TRƯỜNG THCS NGHĨA SƠN

KHBD LỊCH SỬ 7 SÁCH KNTT

TỔ KHXH

HỌ VÀ TÊN GV: NGUYỄN THỊ THOA

Ngày soạn :30/10/2025
Ngày dạy : 13,14 /11/2025

TUẦN : 10,11
CHƯƠNG 2: TRUNG QUỐC VÀ ẤN ĐỘ THỜI TRUNG ĐẠI

Tiết 8,9,10,11: BÀI 4. TRUNG QUỐC TỪ THẾ KỈ VII ĐẾN GIỮA THẾ KỈ XIX
(Thời gian thực hiện: 4 tiết)
I. MỤC TIÊU

1. Về năng lực
- Tìm hiểu lịch sử: Khai thác và sử dụng được thông tin của một số tư liệu lịch sử trong
bài học dưới sự hướng dẫn của GV.
- Nhận thức và tư duy lịch sử:
- Lập sơ đồ tiến trình phát triển của lịch sử Trung Quốc từ TK III đến giữa TK XIX
- Trình bày được : Những nét chính về sự thịnh vượng của Trung Quốc
dưới thời Đường.
– Mô tả được sự phát triển kinh tế dưới thời Minh – Thanh.
– Giới thiệu và nhận xét được những thành tựu chủ yếu của văn hoá
– Trung Quốc từ thế kỉ VII đến giữa thế kỉ XIX (Nho giáo, sử học,
kiến trúc,...).
+ Rèn luyện kỹ năng miêu tả tranh ảnh lịch sử, kỹ năng so sánh, đánh giá, hợp tác.
- Vận dụng kiến thức, kĩ năng đã học: Bước đầu biết vận dụng phương pháp lịch sử để
phân tích và hiểu giá trị của các chính sách xã hội của mỗi triều đại cùng những thành
tựu văn hóa.
2. Về phẩm chất
- Yêu nước: Có thái độ khách quan trong nhìn nhận các sự kiện và nhân vật lịch sử.
- Nhân ái: Tôn trọng văn hóa, tự do tín ngưỡng của dân tộc khác.
- Chăm chỉ: Chăm học, chăm làm, hăng say học hỏi và nhiệt tình tham gia hoạt động
nhóm.

1

TRƯỜNG THCS NGHĨA SƠN

KHBD LỊCH SỬ 7 SÁCH KNTT

TỔ KHXH

HỌ VÀ TÊN GV: NGUYỄN THỊ THOA

- Trung thực: Hiểu được Trung Quốc là một quốc gia phong kiến lớn điển hình ở
phương Đông, đồng thời là một nước láng giềng gần gũi của Việt Nam, có ảnh hưởng
không nhỏ tới quá trình phát triển lịch sử Việt Nam.
- Trách nhiệm: Có ý thức tôn trọng và học hỏi cái hay, cái đẹp trong những thành tựu
tiêu biểu của Trung Quốc.
II. THIẾT BỊ DẠY HỌC VÀ HỌC LIỆU
1. Thiết bị:
- Một số tranh ảnh, lược đồ (Trung Quốc thời phong kiến) được phóng to (để trình
chiếu), một số mẩu chuyện lịch sử tiêu biểu gắn với nội dung bài học;
- Máy tính, máy chiếu (tivi), phiếu học tập cho HS;
2. Học liệu: KHBH, tư liệu sưu tầm liên quan đến bài học
III. TIẾN TRÌNH DẠY HỌC
Hoạt động 1: Mở đầu
a. Mục tiêu: Tạo tâm thế cho học sinh đi vào tìm hiểu bài mới.
b. Nội dung:
- GV: Sử dụng các phương pháp, kĩ thuật dạy học: Sử dụng di sản, sử dụng đồ dùng
trực quan, nêu vấn đề, vấn đáp, thuyết trình. Tổ chức cho HS làm việc cá nhân.
- HS: Xem tranh ảnh để trả lời các câu hỏi theo yêu cầu của GV.
c. Sản phẩm: Hiểu biết đúng của bản thân HS về Trung Quốc và di tích Tử Cấm
Thành (Thời gian, triều đại xây dựng).
d. Tổ chức thực hiện:
Bước 1: Giao nhiệm vụ học tập
- GV cho HS xem 1 số hình ảnh về đất nước Trung Quốc và đặt câu hỏi cho HS:
? Những hình ảnh trên giúp em gợi nhớ tới đất nước nào
? Em có biết di tích Tử Cấm Thành không ? Công trình này được xây dựng vào
triều đại nào?
Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ
GV hướng dẫn HS xác định yêu cầu, tìm câu trả lời.
HS quan sát, suy nghĩ tìm câu trả lời.
Bước 3: Báo cáo kết quả

