TRƯỜNG TH&THCS NGUYỄN BỈNH KHIÊM
KHBD LỚP 5B
TUẦN 1: Thứ tư, ngày 11/9/2024.
MÔN : KHOA HỌC:
CHỦ ĐỀ 1: CHẤT
TIẾT 1 Bài 1: THÀNH PHẦN VÀ VAI TRÒ CỦA ĐẤT ĐỐI VỚI CÂY TRỒNG (T1)
I. YÊU CẦU CẦN ĐẠT:
1. Kiến thức, kĩ năng:
Năng lực khoa học: Nêu được một số thành phần của đất, trình bày được vai trò của đất
đối với cây trồng.
2. Năng lực.
- Năng lực tự chủ, tự học: tích cực, chủ động tìm thông tin thực hiện nhiệm vụ theo yêu
cầu của bài học.
- Năng lực trách nhiệm: Thực hiện nhiệm vụ của nhóm, tìm hiểu thành phần và vai trò của
đất đối với cây trồng.
- Năng lực giao tiếp và hợp tác: Tham gia nhiệm vụ nhóm và chia sẻ trong nhóm, trình
bày kết quả nhóm.
3. Phẩm chất.
- Phẩm chất chăm chỉ: Chuẩn bị bài trước khi đến lớp, hăng say tìm tòi kiến thức bên
ngoài để mở rộng hiểu biết và thường xuyên xem lại kiến thức bài cũ.
- Phẩm chất trách nhiệm: Hoàn thành các nhiệm vụ tự học cá nhân, nắm được và thực hiện
tốt nhiệm vụ khi làm việc nhóm.
II. ĐỒ DÙNG DẠY HỌC
-GV: - SGK, tranh ảnh sưu tầm hoặc vật thể về các loại đất và các thiết bị, học liệu và đồ
dùng phục vụ cho tiết dạy.
-HS: SGK
III. HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC
Hoạt động của giáo viên
Hoạt động của học sinh
1. Khởi động: (2-3')
- Mục tiêu:
+ Nêu được một số cây trên cạn được trồng trên đất ở các nơi khác nhau.
+ Thông qua khởi động, giáo viên dẫn dắt bài mới hấp dẫn để thu hút học sinh tập trung.
- Cách tiến hành:
- GV tổ chức trò chơi “Tôi được trồng ở đâu?”
- Cả lớp lắng nghe và tham gia trò chơi.
Cách chơi
- GV đưa ra các bức ảnh có cây trồng để HS đoán + Ảnh 1: Cây rau cải trồng trên đất trong
Xem cây đó được trồng ở đâu. Ai có câu trả lời vườn. (Tự chọn)
đúng sẽ được thưởng.
+ Ảnh 2: Cây phi lao trồng trên đất ngoài
bờ biển. (Tự chọn)
+ Ảnh 3: Cây ngô trồng trong các khe đất
mà không được trồng trên đá (Hình 1
SGK)

