sẽ cùng đi tìm hiểu vấn đê này.
HOẠT ĐỘNG CỦA GV & HS
NỘI DUNG CẦN ĐẠT

Hoạt động1: Tìm hiểu về khái niệm lập luận trong văn nghị luận.
-Gọi học sinh đọc đoạn văn trong SGK.
GV hỏi: Mục đích của lập luận nằm ở câu văn nào?


GV hỏi: Để đạt được mục đích, tác giả đã dùng những lý lẽ nào?
 

 



GV hỏi: Từ sự phân tích trên,em hãy cho biết lập luận là gì?


Hoạt động 2: Tìm hiểu về cách xây dựng lập luận.
GV hỏi:Muốn xây dựng lập luận, người viết phải tiến hành theo những bước nào?

GV hỏi: Luận điểm là gì?
GV hỏi: Bài văn Chữ tabàn về vấn đề gì?
(Bài văn trên bàn về vấn đề: Sử dụng tiếng Việt ở nước ta
Quan điểm của tác giả là khi nào thật cần thiết mới dùng tiếng nước ngoài, còn bình thường thì phải dùng tiếng mẹ đẻ, đây vừa là thái độ tự trọng vừa đảm bảo quyền lợi được thông tin cho người đọc.
(phê phán việc lạm dụng sử dụng tiếng nước ngoài.)
GV hỏi: Bài văn có bao nhiêu luận điểm? Đó là những luận điểm nào?

 
 
 
GV hỏi: Luận cứ là gì?

GV: Chia lớp thành 4 nhóm.
Thời gian thảo luận là: 7 phút.
Yêu cầu:
+ Nhóm 1, 2: Em hãy chỉ ra những luận cứ ở đoạn văn trích Thư dụ Vương Thông lần nữa - Nguyễn Trãi (SGK - 109). Và cho biết tác giả sử dụng luận cứ lí lẽ hay bằng chứng thực tế.
+ Nhóm 3, 4: Em hãy chỉ ra những luận cứ, luận chứng ở bài văn Chữ ta- Hữu Thọ (SGK - 110). Và cho biết tác giả sử dụng luận cứ lí lẽ hay bằng chứng thực tế.









- Gọi học sinh đọc phần 3 (SGK - 110) và trả lời câu hỏi sau:
GV hỏi: Em hiểu phương pháp lập luận là gì?
 GV hỏi: Đoạn văn của Nguyễn Trãi lập luận theo phương pháp nào?
GV hỏi: Văn bản Chữ ta tác giả Hữu Thọ lập luận theo phương pháp nào?
HS: Suy nghĩ trả lời.

GVhỏi: Ngoài những phương pháp lập luận trên còn gặp nhiều phương pháp lập luận nào ở THCS?
(Có nhiều phương pháp lập luận, sau đây là ba phương pháp cơ bản:
+Phương pháp diễn dịch: Là cách lập luận đi từ khái quát đến cụ thể.
+Phương pháp quy nạp: Là cách lập luận đi từ cụ thể đến khái quát.
+Phương pháp phản đề: là cách đưa ra một ý kiến ngược lại hoàn toàn với vấn đề đang được bàn