2

TRƯỜNG THCS NGHĨA SƠN

KHBD LỊCH SỬ 7 SÁCH KNTT

TỔ KHXH

HỌ VÀ TÊN GV: NGUYỄN THỊ THOA

- GV yêu cầu HS trả lời.
- HS trả lời (có thể đúng, có thể sai): Trung Quốc. Tử Cấm Thành được xây dựng vào
năm 1420 dưới thời Minh Thành Tổ, đến năm 1655 dưới thời Thuận Trị thì được
trùng tu.
- Các HS còn lại theo dõi, nhận xét, đánh giá và bổ sung cho bạn (nếu cần).
Bước 4: Kết luận, nhận định
Dựa trên câu trả lười của Hs, Gv giới thiệu bài mới: Là một trong những quốc gia
ra đời sớm và phát triển nhanh. TQ đã đạt được nhiều thành tựu rực rỡ trên nhiều lĩnh
vực kinh tế, chính trị thời phong kiến. Vậy bài học hôm nay chúng ta cùng tìm hiểu.
2. Hoạt động 2: Hình thành kiến thức mới
2.1. Mục 1. Tiến trình phát triển của lịch sử Trung Quốc từ thế kỷ VII
đến giữa thế kỷ XIX
a. Mục tiêu: HS lập được sơ đồ Tiến trình phát triển của Trung Quốc từ thế kỷ VII đến
giữa thế kỷ XIX.
b. Nội dung:
- GV: Sử dụng các phương pháp, kĩ thuật dạy học: Sử dụng đồ dùng trực quan, sử
dụng tư liệu lịch sử, phương pháp nêu vấn đề, thuyết trình,... Tổ chức cho HS làm việc
cá nhân.
- HS: Suy nghĩ, vẽ sơ đồ theo yêu cầu của GV.
c. Sản phẩm: Sơ đồ Tiến trình phát triển của Trung Quốc từ thế kỷ VII đến giữa thế
kỷ XIX (đúng, khoa học/sáng tạo, đẹp).
d. Tổ chức thực hiện:
HOẠT ĐỘNG CỦA GV-HS

DỰ KIẾN SẢN PHẨM

1. Tiến trình phát triển của lịch
sử Trung Quốc từ thế kỷ VII
GV cho HS đọc thông tin trong GSK, tổ chức đến giữa thế kỷ XIX
cho HS làm việc cá nhân, thực hiện yêu cầu:
Lịch sử Trung Quốc từ thế kỷ VII
? Vẽ trục thời gian thể hiện tiến trình phát triển đến giữa thế kỷ XIX đó là sự
của lịch sử Trung Quốc từ thế kỳ VII đến giữa thành lập, phát triển và suy vong
của các triều đại phong kiến:
thế kỳ XIX ?
Bước 1: Giao nhiệm vụ học tập

- Thời Đường (618 - 907);

Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ

- GV hướng dẫn HS tìm hiểu yêu cầu, thực - Thời kì Ngũ đại (907 - 960);
3

TRƯỜNG THCS NGHĨA SƠN

KHBD LỊCH SỬ 7 SÁCH KNTT

TỔ KHXH

HỌ VÀ TÊN GV: NGUYỄN THỊ THOA

hiện.

- Thời Tống (960 – 1279);