GIÁO VIÊN: NGUYỄN NHẬT NGỌC ÁNH

TRƯỜNG TH&THCS NGUYỄN BỈNH KHIÊM
KHBD LỚP 5B
- GV khen thưởng HS trả lời đúng.
- HS nhận thưởng
- GV nhận xét và dẫn dắt vào bài mới:
Cây có thể sống và phát triển trên các loại đất - HS lắng nghe.
nhưng không thể trồng trên đá. Vậy, trong đất có
những thành phần nào giúp cho cây trồng có thể
phát triển, các em cùng tìm hiểu ở các hoạt động
sau.
2. Hoạt động khám phá:(20-22')
- Mục tiêu:
+ Nhận biết được thành phần của đất gồm: không khí, nước, chất khoáng và một số chất khác.
- Cách tiến hành:
Hoạt động 1: Trong đất có không khí.
- GV cho HS thực hiện TN1 để chứng minh trong - HS hoạt động nhóm, nhóm trưởng phân
đất có không khí theo nhóm và ghi vào phiếu thí công các bạn thực hiện TN1 và ghi vào
nghiệm của nhóm lần lượt theo các bước:
phiếu.
+ Bước 1: Kiểm tra việc chuẩn bị đồ dùng TN.
+ HS kiểm tra đồ dùng của nhóm: 1 đĩa ít
đất, 1 cốc thủy tinh chứa nước, gang tay.
+ Bước 2: Các nhóm thảo luận viết dự đoán hiện + Các nhóm đưa dự đoán trước khi làm
tượng xảy ra ngay sau khi thả đất vào cốc nước.
TN: có bọt nổi lên, cốc nước đục màu hơn
+ Bước 3: Các nhóm tiến hành thả đất vào cốc lúc đầu, trong nước có tạp chất,...
nước, quan sát hiện tượng xảy ra.
+ Các nhóm tiến hành làm TN: Lưu ý: HS
phải quan sát thật nhanh khi mới thả đất
+ Bước 4: Kết luận và so sánh với dự đoán ban vào cốc nước.
đầu.
+ Các nhóm đưa ra kết luận và so sánh với
dự đoán ban đầu.

- GV mời đại diện các nhóm báo cáo kết quả thảo
luận.
- GV kết luận: Hiện tượng xảy ra ngay khi thả đất
bàu cấp nước là có bọt khí nổi lên. TN chứng tỏ
trong đất có không khí.
Hoạt động 2: Trong đất có nước.
- GV tổ chức cho HS quan sát video hoặc ảnh
minh họa TN ở hình 3 và mô tả TN.

- Đại diện các nhóm báo cáo kết quả thảo
luận.
- HS lắng nghe

- HS quan sát hình 3 dựa vào video hoặc

GIÁO VIÊN: NGUYỄN NHẬT NGỌC ÁNH

TRƯỜNG TH&THCS NGUYỄN BỈNH KHIÊM
KHBD LỚP 5B
tranh ảnh của giáo viên so sánh và nhận
xét ống nghiệm ở hình 3 a trước khi đun
và hiện tượng của ống nghiệm sau khi
đun:
- HS thảo luận

- GV yêu cầu các nhóm thảo luận nêu hiện tượng
xảy ra trong TN và cho biết trong đất có những
thành phần nào?
- GV mời đại diện các nhóm trình bày, các nhóm
nhận xét lẫn nhau.
- GV nhận xét, khen ngợi HS.
- GV kết luận:
Sau khi đun ống nghiệm chứa đất thấy xuất
hiện những giọt nước nhỏ bám vào thành ống
nghiệm. Tthí nghiệm chứng tỏ trong đất có
nước.
Hoạt động 3: Trong đất có chất khoáng, mùn
và một số thành phần khác.
- GV cho HS hoạt động cá nhân quan sát hình 4
và đọc thông tin về thành phần của đất.

- Đại diện các nhóm trình bày
+ Trước khi đun ống nghiệm chứa đất
không có hiện tượng gì xảy ra.
+ Khi đun ống nghiệm chứa đất thấy xuất
hiện những bong bóng nước nhỏ bám vào
thành ống.
- HS lắng nghe, ghi nhớ.

- HS quan sát hình 4 và đọc thông tin.
- GV hỏi:
+ Ngoài không khí và nước trong đất còn có
những thành phần nào?

+ Thành phần nào có nhiều nhất ở trong đất?
GIÁO VIÊN: NGUYỄN NHẬT NGỌC ÁNH

TRƯỜNG TH&THCS NGUYỄN BỈNH KHIÊM

KHBD LỚP 5B

- GV kết luận:
Trong đất có nước và không khí, chất khoáng, - HS trả lời:
mùn,...
+ Ngoài không khí và nước, trong đất còn
có chất khoáng, mùn và một số thành phần
khác.
(HS có thể kể thành phần của đất là chất
dinh dưỡng hoặc các sinh vật, xác sinh
vật, lá cây, rễ cây,...)
+ Chất khoáng chiếm tỉ lệ nhiều nhất trong
đất.
- HS lắng nghe, ghi nhớ

