Khái quát văn học dân gian Việt Nam
I. MỤC TIÊU:
1. Kiến thức: Giúp học sinh: -
Nắm được những đặc trưng, hệ thống thể loại và những giá trị cơ bản của VH dân gian.

2. Kĩ năng::- Rèn kĩ năng tìm và tóm tắt các ý chính của bài, tìm và phân tích các dẫn chứng tiêu biểu cho các ý.
3. Thái độ: GDHS thái độ trân trọng đối với VH dân gian, di sản văn hóa của dân tộc.
II. CHUẨN BỊ CỦA GV VÀ HS:
1. Giáo viên: - Sách gáo khoa,sách giáo viên.
- Chuẩn bị sơ đồ các bộ phận hợp thành của văn học việt nam.
- Sách giáo khoa Ngữ văn 10 – tập 1. Sách giáo viên Ngữ văn 10 – tập 1.Thiết kế dạy học Ngữ văn 10 – tập 1.Thiết kế bài giảng Ngữ văn 10 – tập 1.Giới thiệu giáo án Ngữ văn 10 – tập 1.Bài tập Ngữ văn 10 – tập 1.
2. Học sinh: Đọc và chuẩn bị bài theo hệ thống câu hỏi SGK.
III. TIẾN TRèNH BÀI DẠY:
Hoạt động 1:(5phút)
1. Kiểm tra bài cũ:
a. Cõu hỏi: : Nêu các bộ phận của VHVN? Kể tên các thể loại của VH dân gian? VD ? Vai trò của VH dân gian?
b. Đỏp ỏn: Cú 2 bộ phận: VHDG và VH viết.
- Cú 12 thể loại tiờu biểu của VHDG. Sgk.
Tờn học sinh trả lời: 1. Tờn:..........................................Lớp:................Điểm:..................
2. Tên:..........................................Lớp:................Điểm:...................
3. Tên:..........................................Lớp:................Điểm:...................
2. Nội dung bài mới:
Vào bài: Trong mạch suy cảm về đất nước, nhà thơ Nguyễn Khoa Điềm đã giải thích về sự hình thành các địa danh:
“Những người vợ nhớ chồng còn góp cho đất nước những núi Vọng Phu
Cặp vợ chồng yêu nhau góp nên hòn Trống Mái
Gót ngựa của Thánh Gióng đi qua còn trăm ao đầm để lại
Chín mươi chín con voi góp mình dựng đất tổ Hùng Vương
Những con rồng nằm im góp dòng sông xanh thẳm
Người học trò nghèo góp cho đất nước mình núi Bút, non Nghiên.”
(Đất nước)
Những xúc cảm sâu sắc đó của ông bắt nguồn từ VH dân gian. Kho tàng VH dân gian của dân tộc ta thực sự là suối nguồn vô tận cho thơ ca và nhạc họa. Hôm nay, chúng ta sẽ cùng tìm hiểu những nét lớn về VH dân gian.
Hoạt động của GV
Hoạt động của HS
Nội dung cần đạt.

Hoạt động 2:(8 phỳt)
GV: - VH dân gian là gì? Tại sao nói VH dân gian là tác phẩm nghệ thuật ngôn từ?



Gv nhận xét, chốt ý: VH dân gian là tác phẩm nghệ thuật ngôn từ do VH dân gian lấy ngôn từ làm chất liệu nghệ thuật.
(Hoạt động 3:(15phut)
GV: -VH dân gian có những đặc trưng cơ bản nào?


- Em hiểu thế nào là tính truyền miệng?





- Tác dụng của tính truyền miệng? VD?









GV: - Quá trình sáng tác tập thể của VH dân gian diễn ra ntn?





GV: - Em hiểu thế nào là tính thực hành của VH dân gian? VD?



Hoạt động 3(7 phut):
Yêu cầu hs đọc và tự học các định nghĩa về các thể loại VH dân gian trong sgk.
- Lập bảng hệ thống các thể loại VH dân gian?









Hoạt động 3 (15 phut):

GV: - Tri thức dân gian là gì?
Gv định hướng: Tri thức dân gian là nhận thức, hiểu biết của nhân dân đối với cuộc sống quanh mình.

GV: - Vì sao VH dân gian được coi là kho tri thức vô cùng phong phú và đa dạng?







Gv gợi mở: Tri thức dân gian bao gồm những tri thức về các lĩnh vực nào? Của bao nhiêu dân tộc?
- VH dân gian thể hiện trình độ nhận thức và quan điểm của ai? Điều đó có gì khác với giai cấp thống trị cùng thời? VD?
Tri thức dân gian được trình bày ntn? VD?








Gv mở rộng: Tuy nhiên nhận thức của nhân dân lao động ko phải hoàn toàn và bao giờ cũng đúng. VD: Đi một ngày đàng học một sàng khôn;
Những người ti hí mắt lươn / Trai thường chốn chúa