- HS suy nghĩ, vẽ sơ đồ Tiến trình phát triển của - Thời Nguyên (1271 – 1368);
Trung Quốc từ thế kỷ VII đến giữa thế kỷ XIX. - Thời Minh (1368 – 1644);
- GV lần lượt chiếu các lược đồ Trung Quốc - Nhà Thanh (1644 – 1911) –
thời phong kiến, mở rộng (sự ra đời, nối tiếp triều đại phong kiến cuối cùng
của các triều đại Trung Quốc)( Phụ lục)
của Trung Quốc.
Cuối nhà Tùy, tình hình rối ren. Sau khi Tùy
Dượng Đế chết, năm 618 Lý Uyên xưng Hoàng
đế, đặt tên nước là Đường. Năm 847, cuộc khởi
nghĩa nông dân do Hoàgn Sào lãnh đạo làm
nhà Đường suy sụp. Đến năm 960, Triệu
Khuông Dẫn dẹp tan các thế lực phong kiến đối
lập, lập ra nhà Tống. Đầu thế kỷ XIII, trên thảo
nguyên Mông Cổ, Thành Cát Tư Hãn lên ngôi
Đại Hãn (tiếng Mông Cổ tức là "vua của cả thế
giới"), tiến đánh Bắc Trung Quốc. Sau đó Hốt
Tất Liệt diệt Nam Tống, lên ngôi Hoàng đế,
thiết lập triều Nguyên ở Trung Quốc vào năm
1279. Giữa thế kỷ XIV, Chu Nguyên Chương,
lãnh tụ của phong trào nông dân, lật đổ nhà
Nguyên, lên ngôi hoàng để lập ra nhà Minh vào
năm 1368. Năm 1644 tộc người Mãn ở phương
Bắc kéo vào xâm lược nước Minh, lập ra nhà
Thanh (1644 - 1911). Vua, quan Nhà Thanh
cưỡng bức nhân dân phải theo phong tục của
người Mãn, đưa ra nhiều chính sách áp bức
dân tộc tàn bạo. Do đó, các cuộc khởi nghĩa,
chống đối ngày một nhiều, làm cho triều đại
ngày càng suy yếu. Nhân cơ hội đó, tư bản
phương Tây đua nhau nhòm ngó, xâm lược
Trung Quốc. Nhà Thanh bất lực, dẫn đến sự
suy sụp của chế độ phong kiến.
HS lắng nghe, tiếp thu kiến thức.
Bước 3: Báo cáo, thảo luận
- GV cho 1 - 2 HS trình bày sản phẩm của mình
trước lớp.
4

TRƯỜNG THCS NGHĨA SƠN

KHBD LỊCH SỬ 7 SÁCH KNTT

TỔ KHXH

HỌ VÀ TÊN GV: NGUYỄN THỊ THOA

- HS trình bày, các HS còn lại theo dõi, nhận
xét, đánh giá và bổ sung cho bạn (nếu có).
Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm
vụ học tập
- GV đánh giá kết quả hoạt động của HS.
- GV chiếu lược đồ, chốt ý:

2.2. Mục 2. Trung Quốc dưới thời Đường
a. Mục tiêu: Nắm được tổ chức bộ máy nhà nước, chính sách đối ngoại, tình hình kinh
tế của thời Đường
b. Nội dung:
- GV: Sử dụng các phương pháp, kĩ thuật dạy học: Nêu vấn đề, đàm thoại, sử dụng tư
liệu, kể chuyện,… Tổ chức cho HS làm việc nhóm (nhóm nhỏ - nhóm đôi).
- HS: Làm việc nhóm trả lời các câu hỏi theo yêu cầu của GV.
c. Sản phẩm: Câu trả lời đúng của HS (dẫn chứng để chứng minh cho sự thịnh vượng
của Trung Quốc dưới thời Đường trên tất cả các lĩnh vực).
d. Tổ chức thực hiện:
HOẠT ĐỘNG CỦA GV-HS
Bước 1: Giao nhiệm vụ học tập

DỰ KIẾN SẢN PHẨM

2. Trung Quốc dưới thời
GV tổ chức cho HS đọc tư liệu và thông tin trong Đường
5

TRƯỜNG THCS NGHĨA SƠN

KHBD LỊCH SỬ 7 SÁCH KNTT

TỔ KHXH

HỌ VÀ TÊN GV: NGUYỄN THỊ THOA

SGK, yêu cầu hoạt động nhóm đôi 5p
? Trình bày những biểu hiện chính về sự thịnh
vượng của Trung Quốc dưới thời Đường ?
Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ
- HS đọc SGK và thực hiện yêu cầu
- GV dẫn dắt và khuyến khích học sinh hợp tác với
nhau khi thực khi thực hiện nhiệm vụ học tập
- Năm 618, Lý Uyên lên
? Điểm mới của chế độ tuyển chọn quan lại dưới thời ngôi hoàng đế, lập ra nhà
Đường là gì ?
Đường.
? Hãy nêu những chính sách đối ngoại của nhà - Về chính trị:
Đường ?
+ Bộ máy nhà nước được
? Nhà Đường thi hành chính sách gì để phát triển về hoàn chỉnh, mở khoa thi
nông nghiệp ? Chính sách đó mang lại kết quả gì ?
chọn người tài để tuyển
Bước 3. Báo cáo kết quả hoạt động
dụng làm quan.
+ Các hoàng đế các thời
Đường tiếp tục chính sách
- Học sinh trình bày kết quả, hs các cặp khác theo dõi, bành trướng, mở rộng lãnh
nhận xét, đánh giá và bổ sung cho bạn (nếu cần).
thổ…
- GV bổ sung: Thông qua việc mở các khoa thi để
chọn người giỏi. Điều này thể hiện sự tiến bộ và chính - Về kinh tế:
+ Nhà nước thực hiện chính
sách trọng dụng người tài dưới thời Đường.
- GV cho HS đọc thêm thông tin ở phần "Em có biết" sách giảm thuế, chính sách
và kể cho HS nghe một số câu chuyện về Đường Thái quân điền, nhiều kỹ thuật
Tông và chính sách cai trị đất nước của ông để HS canh tác mới được áp dụng.
hiểu thêm về con người cũng như tư tưởng cai trị đất Nông nghiệp có bước phát
nước rất tiến bộ của Đường Thái Tông, để HS có thể triển.
- Gv gọi một vài nhóm trình bày kết quả

