Câu 1. Hãy cho biết tác phẩm nào dưới đây thuộc văn học dân gian Việt Nam?
B. Sọ dừa
A. Tam đại con gà
C. Tiễn dặn người yêu
D. Bánh trôi nước
Câu 2. Văn học dân gian gồm có mấy thể loại:
B. 11
A. 10
C. 12
D. 13
Cây bút thần
Ếch ngồi đáy giếng
An Dương Vương và Mị Châu – Trọng Thuỷ
Lợn cưới, áo mới
Sọ dừa
KHÁI QUÁT
VĂN HỌC DÂN GIAN VIỆT NAM
TIẾT 4,5:
CẤU TRÚC CHUNG
I
II
IV
III
Văn học dân gian là những tác phẩm nghệ thuật ngôn từ truyền miệng
Sản phẩm của quá trình sáng tác tập thể nhằm mục đích phục vụ trực tiếp cho các sinh hoạt khác nhau trong đời sống cộng đồng.
I. VĂN HỌC DÂN GIAN LÀ GÌ?
1. Văn học dân gian là những sản phẩm truyền miệng (Tính truyền miệng).
2.  Văn học dân gian là sản phẩm của quá trình sáng tạo tập thể ( tính tập thể )
3. Tính thực hành
II. ĐẶC TRƯNG CỦA VĂN HỌC DÂN GIAN
Văn học dân gian là những sản phẩm truyền miệng
(Tính truyền miệng).
Ngôn từ truyền miệng có vai trò quan trọng trong việc tạo nd, ý nghĩa và thế giới nghệ thuật của tác phẩm nhằm phản ánh sinh động hiện thực cuộc sống.
Văn học dân gian tồn tại lưu hành theo phương thức truyền miệng. Đây là điểm khác biệt giữa văn học dân gian và văn học viết.
Truyền miệng là: sự ghi nhớ theo kiểu nhập tâm, phổ biến bằng lời nói, hoặc trình diễn cho người khác nghe, xem.
1
II. ĐẶC TRƯNG CỦA VĂN HỌC DÂN GIAN
*Tính truyền miệng -> dị bản:


VD : “ Gió đưa cành trúc la đà
Tiếng chuông Trấn Võ canh gà Thọ Xương”
(Hà Nội)
“ Gió đưa cành trúc la đà
Tiếng chuông Thiên Mụ canh gà Thọ Xương”
(Huế)
Dạy con từ thuở còn thơ
Dạy vợ từ thuở bơ vơ mới về


Dạy con từ thuở còn thơ
Dạy vợ từ thuở ban sơ mới về
 
Gió đưa gió đẩy về rẫy ăn còng
Về sông ăn cá về đồng ăn cua
………………………
Gió đưa gió đẩy về rẫy ăn còng
Về kinh ăn cá về đồng ăn cua
…………………………
Gió đưa gió đẩy về rẫy ăn còng
Về bưng ăn ốc về đồng ăn cua
Văn học dân gian là sản phẩm của quá trình sáng tạo tập thể ( tính tập thể )
Văn học viết là sáng tác cá nhân trong khi đó văn học dân gian lại là kết quả của quá trình sáng tác tập thể.
Tập thể là tất cả mọi người.
Quá trình sáng tác tập thể: từ một người khởi xướng, tác phẩm hình thành và được tập thể tiếp nhận, sau đó người khác tiếp tục lưu truyền.
2
II. ĐẶC TRƯNG CỦA VĂN HỌC DÂN GIAN
Tác phẩm VHDG là tài sản chung của tập thể. Mỗi người có thể tiếp nhận, sử dụng, sửa chữa, bổ sung.
Tính thực hành
Văn học dân gian gắn bó mật thiết với các sinh hoạt khác nhau trong đời sống cộng đồng.
VD: Bài ca nghề kéo lưới, chèo thuyền, bài ca nghi lễ…..
VHDG ngợi ca cảm hứng cho con người trong cuộc sống dù ở đâu , làm gì
3
II. ĐẶC TRƯNG CỦA VĂN HỌC DÂN GIAN
III. HỆ THỐNG THỂ LOẠI CỦA VĂN HỌC DÂN GIAN VIỆT NAM
Thần thoại
Sử thi
Truyền thuyết
Truyện cổ tích
Truyện cười
Truyện ngụ ngôn
Truyện thơ
Vè
- Ca dao
Tục ngữ
Câu đố
- Chèo
1. VHDG là kho tri thức vô cùng phong phú về đời sống các dân tộc.
- Mọi lĩnh vực của đời sống.
- Những kinh nghiệm lâu đời được nhân dân đúc kết từ thực tiễn.
- Tri thức dân gian thể hiện trình độ và quan điểm nhận thức của nhân dân.
-> Tri thức dân gian vô cùng phong phú và đa dạng.
IV. NHỮNG GIÁ TRỊ CƠ BẢN CỦA VHDG VIỆT NAM
2. VHDG có giá trị giáo dục sâu sắc về đạo lí làm người.
- VHDG giáo dục con người tinh thần nhân đạo và lạc quan:
+ tình yêu thương đồng loại
+ tinh thần đấu tranh để bảo vệ và giải phóng con người.
+ niềm tin bất diệt vào chiến thắng của chính nghĩa, của cái thiện.
- VHDG góp phần hình thành những phẩm chất tốt đẹp:
+ lòng yêu quê hương, đất nước.
+ tinh thần bất khuất, đức kiên trung, vị tha, tính cần kiệm, óc thực tiễn,...
IV. NHỮNG GIÁ TRỊ CƠ BẢN CỦA VHDG VIỆT NAM
3. VHDG có giá trị thẩm mĩ to lớn, góp phần quan trọng tạo nên bản sắc riêng cho nền văn học dân tộc.
- Nhiều tác phẩm trở thành mẫu mực nghệ thuật độc đáo.
- Đóng vai trò chủ đạo trong giai đoạn lịch sử dân tộc chưa có chữ viết.
- Khi có văn học viết, VHDG trở thành nguồn nuôi dưỡng và cơ sở của văn học viết.
IV. NHỮNG GIÁ TRỊ CƠ BẢN CỦA VHDG VIỆT NAM
Câu hỏi 1:"….là những tác phẩm nghệ thuật ngôn từ do nhân dân sáng tác và lưu truyền". Ðó là định nghĩa về:?

a. Ca dao.
b. Truyện cổ.
c. Tục ngữ.
d. Văn học dân gian. 
d. Văn học dân gian. 
Câu hỏi 2:Văn học dân gian ra đời:

a. Từ thời kì xã hội công xã nguyên thuỷ.
b. Ở thời phong kiến khi xã hội phân chia giai cấp
c. Ở thế kỷ X cùng một lúc với văn học viết
d. Từ Cách mạng Tháng 8-1945
a.Từ thời kì xã hội công xã nguyên thuỷ.
Câu hỏi 3:Câu đánh giá : văn học dân gian là những hòn ngọc quý là của :

a. Nguyễn Trãí.
b. Hồ Chí Minh.
c. Nguyễn Du.
d. Phạm Văn Ðồng
b. Hồ Chí Minh.
Câu hỏi 4:Văn học dân gian được truyền miệng bằng hình thức

a. Nói -kể
b. Hát
c. Diễn
d. Tất cả các hình thức trên
d. Tất cả các hình thức trên