Bài: 28 Tiết: 107
Tuần: 28
Ngày dạy: 17/03/2016


1.MỤC TIÊU:
1.1 Kiến thức:
- Vai trò xã hội trong hội thoại.
1.2 Kĩ năng:
- Xác định được các vai trò xã hội trong hội thoại.
1.3 Thái độ:
- Giáo dục HS lựa chọn vai giao tiếp.
2. TRỌNG TÂM:
-Khái niệm xã hội trong hội thoại.
3. CHUẨN BỊ
-Giáo viên: bảng phụ hướng dẫn tự học.
-Học sinh: Bảng nhóm, tìm hiểu bài “hội thoại”.
4. TIẾN TRÌNH:
4.1 ổn định tổ chức và kiểm diện:(1phút)
- Lớp 8A1..: sỉ số…../….
4.2 Kiểm tra miệng:(4 phút)

Câu hỏi
Trả lời

1.Ta có thể thực hiện hành động nói bằng những kiểu câu nào? Cho ví dụ minh họa?
- Dùng kiểu câu có chức năng chính phù hợp với hành động nói(trực tiếp). Hoặc bằng kiểu câu với các chức năng khác (gián tiếp)
- Cách dùng trực tiếp:
+ Hành động hỏi được thực hiện bằng kiểu câu nghi vấn
+ Hành động trình bày được thực hiện bằng kiểu câu trần thuật.
+ Hành động điều khiển được thực hiện bằng kiểu câu cầu khiến
+ Hành động hứa được thực hiện bằng kiểu câu trần thuật, thêm vào trước lời nói chứa tổ hợp” tôi hứa là..”
+ Hành động bộc lộ cảm xúc được thực hiện bằng kiểu câu cảm thán.
VD: Bạn có thể lấy giùm tôi cây viết không?
Cách dùng gián tiếp
+ Có trường hợp kiểu câu không được dùng đúng với chức năng của nó.
+ Dùng câu nghi vấn để ra lệnh
VD: Em đừng đi nữa được không?





4.3. Bài mới: (35phút)
Trong giao tiếp, một người nói và một người trả lời là hình thức giao tiếp phổ biến trong đời sống hằng ngày và diễn ra khi có hai người nói luân phiên nhau trở lên . Khi tham gia hội thoại mỗi người đều đảm nhận một vai, người ta gọi đó là vai xã hội.Vậy để biết vai xã hội là gì ?.Hôm nay cô và trò chúng ta sẽ cùng nhau tìm hiểu bài “hội thoại”.

Hoạt động của giáo viên và học sinh
Nội dung bài học

Hoạt động 1: Vai trò xã hội trong hội thoại.(20 phút)
GV gọi HS đọc SGK/93
? Đoạn trích trên ghi lại điều gì?
- Cuộc trò chuyện giữa bà cô và bé Hồng.
? Vậy hội thoại là gì?
-Hội thoại: là sử dụng một ngôn ngữ để nói chuyện với nhau.
? Trong đoạn trích trên có mấy nhân vật tham gia đối thoại?
- có 2 nhân vật: người cô, bé Hồng.
? Quan hệ giữa các nhân vật tham gia hội thoại trong đoạn trích trên là quan hệ gì?Ai ở vai trên, ai ở vai dưới?
- Quan hệ gia tộc: + Vai trên: người cô.
+ Vai dưới: bé Hồng.
? Tìm ra lời nói của cô bé Hồng?
? Cách xử sự của người cô có gì đáng trách?
- Thiếu thiện chí, không phù hợp với quan hệ ruột thịt, vừa không đúng mực của người trên đối với người dưới.
? Tìm các chi tiết cho thấy nhân vật chú bé Hồng đã cố gắng kìm nén sự bất bình của mình để giữ được thái độ lễ phép.Giải thích vì sao chú bé Hồng phải làm như vậy?
- Vì Hồng thuộc vai dưới có bổn phận tôn trọng người trên.
* GV nêu ví dụ: Nghe bạn nói Vô-Lô-đi-a đứng dạy mở toan cửa sổ, ló đầu ra ngoài và hỏi bạn một cách tỉ mỉ về khẩu súng.
Nhưng rồi trả lời bạn với vẻ luyến tiếc:
Mình bận học không đi được!
Cậu bạn châm chọc:
Học gạo để lấy điểm 5 à?
Mình không học gạo mà là học, học không phải vì điểm hiểu không?
? Cho biết quan hệ giữa hai nhân vật trong đoạn trích trên là quan hệ gì?
- Quan hệ bạn bè
? Em thấy vị trí xã hội hay vai xã hội của họ như thế nào?
? Qua tìm hiểu các VD em hãy cho biết vai xã hội là gì?
- Là vị trí của người tham gia hội thoại đối với người khác trong cuộc hội thoại.
? Muốn xác định vai trò xã hội ta dựa vào đâu?
- Dựa vào các quan hệ xã hội
? Vì sao trong hội thoại cần phải xác định vai xã hội?
- Để chọn cho mình cách nói lễ phép.
? Vậy có mấy cách ứng xử trong xã hội?