Một số kinh nghiệm
nâng cao chất lượng giờ lên lớp
Nguyễn Lương Phùng
THPT Chuyên Phan Bội Châu

Công tác giảng dạy của giáo viên được thực hiện qua từng tiết lên lớp,bao gồm các nội dung: soạn giáo án, tiến trình giảng dạy và rút kinh nghiệm giờ dạy.Đây là việc làm thường nhật của mọi giáo viên, ở mọi cấp học.Đã có bao nhiêu nghiên cứu, bao nhiêu lý luận bàn đến cùng hàng triệu thầy cô giáo thực hiện nó hàng ngày và mằc dù đã được học lý luận dạy học, được dự giờ của các bạn đồng nghiệp, được tham gia nhiều cuộc hội thảo song việc thực hiện tốt các tiết học vẫn là điều không dễ dàng đối với những người hàng ngày làm công tác giảng dạy. Bản thân tôi cũng đã luôn trăn trở, tìm tòi để nâng cao hiệu quả hoạt động chuyên môn nghiệp vụ trên 30 năm qua vẫn không phải là trường hợp ngoại lệ.Vì lẽ đó việc tổ chức các hội nghị trao đổi chuyên môn nghiệp vụ là một điều cần thiết.
Trong hoạt động thực tiễn mỗi người đều rút ra các kinh nghiệm công tác. Sau đây là những điều mà bản thân tôi tâm đắc và nêu lên trao đổi cùng các bạn
I. Soạn giáo án
Thực hiện theo các bước sau
- Bước 1: đọc kĩ sách giáo khoa, tóm tắt cuối bài câu hỏi và bài tập mà sách giáo khoa đưa ra:
Tóm tắt chính là những kiến thức cốt lõi , câu hỏi là những yêu cầu về kiến thức và kỹ năng của bài cần đạt được
- Bước 2: xác định mục tiêu, kiến thức trọng tâm, kiến thức cốt lõi của bài:
Có người cho rằng, các kiến thức có trong bài cứ khai thác cho hết, thế là đạt mục tiêu bài học. Đó chỉ là quan niệm có tính chất đơn giản. Thực tế đây là điều rất quan trọng quyết định hướng đi của tiết dạy.Nếu xác định đúng bài giảng sẽ trở nên ngắn gọn, tinh giản ,vững chắc và đạt được mục tiêu bài học.Nếu xác định không đúng làm bài giảng sẽ trở nên ôm đồm, dàn trãi, các kiến thức trọng tâm, kiến thức cốt lõi khắc hoạ không rõ nét,phân bố thời gian không hợp lý đối với các nội dung kiến thức, mất nhiều thời gian vào các kiến thức không trọng tâm, không hoàn thành được khối lượng kiến thức và kỹ năng, không đạt được mục tiêu bài học .Vậy làm thế nào để xác định đúng mục tiêu, kiến thức trọng tâm, kiến thức cốt lõi của bài. Điều nàyđòi hỏi phải đọc kĩ nội dung sách giáo khoa và xác định vị trí của bài trong hệ thống kiến thức của chương,của giáo trình
Trong đó tóm tắt sách giáo khoa , câu hỏi cuối bài là gợi ý tốt về kiến thức trọng tâm, kiến thức cốt lõi mà học sinh phải nắm được sau khi học.
Ví dụ: bài 16: thuyết tiến hoá cổ điển(sinh học 12)
Gồm các phần: I.Thuyết tiến hoá Lamac
II.Học thuyết tiến hoá của Đacuyn
1. Biến dị
2.Chọn lọc nhân tạo
3. Chọn lọc tự nhiên
Bài này trước đây được phân bố 2 tiết, trong quá trình thực hiện giáo