đánh giá đúng về nhà vua và triều đại này. Đó cũng
chính là lí do vì sao mà chế độ phong kiến đạt được sự
thịnh vượng dưới thời Đường (GV nhấn mạnh nội
dung này).

+ Thủ công nghiệp phát
triển. Nhiều thành thị xuất
hiện và ngày càng phồn
thịnh.

- Nhà Đường luôn tìm mọi cách mở rộng bờ cõi bằng + Thương nghiệp phát triển
những cuộc chiến tranh xâm lược các nước láng giềng. mạnh: Nhà Đường có quan
- GV nhấn mạnh đến các cuộc xâm lược nước ta của hệ buôn bán với hầu hết các
phong kiến Trung Quốc là phi nghĩa và cuối cùng đều nước châu Á. Từ những
tuyến đường giao thông
6

TRƯỜNG THCS NGHĨA SƠN

KHBD LỊCH SỬ 7 SÁCH KNTT

TỔ KHXH

HỌ VÀ TÊN GV: NGUYỄN THỊ THOA

thất bại.
- Về kinh tế: Nhà nước thi hành chính sách giảm tô,
thuế, thực hiện chế độ quân điền - lấy ruộng công và
ruộng bỏ hoang chia cho nông dân, áp dụng nhiều kỹ
thuật canh tác mới như chọn giống, xác định thời vụ,
… Những chính sách đó đã thúc đẩy nông nghiệp phát
triển xã hội đạt đến sự phồn thịnh.

truyền thống nối các châu
lục được hình thành từ các
thế kỉ trước, đến thời
Đường trở thành "con
đường tơ lụa" nổi tiếng
trong lịch sử.

+Thủ công nghiệp: Nhiều xưởng thủ công luyện sắt,
đóng thuyền,… với hàng chục nhân công xuất hiện.
+ Thương nghiệp: Nhiều thành thị xuất hiện và ngày
càng phồn thịnh như Trường An, Lạc Dương,… Nhà
Đường có quan hệ buôn bán với hầu hết các nước châu
Á; từ các tuyến đường giao thông truyền thống nối các
châu lục được hình thành từ các thế kỉ trước, đến thời
Đường, trở thành "con đường tơ lụa" kết nối giữa
phương Đông và phương Tây.
- GV kể cho HS nghe một số thông tin về "con đường
tơ lụa"; HS lắng nghe, tiếp thu kiến thức.
Bước 4: Kết luận, nhận định
Gv nhận xét, đánh giá kết quả của học sinh.
- Chuẩn xác hóa các kiến thức đã hình thành cho học
sinh.
2.3. Mục 3. Sự phát triển kinh tế thời Minh - Thanh
a. Mục tiêu: HS trình bày và nêu được dẫn chứng chứng minh cho bước phát triển
trong nông ngiệp, thủ công nghiệp và thương nghiệp thời Minh - Thanh. Trình bày
được thành tựu nổi bật nhất thời Minh - Thanh và lí giải được vì sao.
b. Nội dung:
- GV: Sử dụng các phương pháp, kĩ thuật dạy học: Nêu vấn đề, thảo luận nhóm, sử
dụng đồ dùng trực quan, sử dụng di sản, thuyết trình,…Tổ chức cho HS hoạt động
nhóm (nhóm lớn - nhóm tổ)/cá nhân.
- HS: Làm việc nhóm/cá nhân trả lời câu hỏi theo yêu cầu của GV.
c. Sản phẩm: Câu trả lời đúng của HS (dẫn chứng chứng minh cho bước phát triển
trong nông ngiệp, thủ công nghiệp và thương nghiệp thời Minh - Thanh; thành tựu nổi
bật nhất thời Minh - Thanh và lí giải được vì sao).
7

