HƯỚNG DẪN GIẢNG DẠY BÀI 1
QUẢNG TRỊ - MẢNH ĐẤT VÀ CON NGƯỜI
(1tiết)
I. MỤC TIÊU BÀI HỌC
1. Kiến thức
Giúp HS nắm được:
- Những đặc điểm lớn về điều kiện tự nhiên Quảng Trị.
- Quá trình hình thành và phát triển địa giới hành chính qua các thời kỳ.
- Những nét chính trong đời sống kinh tế, văn hoá và xã hội của tỉnh: Kinh tế nông nghiệp vẫn là chủ đạo. Một số ngành nghề được duy trì. Công nghiệp trong những năm cuối thế kỷ XX có phát triển song quy mô nhỏ. Đời sống văn hoá ở Quảng Trị phong phú, đa dạng. Người dân ở Quảng Trị có truyền thống hiếu học và đã sản sinh ra những người con ưu tú của quê hương.
2. Tưởng tưởng
-Giáo dục niềm tự hào về truyền thống văn hoá, lịch sử của quê hương, ý chí vươn lên trong mọi điều kiện hoàn cảnh.
- Khắc sâu những phẩm chất, truyền thống của con người và quê hương Quảng Trị, đó là sự bền bỉ, dẻo dai, chịu thương chịu khó, nhân hậu thuỷ chung, kiên cường dũng cảm, trọng nhân nghĩa, quý hiền tài.
3.Kyí nàng
- Rèn luyện kỷ năng đọc bản đồ, kỷ năng phân tích, đối chiếu so sánh và nhận xét.
II. NHỮNG ĐIỀU CẦN LƯU Ý
Bài giảng mang tính khái quát cao, do đó để giúp học sinh nắm và hiểu được giáo viên cần lưu ý một số vấn đề sau:
-Sử dụng bản đồ hành chính Việt Nam và bản đồ hành chính Quảng Trị để xác định vị trí địa lý, quá trình hình địa giới hành chính Quảng Trị thông qua các mốc thời gian.
-Về truyền thống lịch sử: Thông qua những phong tục thờ cúng tổ tiên và những người có công với dân với nước, giáo viên nhấn mạnh đó là nét văn hoá đặc sắc thể hiện đạo lý " uống nước nhớ nguồn " của nhân dân Việt Nam nói chung và nhân đân Quảng Trị nói riêng.
III. THIẾT BỊ VÀ TÀI LIỆU CẦN CHO BÀI HỌC
-Sử dụng bản đồ hành chính Việt Nam và bản đồ hành chính Quảng Trị.
-Tranh ảnh, tư liệu về một số danh nhân lịch sử ở địa phương
- Tài liệu tham khảo: Ban chấp hành Đảng bộ Quảng Trị- Lịch sử Đảng bộ QuảngTrị-Tập I- NXBXCTQG- 1996; Cục Thống kê Quảng Trị- Quảng Trị trước thèm thế kỷ XX- Con số và sự kiện, Công ty in Thống kê và sản xuất bao bì Huế; Sở Giáo dục- Đào tạo Quảng Trị-Lịch sử giáo dục Quảng Trị, Xí nghiệp In Giáo dục Huế, 2002.
IV. GỢI Ý THỰC HIỆN BÀI GIẢNG
1.Giới thiệu bài mới
Ngay từ xa xưa ông cha ta đã có công lao rất lớn trong việc dựng nước và giữ nước.Trong quá trình ấy, nhân dân Quảng Trị đã đóng góp một phần không nhỏ để tạo lập quê hương và đất nước Việt Nam.
2. Dạy và học bài mới
Mục 1- Điều kiện tự nhiên
-Giáo viên dùng bản đồ hành chính Việt Nam hướng dẫn cho học sinh xác định vị trí địa lý tỉnh Quảng Trị hiện nay.
- Nêu rõ những đặc điểm lớn về điều kiện tự nhiên của Quảng Trị:
+ Địa hình
+ Sông ngòi
+ Tài nguyên thiên nhiên.
+ Khí hậu ở Quảng Trị khá khắc nghiệt, hạn hán lụt, bão thường xuyên xảy ra nhiều (theo SGK).
GV hỏi HS: Đặc điểm chính của điều kiện tự nhiên Quảng Trị là gì?
Mục 2- Địa giới hành chính
Để xác định địa giới hành chính Quảng Trị trong buổi đầu tạo lập, GV chú ý những mốc lịch sử sau:
-Từ năm 179 TCN đến năm 192, Quảng Trị thuộc Quận Nhật Nam
-Từ năm 192 đến năm 1069 Quảng Trị thuộc vương quốc Chăm
-Từ năm 1075 đến năm 1306 Quảng Trị là đất của 2 nước Đại Việt và Chăm Pa,lấy Cửa Việt-sông Hiếu làm ranh giới.
-Từ năm 1307 đến năm 1400 Quảng Trị thuộc nước Đại Việt thời Trần.
GV xác định: Suốt hơn 3 thế kỷ(1075-1400) Quảng Trị là vùng địa đầu của nước Đại Việt. Trong suốt 300 năm giằng co của cuộc chiến tranh biên giới Việt-Chăm, người dân Quảng Trị đã nung nấu quyết tâm xây dựng và bảo vệ quê hương ngay từ buổi đầu tạo lập, góp phần cho sự ổn định về quốc phòng và an ninh Đại Việt.
-Năm 1801, Nguyễn Ánh đặt tên dinh Quảng Trị. Năm 1832, tỉnh Quảng Trị thành lập.
-Sau hiệp định Giơ-ne-vơ (1954), Quảng Trị bị chia cắt, lấy vĩ tuyến 17 (