TRƯỜNG THCS PHÚ AN

ĐỀ KIỂM TRA GIỮA KÌ I
MÔN: NGỮ VĂN LỚP 9
( Đề có 02 trang)
Thời gian ;làm bài 90 phút
(không kể thời gian phát đề)
Họ và tên:………………………………….Lớp 9A………………………….Mã đề: 001
I. ĐỌC (5,0 điểm)
Đọc văn bản:
…
(1). Hành trình nỗi nhớ của Bằng Việt được nhà thơ gửi gắm vào người cháu khi đang du
học tại Nga. Người cháu đã nhớ về những ngày tháng vất vả gian khổ gắn bó cùng bà bên bếp
lửa tuổi thơ:
Nhóm bếp lửa ấp iu nồng đượm
Nhóm niềm yêu thương khoai săn ngọt bùi
Nhóm nồi xôi gạo mới sẻ chung vui
Nhóm dậy cả những tâm tình tuổi trẻ
Ôi kì lạ và thiêng liêng – Bếp lửa!
( 2).Dẫu cuộc đời đầy khó khăn nhưng bà vẫn kiên định “nhóm bếp lửa” để truyền đi
ngọn lửa yêu thương, ngọn lửa hy vọng, ngựa lửa cuộc sống, từ đó dạy cho cháu những bài
học làm người sâu sắc. Điệp từ “Nhóm” tạo nên một điệp khúc tâm trạng tha thiết, trìu mến.
Bốn câu thơ tràn ngập những sự sống và hơi ấm tình người, bếp lửa không phải được đốt lên
từ nhiên liệu bên ngoài mà đốt lên từ ngọn lửa trong lòng bà, ngọn lửa của sự sống, của tình
yêu thương. Hình ảnh “Bếp lửa ấm iu nồng đượm” một lần nữa trở lại “ấp iu” là ôm ấp là
nâng niu. “Nồng đượm” là sự nồng nàn, ấm cúng. Và những tình cảm được nhà thơ kể đến
“niềm yêu thương” “khoai sắn ngọt bùi” “nồi xôi gạo mới sẻ chung vui”. Đó là những tình
cảm đẹp để mà bà muốn gửi đến cháu thân yêu. Đó là lòng nhân ái là tình yêu thương xóm
giềng, là tấm lòng sẵn sàng sẻ chia, biết cho đi và nhận lại, đó cũng là tình yêu đất nước, yêu
những gì nhỏ bé nhất, bình dị nhất. Bà “Nhóm dậy những tâm tình tuổi nhỏ”, nhóm lên trong
lòng người cháu tình cảm thiêng liêng. Để rồi trong một phút nhà thơ phải thốt lên “Ôi kì lạ
và thiêng liêng – bếp lửa” câu thơ ấy chính là câu thơ đúc kết, đầy suy tưởng. Câu thơ thể
hiện tình cảm của người cháu với người bà kính yêu và nỗi nhớ về bà sâu nặng. Nhớ những
ngày bên bà nhóm lửa, sống bên bà trong những năm tháng khó khăn. Nỗi nhớ ấy dần lớn hơn
khi người cháu nghĩ về hình ảnh nhóm lửa của bà. Ngọn lửa ấy bỗng nhắc lại thiêng liêng, kì
diệu đến thế. Hành trình của nỗi nhớ đi từ những năm tháng khốn khó đên những ngày tháng
rời xa quê hương như Chế Lan Viên từng viết:
“Khi ta ở chỉ là nơi đất ở
Khi ta đi đất bỗng hóa tâm hồn”
( 3) Quê hương giờ đây với người cháu chỉ còn tồn tại trong niềm kí ức. Người bà cũng
thế! Song chính những kí ức đẹp đẻ ấy đã nuôi lớn tâm hồn người cháu phương xa. Để rồi dẫu
có ở phương xa người cháu vẫn không quên được hình ảnh bếp lửa và người bà. Không quên
vì sao? Vì nó gắn với cả tuổi thơ. Không quên vì mục đích gì? Để người cháu trưởng thành từ
những kí ức ấy, sống đúng với hai chữ “con người”.
( 4) Qua “Bếp lửa” của Bằng Việt ta hoàn toàn nhận ra một hành trình vô cùng đặc biệt,
ấy chính là “ hành trình của nỗi nhớ”. Ta trải qua, lớn lên nhờ hành trình ấy, một hành trình
của cuộc đời mỗi con người. Để hành trình ấy được trải dài xuyên suốt tác phẩm không dừng
lại ở một bên nào thì ngoài nội dung nghệ thuật cũng phải xây dựng một cách đặc sắc. Người
đọc phải là người tiếp nhận một cách thông minh. Thấu hiểu được, giải mã được những gì nhà
văn thơ gửi gắm. Thế tác phẩm mới thật sự phát huy hết tác dụng của nó.
( 5) “Thơ ca biến những điều tốt đẹp nhất trên đời trở thành bất tử”. Không riêng gì thơ
ca mà văn chương đều với đời cùng sứ mệnh “cứu chuộc thế giới” đã và đang thực hiện sứ
mệnh ấy. Và “Hành trình của nỗi nhớ” là một phần trong sứ mệnh cao cả của văn chương.
(https://hocvan.edu.vn/hanh-trinh-cua-noi-nho-the-hien-qua-bep-lua/)

Thực hiện các yêu cầu sau:
Câu 1. (0,75 điểm) Xác định luận đề của đoạn văn bản nghị luận trên.
Câu 2. (0,75 điểm)Trong đoạn (1) những dẫn chứng sau có quan hệ thế nào với luận
điểm?
Nhóm bếp lửa ấp iu nồng đượm
Nhóm niềm yêu thương khoai săn ngọt bùi
Nhóm nồi xôi gạo mới sẻ chung vui
Nhóm dậy cả những tâm tình tuổi trẻ
Ôi kì lạ và thiêng liêng – Bếp lửa!
Câu 3. (1,0 điểm) Các luận điểm được thể hiện trong đoạn văn (1) và (4) có mối
quan hệ như thế nào với luận đề ?
Câu 4. (1,0 điểm) Qua cách trình bày vấn đề chủ quan ở đoạn văn (5), người viết thể
hiện quan điểm như thế nào?
Câu 5. (1,5 điểm) Nội dung của văn bản trên gợi cho em suy nghĩ gì về nhiệm vụ
của thơ ca trong đời sống. Trình bày suy nghĩ của em trong một đoạn văn khoảng 4 - 6 dòng.
II. VIẾT (5,0 điểm)
Đọc đoạn thơ:
Mẹ cười xoá, nước mắt ứa rên mi:
-“Đi đánh Mỹ ,khi nào tau có giữ!
Súng đạn đó, ba lô còn treo đó,
Bộ mi chừ đeo đã vững hay chăng?”
…Ôi mẹ già trên bản vắng xa xăm
Con đã đi rồi,mấy khi trở lại?
Dằng dặc Trường Sơn những mùa gió trái
Những mùa mưa bạc trắng cả cây rừng!
Con qua đâu thấy mái lá, cây vườn,
Cũng đất nước,phơ phơ đầu tóc mẹ…
Từng giọt máu trong người con đập khẽ,
Máu bây giờ đâu có của riêng con?
Mẹ. 1972
(Nguồn : Bằng Việt,Tác phẩm chọn lọc, NXB Hội Nhà Văn, 2010)
Viết bài văn nghị luận phân tích nỗi nhớ về mẹ vfa tình yêu đấtt nước của nhà thơ trong
đoạn thơ trên.
-------Hết ----------