TRƯỜNG THCS NGHĨA SƠN

KHBD LỊCH SỬ 7 SÁCH KNTT

TỔ KHXH

HỌ VÀ TÊN GV: NGUYỄN THỊ THOA

d. Tổ chức thực hiện:
HOẠT ĐỘNG CỦA GV-HS

DỰ KIẾN SẢN PHẨM

Bước 1: Giao nhiệm vụ học tập

3. Sự phát triển kinh tế thời
- GV cho HS đọc thông tin SGK, thảo luận nhóm Minh - Thanh
tổ để hoàn thành Phiếu học tập:
- Nông nghiệp có những bước
? Trình bày những biểu hiện nổi bật về sự phát tiến về kỹ thuật gieo trồng, diện
tích trồng trọt vượt xa thời kỳ
triển kinh tế dưới thời Minh - Thanh ?
trước, sản lượng lương thực
tăng nhiều,…
Lĩnh vực
Biểu hiện nổi bật
- Thủ công nghiệp và thương
Nông nghiệp
nghiệp thời Minh - Thanh có
bước phát triển vượt bậc:
Thủ công nghiệp
+ Hình thành những xưởng thủ
Thương nghiệp
công tương đối lớn, thuê nhiều
nhân công và sản phẩm rất đa
Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ
dạng.
- GV hướng dẫn cho HS tìm hiểu đề và hoàn + Nhiều thành thị trở nên phồn
thiện phiếu bài tập, khuyến khích học sinh hợp thịnh. Bắc Kinh, Nam Kinh
tác với nhau khi thực khi thực hiện nhiệm vụ học không chỉ là những trung tâm
tập
chính trị mà còn là những trung
- HS đọc SGK, xác định yêu cầu của bài và trao tâm kinh tế lớn. Nhiều Thương
cảng lớn đã trở thành những
đổi nhóm để hoàn thiện phiếu bài tập.
trung tâm buôn bán sầm uất. Từ
Bước 3: Báo cáo, thảo luận
đây, thương nhân Trung Quốc
- Sau khi HS hoàn thành Phiếu học tập, GV yêu mở rộng giao thương với các
cầu đại diện nhóm trình bày.
nước Đông Nam Á, Ấn Độ, Ba
- HS trình bày; HS các nhóm còn lại theo dõi, Tư,… Đồng thời, thương nhân
nhận xét, đánh giá và bổ sung cho bạn (nếu cần). nước ngoài cũng mang tới đây
nhiều loại hàng hóa để buôn
- GV khắc sâu thêm về sự phát triển của kinh tế bán.
dưới thời Minh - Thanh bằng các hoạt động cung
cấp tư liệu, yêu cầu HS quan sát để trả lời những
câu hỏi nhỏ của GV.
- GV giới thiệu Hình 2. Đó gốm men xanh thời
Minh: Đây là dòng gốm sứ da dưa xanh điển
hình thời vua Minh Thế Tông (trị vì từ năm 1521
8

TRƯỜNG THCS NGHĨA SƠN

KHBD LỊCH SỬ 7 SÁCH KNTT

TỔ KHXH

HỌ VÀ TÊN GV: NGUYỄN THỊ THOA

đến năm 1567). Men da dưa xanh là một loại
men lấy nhiệt độ thấp với oxit chì làm yếu tố
chính. Lò nung nhà Minh bắt đầu nung đốt men
này từ thời vua Minh Thành Tổ (trị vì từ năm
1402 đến năm 1424), sau đó các triều đại khác
nhau đều có sự sáng tạo, phát triển loại men này.
Đến thời vua Minh Thế Tông thì màu sắc của sản
phẩm là tinh khiết nhất.
- GV sử dụng tư liệu về các thành thị Nam Kinh,
Bắc Kinh: Ở Nam kinh thời Minh khoảng một
triệu người, Bắc Kinh có khoảng 600 nghìn
người… Trong thành phố có nhiều khu vực đặt
tên theo nghề thủ công như Nam Kinh có phường
Gốm, phường Đồng, phường Sắt,…
Sau đó yêu cầu HS quan sát hình3 trả lời câu
hỏi:
? Em rút ra điều gì về các thành thị lớn ở Trung
Quốc thời Minh - Thanh ?
HS suy nghĩ, rút ra được nhận xét: Các thành thị
lớn ở Trung Quốc như Nam Kinh, Bắc Kinh,…
có dân cư đông đúc, buôn bán tấp nập, sầm uất,
kinh tế thủ công nghiệp phát triển với nhiều nghề
thủ công được hình thành và dần chuyên môn
hóa,…
- GV giới thiệu thêm: Bức tranh "Thanh minh
thượng hà đồ" nghĩa là "tranh vẽ cảnh bên bờ
sông vào tiết Thanh minh" hay có ý khác là
"tranh vẽ cảnh bên bờ sông vào tiết trời trong
sáng" là tên của một số tác phẩm hội họa nổi
tiếng của Trung Quốc, trong đó bản đầu tiên và
nổi tiếng nhất là bức tranh của họa sĩ Trương
Trạch Đoan vẽ đời nhà Tống. Tác phẩm mô tả
cảnh sống của người dân Trung Quốc tại Biện
Kinh (tức Khai Phong ngày nay) với đầy đủ
những cảnh sinh hoạt thường nhật, trang phục,
ngành nghề, các chi tiết kiến trúc, đường xá cũng