3. Hoạt động luyện tập. (6-7')
- Mục tiêu:
+ HS kể tên được các thành phần của đất.
- Cách tiến hành:
Hoạt động nhóm
- GV tổ chức cho HS trờ chơi “Truyền điện” kể - HS tham gia chơi
tên các thành phần của đất mà em biết.
+ Không khí
+ Nước
+ Chất khoáng
+ Mùn
+ Một số thành phần khác
....
- GV tổng kết trò chơi.
- HS lắng nghe, nhận xét và bổ sung ý
- GV nhận xét chung, tuyên dương.
kiến cho nhóm bạn.
4. Vận dụng trải nghiệm. (2-3')
- Mục tiêu:
+ Củng cố những kiến thức đã học trong tiết học để học sinh khắc sâu nội dung.
+ Vận dụng kiến thức đã học vào thực tiễn. Qua đó phát triển năng lực công nghệ và năng lực
thẩm mĩ.
+ Tạo không khí vui vẻ, hào hứng, lưu luyến sau khi học sinh bài học.
- Cách tiến hành:
- Nhận xét tiết học .
- HS lắng nghe, rút kinh nghiệm.
- Dặn dò:
+ Về nhà quan sát thêm các loại đất khác nhau - HS nghe và thực hiện
xem các thành phần của chúng có khác nhau
không.
- HS tìm hiểu về tác dụng của đất đối với
+ Tìm hiểu vai trò của đất đối với cây trồng.
cây trồng.
IV. ĐIỀU CHỈNH SAU BÀI DẠY: (Nếu có)
...................................................................................................................................................
...................................................................................................................................................
Thứ tư, ngày 11/9/2024.
GIÁO VIÊN: NGUYỄN NHẬT NGỌC ÁNH

TRƯỜNG TH&THCS NGUYỄN BỈNH KHIÊM
KHBD LỚP 5B
MÔN : KHOA HỌC
CHỦ ĐỀ 1: CHẤT
TIẾT 2: Bài 1: THÀNH PHẦN VÀ VAI TRÒ CỦA ĐẤT ĐỐI VỚI CÂY TRỒNG
(T2)
I. YÊU CẦU CẦN ĐẠT:
1. Kiến thức, kĩ năng:
Năng lực khoa học: Nêu được một số thành phần của đất, trình bày được vai trò của đất
đối với cây trồng.
2. Năng lực.
- Năng lực tự chủ, tự học: tích cực, chủ động tìm thông tin thực hiện nhiệm vụ theo yêu
cầu của bài học.
- Năng lực trách nhiệm: Thực hiện nhiệm vụ của nhóm, tìm hiểu thành phần và vai trò của
đất đối với cây trồng.
- Năng lực giao tiếp và hợp tác: Tham gia nhiệm vụ nhóm và chia sẻ trong nhóm, trình
bày kết quả nhóm.
3. Phẩm chất.
- Phẩm chất chăm chỉ: Chuẩn bị bài trước khi đến lớp, hăng say tìm tòi kiến thức bên
ngoài để mở rộng hiểu biết và thường xuyên xem lại kiến thức bài cũ.
- Phẩm chất trách nhiệm: Hoàn thành các nhiệm vụ tự học cá nhân, nắm được và thực hiện
tốt nhiệm vụ khi làm việc nhóm.
II. ĐỒ DÙNG DẠY HỌC
-GV: - SGK, tranh ảnh sưu tầm hoặc vật thể về các loại đất và các thiết bị, học liệu và đồ
dùng phục vụ cho tiết dạy.
-HS: SGK
III. HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC
Hoạt động của giáo viên
Hoạt động của học sinh
1. Khởi động: (2-3')
- Mục tiêu:
+ Nhắc lại được các thành phần của đất.
+ Thông qua khởi động, giáo viên dẫn dắt bài mới hấp dẫn để thu hút học sinh tập trung.
- Cách tiến hành:

