Tiết


Ngày soạn:
Ngày dạy:


Chương II CẢM ỨNG
A- CẢM ỨNG Ở THỰC VẬT
Bài 23: HƯỚNG ĐỘNG
I – Mục tiêu bài học
-Phát biểu được định nghĩa về hướng động
-Nêu được tác nhân của môi trường
-Trình bày được vai trò của hướng động đối với đời sống của cây, từ đó giải thích được sự thích nghi của cây đối với sự biến động của môi trường để tồn tại và phát triển.
II – Phương pháp và phương tiện dạy học
1/ Phương pháp
- Vấn đáp, diễn giảng
- Trực quan, thảo luận
2/ Phương tiện
- Tranh 23.1, 23.2, 23.3, 23.4 sách giáo khoa phóng to
III – Tiến trình lên lớp
Ôån định lớp, kiểm tra sỉ số
Kiểm tra bài cũ
Trình bày tài liệu mới
Giáo viên có thể sử dụng hình ảnh, tranh vẽ để tập trung chú ý của học sinh và đặt câu hỏi: Vì sao một số cây mọc cong về một hướng, những cây khác thì không?
Hoạt động của Giáo viên – Học sinh
Nội dung bài học

( Cảm ứng là gì?
( Cho HS giải quyết câu lệnh trong sách giáo khoa.
( Quan sát hình 23.1, nêu nhận xét về sự sinh trưởng của thân cây non ở các điều kiện chiếu sáng khác nhau

* Cảm ứng là phản ứng của sinh vật đối với kích thích



Hoạt động của Giáo viên – Học sinh
Nội dung bài học

( Quan sát thảo luận và trả lời

( Cho HS tự rút ra khái niệm hướng động
( Các tác nhân kích thích có thể là những tác nhân gì?
( HS có thể trả lời thông qua ví dụ và nội dung đã chuẩn bị trước
( Trước mỗi tác nhân kích thích, các cơ quan thực vật sẽ có các phản ứng khác nhau. Các phản ứng này thuộc hai loại hướng động: hướng động dương và hướng động âm
( Hãy phân biệt hướng động dương và hướng động âm
( Trong ví dụ hình 23.1 sự vận động của thân cây được xem là động dương hay âm ứng với tác nhân kích thích là gì?
( Cơ chế nào dẫn đến sự uốn cong của thân cây về phía ánh sáng (về tác nhân kích thích nói chung)?







I- Khái niệm hướng động











- Hướng động (vận động định hướng) là hình thức phản ứng của cơ quan thực vật đối với tác nhân kích thích từ một hướng xác định





- Có 2 loại hướng động chính:
+ Hướng động dương: sinh trưởng hướng tới nguồn kích thích
+ Hướng động âm: sinh trưởng theo hướng tránh xa nguồn kích thích


* Cơ chế của hướng động: do sự phân bố hoocmon auxin (đóng vai trò quan trong trong sự dãn dài tế bào – sinh trưởng của thực vật) của các tế bào ở hai phía đối diện nhau ở các bộ phận của thực vật không đều dẫn đến sự sinh trưởng không đồng đều ở hai phía đối diện này ( uốn cong về phía kích thích hoặc tránh xa nguồn kích thích.

II- Các kiểu hướng động
Tùy thuộc vào tác nhân kích thích từ một hướng, hướng động được chia thành:

Hoạt động của Giáo viên – Học sinh
Nội dung bài học

( Cho HS xem hình 23.2 sách giáo khoa

( Tác nhân kích thích trong vận động hướng sáng của cây là gì? Từ đó hãy nêu khái niệm về tính hướng sáng.
( Hãy nêu phản ứng của thân rễ trong phản ứng này.
( Yêu cầu HS trình bày cơ chế của tính hướng sáng của cây đối với cơ quan thân và rễ.
- Thân cây: hoocmon auxin phân bố nhiều ở phía không bị chiếu sáng làm cho tế bào ở phía này sinh trưởng mạnh ( thân cây uốn cong về phía ánh sáng
- Rễ cây: hoocmon auxin có tác dụng ức chế sinh trưởng ở rễ, ở phía không bị chiếu sáng có hàm lượng auxin nhiều ( sinh trưởng chậm hơn phía được chiếu sáng ( uốn cong về phía không có ánh sáng
( Tại sao thân cây lại có hướng sáng dương? Rễ cây lại có hướng sáng âm? Sự vận động định hướng này thể hiện được chức năng gì của thân và rễ?
( So sánh sự sinh trưởng của các cây trên hình 23.3 và trả lời các câu hỏi sau:

 1/ Hướng sáng














Hướng sáng là phản ứng sinh trưởng của cây đối với kích thích theo một hướng của ánh sáng
Thân cây có hướng sáng dương