9

TRƯỜNG THCS NGHĨA SƠN

TỔ KHXH

KHBD LỊCH SỬ 7 SÁCH KNTT

HỌ VÀ TÊN GV: NGUYỄN THỊ THOA

được mô tả kỹ lưỡng với nhiều màu sắc trên một
diện tích rộng. Danh tiếng của Thanh minh
thượng hà đồ tại Trung Quốc rất lớn. Tranh là
báu vật của nhiều triều đại phong kiến Trung
Quốc và hiện được trưng bày tại Cố Cung Bắc
Kinh.
Sau này rất nhiều họa sĩ khác của Trung Quốc
đã mô phỏng phong cách vẽ chi tiết và cách bố
cục bức tranh. Hình 3 trong SGK là cảnh Hồng
Kiều do họa sĩ Qiu Ying (thế kỷ XV) vẽ, mô tả sự
thịnh vượng của các thành thị thời nhà Minh.
- GV có thể giới thiệu thêm cho học sinh về một
số thành thị tiêu biểu của Trung Quốc như: Tùng
Giang - trung tâm công nghiệp dệt, là nơi "chăn
áo của thiên hạ", nhà nào cũng quay thơ dệt vải,
…
GV đặt câu hỏi cho HS:
? Các trung tâm kinh tế đóng vai trò gì về chính
trị ?
- HS trả lời: Nhiều thành thị ở Trung Quốc thời
Minh - Thanh vừa là trung tâm kinh tế, vừa là
trung tâm chính trị lớn, có dân số đông nhưng
Bắc Kinh, Nam Kinh.
Bước 4: Kết luận, nhận định
GV đánh giá kết quả hoạt động của HS.
GV nhận xét, bổ sung và chốt ý (nhấn mạnh thủ
công nghiệp và thương nghiệp).
Bước 1: Giao nhiệm vụ học tập
Từ kết quả hoạt động trên, GV cho HS làm việc cá
nhân trả lời câu hỏi:
? Theo em, thành tựu nào là nổi bật nhất ? Vì sao ?
Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ

- Đến thời Minh - Thanh, mầm
mống kinh tế tư bản chủ nghĩa
đã xuất hiện nhưng còn nhỏ bé,

- HS động não, tìm câu trả lời.

10

TRƯỜNG THCS NGHĨA SƠN

KHBD LỊCH SỬ 7 SÁCH KNTT

TỔ KHXH

HỌ VÀ TÊN GV: NGUYỄN THỊ THOA

Bước 3. Báo cáo kết quả hoạt động

chưa đủ sức tạo nên ảnh hưởng,
chi phối mạnh mẽ đối với nền
kinh tế - xã hội Trung Quốc.

- GV gọi 1 - 2 HS trả lời
- Hs trả lời, hs khác nhận xét.
- GV tiếp tục đặt câu hỏi:
? Vì sao đến thời Minh - Thanh, mầm mống quan
hệ tư bản chủ nghĩa bắt đầu xuất hiện ở Trung
Quốc ?
- GV định hướng, HS căn cứ vào kiến thức đã
được làm rõ trong hoạt động trên và rút ra được:
Thời Minh - Thanh đã xuất hiện các cơ sở sản
xuất (công trường thủ công) với quy mô tương đối
lớn, thuê nhiều nhân công, quan hệ giữa chủ
xưởng với người làm thuê thể hiện ở việc "chủ
xuất vốn", "thợ xuất sức"; thương nghiệp phát
triển, thành thị được mở rộng,…
Bước 4: Kết luận, nhận định
- Nhận xét, đánh giá kết quả của học sinh
- GV chốt lại: Thời Minh - Thanh, mầm mống kinh
tế tư bản chủ nghĩa đã xuất hiện nhưng còn nhỏ
bé, chưa đủ sức tạo nên ảnh hưởng, chi phối mạnh
mẽ đến nền kinh tế - xã hội Trung Quốc.
PHỤ LỤC
Kinh tế thời Minh Thanh