GIÁO VIÊN: NGUYỄN NHẬT NGỌC ÁNH

TRƯỜNG TH&THCS NGUYỄN BỈNH KHIÊM
KHBD LỚP 5B
- GV tổ chức trò chơi “Mở mảnh ghép”
- Cả lớp lắng nghe và tham gia trò chơi.
Cách chơi
- GV đưa ra các câu hỏi để HS trả lời. Ai có câu - HS trả lời 4 câu hỏi để mở 4 mảnh ghép.
trả lời đúng sẽ mở được một mảnh ghép. Mở + Câu 1: Trong đất có những thành phần
hết 4 mảnh ghép sẽ xuất hiện một bức ảnh cây nào?
mọc trên đất.
+ Câu 2:Thành phần nào có trong đất nhiều
nhất?
+ Câu 3: Mùn được hình thành từ đâu?
+ Câu 4: Kể tên một số loại đất mà em biết?

- GV khen ngợi HS tham gia chơi.
- GV nhận xét và dẫn dắt vào bài mới:
Cây có thể sống và phát triển nhờ các thành
phần của đất, Vậy đất có vai trò như thế nào đối
với cây trồng?
2. Hoạt động khám phá:(10-12')
- Mục tiêu:
+ Nêu được vai trò của đất đối với cây trồng.
- Cách tiến hành:

- HS lắng nghe.

GIÁO VIÊN: NGUYỄN NHẬT NGỌC ÁNH

TRƯỜNG TH&THCS NGUYỄN BỈNH KHIÊM
KHBD LỚP 5B
Vai trò của đất đối với cây trồng.
- GV gọi 1 HS đọc không thông tin.
- 1 HS đọc thông tin.
- GV yêu cầu HS làm việc nhóm, quan sát bộ rễ - HS hoạt động nhóm, chú ý quan sát đến bộ
cây và thông tin ở hình 6 trả lời 2 câu hỏi SGK: rễ cây và thông tin gợi ý trong ảnh để phát
+ Câu 1: Rễ cây lấy những gì từ đất?
hiện được kiến thức.
+ Câu 1: Rễ là bộ phận chủ yếu hút chất
+ Câu 2: Vì sao cây có thể đứng vững không bị dinh dữơng (chất khoáng, mùn), nước và
đổ?
không khí có trong đất.
+ Câu 2: Vì Rễ có vai trò bám vào lòng đất
giúp cây đứng vững hơn, cố định cây ở vị trí
ban đầu không bị đổ ngã.

- GV mời đại diện các nhóm báo cáo kết quả
thảo luận.
- GV kết luận: Rễ cây lấy chất khoáng, mùn,
nước, không khí giúp cho cây sống và phát
triển tốt giữ cho cây đứng vững.
- Mở rộng: GV gọi 1 HS đọc thông tin phần
“Em có biết” để biết thêm các loại đất khác
nhau

- Đại diện các nhóm báo cáo kết quả thảo
luận.
- HS lắng nghe
- 1 HS đọc cả lớp lắng nghe.

- Liên hệ: Địa phương em chủ yếu có đất loại - 1 vài HS kể.
nào? Kể tên một số loại cây thích hợp trồng ở
loại đất đó.

GIÁO VIÊN: NGUYỄN NHẬT NGỌC ÁNH

TRƯỜNG TH&THCS NGUYỄN BỈNH KHIÊM
KHBD LỚP 5B
3. Hoạt động luyện tập: (15-17')
- Mục tiêu:
+ HS trình bày được vai trò của đất đối với cây trồng.
+ HS trình bày được một số hoạt động làm thay đổi thành phần đất và tác dụng của nó.
+ HS trình bày được một số hoạt động làm tăng vai trò của đất với cây trồng.
- Cách tiến hành:

