Khái quát văn học Việt Nam
từ thế kỉ X đến hết thế kỉ XIX


I. Mục tiêu bài học
Sau khi học xong bài này, HS cần đạt những mục tiêu sau:
1. Kiến thức
- Hiểu được một cách khái quát các kiến thức cơ bản về: các thành phần, các giai đoạn phát triển và những đặc điểm lớn về nội dung và nghệ thuật của VHVN từ thế kỷ X đến hết thế kỷ XIX.
2. Kĩ năng
- Có kỹ năng phân tích, tổng hợp, phát hiện và chứng minh các luận điểm của bài văn học sử một cách có hệ thống.
3. Thái độ
- Có lòng yêu mến, trân trọng di sản văn học dân tộc.
II. CHUẨN BỊ CỦA GIÁO VIÊN VÀ HỌC SINH
Giáo viên: SGK, SGV, Chuẩn kiến thức-kĩ năng, Máy chiếu …
Học sinh: SGK, vở ghi, vở soạn, …
III. PHƯƠNG PHÁP THỰC HIỆN
Đọc sáng tạo, giảng bình, trao đổi thảo luận…
IV. Tiến trình giờ học:
Ổn định lớp:
Kiểm tra bài cũ:
Bài mới:
Với chiến thắng oanh liệt của Ngô Quyền đánh tan quân Nam Hán trên sông Bạch Đằng năm 938, dân tộc ta đã bước vào một kỉ nguyên mới. Từ đây, nước ta bắt đầu xây dựng chế độ phong kiến độc lập tự chủ. Bên cạnh dòng VHDG, VH viết bắt đầu hình thành và phát triển. Nền VHVN từ thế kỉ X đến hết thế kỷ XIX được gọi là VH trung đại. Vậy diện mạo của nền VH ấy như thế nào? Hôm nay, cô trò ta cùng tìm hiểu qua bài: Khái quát VHVN từ thế kỉ X đến hết thế kỷ XIX.

Hoạt động của GV và HS
Nội dung cần đạt


* Tên gọi của giai đoạn văn học này:
- GV: Em hãy cho biết giai đoạn văn học từ thế kỉ X đến hết thế kỉ XIX thường được gọi với tên gọi nào? Và tên gọi ấy có ý nghĩa gì không?
+ HS Trả lời: Văn học giai đoạn này được gọi là văn học cổ vì nó ra đời từ rất lâu rồi.
=> GV chốt lại.


- Văn học Việt Nam từ thế kỉ X đến thế kỉ XIX được gọi là văn học cổ hoặc văn học trung đại. Khái niệm này gợi cho ta thấy được bối cảnh lịch sử của giai đoạn văn học viết Việt Nam từ thế kỉ X đến hết thế kỉ XIX. Văn học giai đoạn này là nền văn học tồn tại và phát triển trong xã hội phong kiến, vì thế lực lượng sáng tác chủ yếu là tầng lớp các nhà nho, nhà trí thức… và thể loại chủ yếu là thơ, phú, chiếu,…
- Từ “cổ” chỉ tính chất cổ điển, mẫu mực. Chính vì thế cách gọi giai đoạn văn học Việt Nam giai đoạn từ thế kỉ X đến hết thế kỉ XIX là văn học cổ đã khẳng định được những giá trị đặc sắc cả về mặt nội dung và mặt hình thức.







- Do nền văn học này tồn tại và phát triển trong xã hội phong kiến nên còn có tên gọi là văn học phong kiến.
- Nền văn học này chủ yếu do các trí thức phong kiến, các nhà khoa bảng sáng tác nên còn có tên gọi là văn học bác học.
- Căn cứ vào thời kì lịch sử từ thể kỉ X đến thế kỉ XIX, văn học thời kì này được gọi là Văn học trung đại (Việt Nam).


Hoạt động của GV và HS
Nội dung cần đạt


* Vị trí của văn học trung đại:
- GV mở rộng: Vị trí của văn học trung đại trong nền văn học nước nhà:
+ Văn học trung đại có một ví trí vô cùng quan trọng, nó đứng ở ví trí là bộ phận mở đầu cho nền văn học Việt Nam nói chung và đặt nền móng cho nền văn học viết Việt Nam nói riêng.
+ Văn học trung đại là dòng văn học đã hình thành và kết tinh các truyền thống quý báu của văn học dân tộc.




Hoạt động 1: GV hướng dẫn Hs tìm hiểu Các thành phần của văn học Việt Nam từ thế kỉ X đến hết thế kỉ XIX


- GV: Văn học giai đoạn này có những thành phần chủ yếu nào? Cách phân chia ấy dựa trên tiêu chí phân loại nào?
+ HS trả lời: Gồm hai thành phần chủ yếu là văn học chữ Hán và văn học chữ Nôm.
+ GV hỏi tiếp: Em hãy nêu những hiểu biết của em về hai thành phần văn học này? Và mối quan hệ giữa hai bộ phận văn học này là mối quan hệ như thế nào?


+ HS: Dựa vào sách giáo khoa trả lời những ý chính ngắn gọn