Nội dung
Nông nghiệp
Thủ
nghiệp

Có những bước tiến về kĩ thuật gieo trồng, diện tích trồng trọt
vượt xa thời kỳ trước sản, lương lương thực tăng nhiều

công Hình thành những xưởng thủ công tương đối lớn, thuê nhiều nhân
công và sản phẩm rất đa dạng.

Thương nghiệp

Nhiều thành thị trở nên phồn thịnh. Nhiều thương cảng lớn đã trở
thành những trung tâm buôn bán sầm uất..
Đến thời Minh - Thanh mầm mống kinh tế tư bản chủ nghĩa đã
xuất hiện nhưng còn nhỏ bé và chưa đủ sức tạo nên ảnh hưởng
11

TRƯỜNG THCS NGHĨA SƠN

KHBD LỊCH SỬ 7 SÁCH KNTT

TỔ KHXH

HỌ VÀ TÊN GV: NGUYỄN THỊ THOA

chi phối mạnh mẽ đối với nền kinh tế xã hội Trung Quốc
2.4. Mục 4. Những thành tựu chủ yếu của văn hóa Trung Quốc
từ thế kỷ VII đến giữa thế kỷ XIX
a. Mục tiêu:
- HS giới thiệu được những thành tựu văn hóa tiêu biểu của Trung Quốc từ thế kỷ VII
đến thế kỷ XIX;
- HS rút ra được nhận xét: Những thành tựu văn hóa mà người Trung Quốc đạt được
rất toàn diện và rực rỡ trên cơ sở kế thừa những di sản văn hóa từ các thế kỷ trước.
Đồng thời, nhiều thành tựu trong số đó có ảnh hưởng đến nhiều nước láng giềng và trở
thành thành tựu của văn minh thế giới.
b. Nội dung:
- GV: Sử dụng các phương pháp, kĩ thuật dạy học: Nêu vấn đề, thảo luận, vấn đáp, sử
dụng di sản, sử dụng đồ dùng trực quan, sử dụng tư liệu, kể chuyện, thuyết trình,…Tổ
chức cho HS hoạt động nhóm (nhóm lớn - nhóm tổ, nhóm nhỏ - nhóm bàn - cặp
đôi)/cá nhân.
- HS: Làm việc nhóm/cá nhân trả lời các câu hỏi theo yêu cầu của GV.
c. Sản phẩm: Câu trả lời đúng của HS (những thành tựu văn hóa tiêu biểu của Trung
Quốc từ thế kỷ VII đến thế kỷ XIX và nhận xét).
d. Tổ chức thực hiện:
HOẠT ĐỘNG CỦA GV-HS
Bước 1: Giao nhiệm vụ học tập

DỰ KIẾN SẢN PHẨM
4. Những thành tựu chủ
yếu của văn hóa Trung
Quốc

GV tổ chức cho HS thảo luận 8 nhóm lớn ( Cá nhân
từ thế kỷ VII đến giữa thế
3p, nhóm 7p)
kỷ XIX
Quan sát hình, khai thác thông tin trong SGK để hoàn
a) Tư tưởng, tôn giáo:
thành phiếu bài tâp:
? Thống kê những thành tựu chủ yếu của văn - Nho giáo đã trở thành hệ tư
tưởng chính thống của chế
hóa Trung Quốc từ thế kỷ VII đến thế kỷ XIX ?
độ phong kiến Trung Quốc;
Thành tựu văn
- Phật giáo Tiếp tục thịnh
Lĩnh vực
hóa tiêu biểu
hành nhất dưới thời Đường.

12

TRƯỜNG THCS NGHĨA SƠN

TỔ KHXH

KHBD LỊCH SỬ 7 SÁCH KNTT

HỌ VÀ TÊN GV: NGUYỄN THỊ THOA

b) Sử học, văn học:

Tư tưởng- Tôn giáo (Nhóm
1,2)

- Sử học: Từ thời Đường,
các cơ quan chép sử được
thành lập, nhiều bộ sử lớn
được biên soạn.