GIÁO VIÊN: NGUYỄN NHẬT NGỌC ÁNH

TRƯỜNG TH&THCS NGUYỄN BỈNH KHIÊM
KHBD LỚP 5B
3.1. Vai trò của đất với cây trồng
- GV yêu cầu học sinh thảo luận nhóm trình bày - HS thảo luận nhóm.
vai trò của đất với cây trồng dựa vào nội dung
hình 6.
- GV yêu cầu đại diện các nhóm báo cáo kết - Đại diện nhóm trình bày, bổ sung.
quả, các nhóm khác bổ sung ý kiến.
- GV nhận xét, khen ngợi HS trình bày đúng.
- HS lắng nghe, ghi nhớ.
- GV cho HS xem video về vai trò của đất đối - HS xem video.
với cây trồng.
- GV kết luận: vai trò của đất đối với cây trồng
cung cấp nước không khí chất dinh dữơng
cho cây và giữ cho cây đứng vững.
3.2. Hoạt động làm thay đổi thành phần đất
và tác dụng của nó.
- GV yêu cầu HS thảo luận nhóm 2 quan sát
việc làm của máy móc và con người trong 2 - HS thảo luận nhóm 2 và hoàn thành phiếu
bức tranh hình 9 và trả lời câu hỏi trong phiếu học tập.
học tập.

- GV Gọi đại diện các nhóm báo cáo kết quả, - Đại diện các nhóm báo cáo kết quả:
các nhóm khác bổ sung ý kiến.
+ Hoạt động hành 9a làm thay đổi thành
phần không khí trong đất, giúp đất tơi xốp
hơn và tăng không khí trong đất.
+ Hoạt động hành 9b làm thay đổi chất dinh
dưỡng làm tăng chất khoáng và mùn cho
đất, giúp cây trồng có thể sống và phát triển.
- HS lắng nghe.
- GV nhận xét, khen ngợi HS và chốt kết quả
đúng của từng tranh.
3.2. Hoạt động làm tăng vai trò của đất đối
với cây trồng.
- GV yêu cầu học sinh hoạt động cá nhân kể
thêm hoạt động làm tăng vai trò của đất đối với
cây trồng mà em biết.

- 1 vài HS kể theo hiểu biết thực tế và thông
tin đã sưu tầm: bón phân, vun xới đất, xây
dựng hệ thống dẫn nước tưới cho cây trồng,
ủ rơm rạ và rau củ dưới đất, tạo rãnh thoát
nước,...
- HS lắng nghe

GIÁO VIÊN: NGUYỄN NHẬT NGỌC ÁNH

TRƯỜNG TH&THCS NGUYỄN BỈNH KHIÊM

KHBD LỚP 5B

- GV kết luận: Các hoạt động của con người
đã làm thay đổi các thành phần của đất và có
tác động đến chất lượng của đất đối với cây - 1 HS đọc cả lớp lắng nghe
trồng.
- GV cho HS đọc thông tin phần “Em có biết”
để biết thêm thông tin về nông nghiệp thông
minh và bền vững.
4. Vận dụng trải nghiệm.(2-3')
- Mục tiêu:
+ Củng cố những kiến thức đã học trong tiết học để học sinh khắc sâu nội dung.
+ Vận dụng kiến thức đã học vào thực tiễn. Qua đó phát triển năng lực công nghệ và năng lực
thẩm mĩ.
+ Tạo không khí vui vẻ, hào hứng, lưu luyến sau khi học sinh bài học.
- Cách tiến hành:
- Nhận xét tiết học .
- HS lắng nghe, rút kinh nghiệm.
- Dặn dò:
+ Thực hiện xới đất và vun đất vào gốc cho cây - HS nghe và thực hiện ở nhà.
trồng trong gia đình,
+ Tìm hiểu thông tin cho bài 2: ô nhiễm, xói - HS tìm hiểu bài sau.
mòn đất và bảo vệ môi trường đất.
IV. ĐIỀU CHỈNH SAU BÀI DẠY: (Nếu có)
...................................................................................................................................................
...................................................................................................................................................

GIÁO VIÊN: NGUYỄN NHẬT NGỌC ÁNH