GIÁO ÁN DẠY HỌC THEO CHỦ ĐỀ HỘI THOẠI

Ngày soạn: 13 / 3/ 2016
Ngày giảng: 16- 19/ 3 / 2016

Tiết 108. Tiếng Việt. VAI XÃ HỘI, LƯỢT LỜI TRONG HỘI THOẠI
I. MỤC TIÊU CẦN ĐẠT:
1. Kiến thức:
Giúp học sinh:
- Hiểu được vai xã hội trong hội thoại; hiểu được khái niệm “lượt lời” và cách vận dụng chúng trong giao tiếp.
- Biết xác định thái độ đúng đắn trong quan hệ giao tiếp.
- Hiểu được việc lựa chọn lượt lời góp phần thể hiện thái độ và phép lịch sự trong giao tiếp.
2. Kĩ năng:
- Rèn kĩ năng nhận biết vai xã hội, lượt lời;
- Rèn kĩ năng hệ thống, vận dụng kiến thức;
- Rèn kĩ năng chuẩn bị, trình bày.
3. Thái độ:
- Giáo dục HS có thái độ đúng đắn trong giao tiếp.
II. CHUẨN BỊ:
1. Giáo viên: Giáo án, tài liệu tham khảo.
2. Học sinh: Tài liệu ôn thi vào 10, Vở ghi, vở BT.
III. TIẾN TRÌNH DAY – HỌC:
1. Ổn định tổ chức: (1’)Giáo viên ổn định tổ chức và kiểm tra sĩ số học sinh.
2. Kiểm tra:(3’)
Câu hỏi: Thế nào là hành động nói? Mỗi hành động nói có thể được thực hiện bằng kiểu câu có chức năng như thế nào?
3. Bài mới: (39’)
* HOẠT ĐỘNG KHỞI ĐỘNG: (1’)
Trong đời sống xã hội, con người luôn có nhu cầu giao tiếp với nhau bằng ngôn ngữ âm thanh (lời nói). Người ta sử dụng lời nói để giao tiếp với nhau bằng nhiều cách. Cách thứ nhất là độc thoại hay còn gọi là giao tiếp một chiều. Đó là cách chỉ có một bên nói còn bên kia nghe: mệnh lệnh, diễn văn khai mạc, lời nói của phát thanh viên đài phát thanh, truyền hình… Cách thứ hai là giao tiếp hai chiều, hay còn gọi là hội thoại. Đó là cách giao tiếp xảy ra khi có hai người nói trở lên trao đổi với nhau một vấn đề gì đó, người này nói, người kia nghe và phản hồi trở lại bằng lời nói.

HOẠT ĐỘNG CỦA THẦY
VÀ TRÒ
 NỘI DUNG CẦN ĐẠT
HÌNH THÀNH, PHÁT TRIỂN NĂNG LỰC

 * HOẠT ĐỘNG HÌNH THÀNH KIẾN THỨC MỚI (17’)

- HS đọc đoạn trích.
? Quan hệ giữa các nhân vật tham gia hội thoại trong đoạn trích trên đã cho là quan hệ gì? Ai ở vai trên? Ai là vai dưới?
- HS trả lời cá nhân.
? Cách xử sự của người cô có gì đáng chê trách.
- HS trình bày ý kiến.



? Tìm những chi tiết cho thấy nhân vật chú bé Hồng đã cố gắng kìm nén sự bất bình của mình để giữ thái độ lễ phép.
- HS trả lời cá nhân.

? Giải thích vì sao Hồng phải làm như vậy.
- HS trả lời.

GV: Cho học sinh làm bài tập nhanh
? Hãy xác định vai xã hội của các nhân vật trong đoạn hội thoại sau:
A. Hôm qua bạn có giải xong bài tập không?
B. Mình giải đ.
C.Mình là các cậu đã giải xong rồi. Mình cũng không thể giải .
A. Vậy tí nữa chúng mình sẽ nhờ cô giáo giảng lại.
- HS trả lời
? Vai xã hội được xác định bằng các quan hệ xã hội nào.
- HS trả lời
- GV nhận xét
? Khi tham gia hội thoại, mỗi chúng ta cần chú ý điều gì.

- HS trả lời.
- GV khái quát lại bài học
- HS đọc ghi nhớ SGK






Đọc đoạn văn miêu tả cuộc trò chuyện giữa nhân vật chú bé Hồng với người cô tr.92, 93về hội thoại.

? Trong cuộc hội thoại đó, mỗi nhân vật nói bao nhiêu lượt?
? Bao nhiêu lần lẽ ra Hồng được nói nhưng Hồng không nói? Sự im lặng thể hiện thái độ của Hồng đối với những lời nói của người cô như thế nào?

? Vì sao Hồng không cắt lời người cô khi bà nói những điều Hồng không muốn nghe?

? Trong hội thoại, để giữ lịch sự, thể hiện sự tôn trọng người khác,