Sử học (Nhóm 3,4)
Văn học ( Nhóm 5,6)

- Văn học:

Kiến trúc - Điêu khắc

+ Thời Đường, xuất hiện
nhiều nhà thơ nổi tiếng như:
Lý Bạch, Đỗ Phủ, Bạch Cư
Dị.

( Nhóm 7,8)
Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ

- GV hướng dẫn và khuyến khích HS hợp tác với nhau
+ Từ thời Nguyên đến thời
tìm hiểu đề và hoàn thiện phiếu học tập.
Thanh: xuất hiện nhiều tiểu
- HS đọc SGK, xác định yêu cầu của bài và trao đổi thuyết đồ sộ, có ảnh hưởng
nhóm để hoàn thiện phiếu học tập.
sâu sắc đến văn học các
Bước 3: Báo cáo, thảo luận
nước khác.
- Sau khi học sinh hoàn thành phiếu học tập, GV gọi c) Kiến trúc điêu khắc:
đại diện từng nhóm trả lời thành tựu tiêu biểu thuộc
- Các triều đại phong kiến đã
từng lĩnh vực.
xây dựng nhiều cung điện cổ
- HS trình bày; HS các nhóm khác theo dõi, nhận xét, kính, nổi tiếng với phong
đánh giá và bổ sung cho bạn (nếu cần).
cách đặc sắc như: Cố Cung,
Trong quá trình dạy học, GV đặt câu hỏi và giải thích Viên Minh Viên, Tử Cấm
Thành.
thêm:
? Em có biết nội dung của "Tam cương, Ngũ - Những bức họa đạt tới đỉnh
thường" là gì ?
cao, tượng Phật được chạm
(Đó là quan hệ giữa vua - tôi, cha - con, vợ - chồng; khắc tinh xảo, sinh động đã
về nhân, nghĩa, lễ, trí, tín,… được coi là giường mối, chứng tỏ sự tài hoa và sáng
tạo của các nghệ nhân Trung
kỷ cương của đạo đức phong kiến).
Quốc
GV giới thiệu thêm về Hình 4:
Một trang trong Kinh Kim Cương được thực hiện
từ năm 868 chứng tỏ nghề in đã phát triển ở Trung
Quốc từ hơn 1000 năm trước. Ấy chính là cuốn sách
in xưa nhất còn tồn tại đến ngày nay. Cuốn Kinh Kim
Cương có độ dài 5 m với chiều rộng 17 cm, là một
trong những bài kinh quan trọng nhất của Phật giáo
Đại thừa.

13

TRƯỜNG THCS NGHĨA SƠN

TỔ KHXH

KHBD LỊCH SỬ 7 SÁCH KNTT

HỌ VÀ TÊN GV: NGUYỄN THỊ THOA

GV: Ở lớp 6, các em đã biết về Tư Mã Thiên với
bộ Sử kí, đến đời Đường, các hoàng đế lập cơ quan
biên soạn lịch sử gọi là "Sử quán". Đây là bước tiến
mới và góp phần dẫn đến sự ra đời nhiều bộ sử lớn có
giá trị đến ngày nay.
GV nhấn mạnh hai thành tựu tiêu biểu về văn học
có ảnh hưởng lớn đến sáng tác và thưởng thức văn học
hiện nay, đó là thơ Đường và tiểu thuyết chương hồi.
GV cho HS đọc thông tin phần "Kết nối với văn
hóa" và đặt câu hỏi:
? Các em đã từng đọc hoặc từng nghe về những tiểu
thuyết này chưa ? Hãy kể vắn tắt nội dung một trong
bốn cuốn tiểu thuyết đó.
Gợi ý:
+ "Thủy hử" của Thi Nại Am: Kể lại cuộc khởi
nghĩa nông dân ở Lương Sơn Bạc do Tống Giang lãnh
đạo;
+ "Tam Quốc diễn nghĩa” của La Quán Trung:
Miêu tả cuộc đấu tranh của ba nước Ngụy, Thục,
Ngô;
+ "Tây du ký" của Ngô Thừa Ân: Viết về nhà sư
Huyền Trang và các đồ đệ tìm đường sang Tây Trúc
(Ấn Độ) lấy kinh Phật;
+ "Hồng lâu mộng" của Tào Tuyết Cần: Xoay quanh
chuyện tình trắc trở giữa hai anh em con cô, con cậu
là Gia Bảo Ngọc và Lâm Đại Ngọc, qua đó mô tả
cuộc sống nhi