TUẦN 27 HOÁN DỤ
TIẾT
Ngày dạy………………….

I.MỤC TIÊU CẦN ĐẠT
Giúp học sinh :
- Nắm được khái niệm hoán dụ và các kiểu hoán dụ.
- Bước đầu phân tích tác dụng của hoán dụ.
II. CHUẨN BỊ.
GV: Bảng phụ, giáo án, nghiên cứu về hoán dụ.
HS: Soạn bài và học bài cũ.
III. CÁC BƯỚC LÊN LỚP
1. Ổn định lớp.
2. kiểm tra bài cũ.
3. Hoạt động bài mới.
Vào bài: Các em đã được tìm hiểu thế nào là biện pháp tu từ : so sánh, nhân hóa,ẩn dụ ở các tiết học trước hôm nay cô trò ta sẽ đi tìm hiểu thêm một phép tu từ nũa. Đó là hoán dụ.
NỘI DUNG
HOẠT ĐỘNG CỦA THẦY
HOẠT ĐỘNG CỦA TRÒ

I. HOÁN DỤ LÀ GÌ?
1. Xét ví dụ (sgk)
Ao nâu liền với áo xanh
Nông thôn cùng với thị thành đứng lên
2. Nhận xét
- Áo nâu dùng để chỉ những người nông dân.
- Áo xanh( những người công nhân


- Dựu vào quan hệ gữa đặc điểm, tính chất với sự vật có đặc điểm tính chất đó.
- Nông thôn ( những người sống ở nông thôn.
-Thành thị( những người sống ở thành thị


- Dựa vào quan hệ vật chứa đựng
với vật bị chứa đựng

3. Tác dụng
Nhằm tăng sức gợi hình gợi cảm cho sự diễn đạt
4. VD
Thời áo trắng thật là hồn nhiên và vô tư.
5. Kết luận
Ghi nhớ sgk




II. CÁC KIỂU HOÁN DỤ
1. Xét ví dụ.
2.Nhận xét.
a) Bàn tay – một bộ phận của con người ( người lao đông .
+ Quan hệ bộ phận ( toàn thể

b) Một, ba – số lượng cụ thể(số ít và số nhiều nói chung .
+ Quan hệ cụ thể ( trừu tượng.

c) Đổ máu - dấu hiệu của sự hi sinh mất mát nói chung.
+ Quan hệ dấu hiệu của sự vật ( sự vật.


3. Kết luận.
Ghi nhớ (sgk)






III. LUYỆN TẬP .
1. Bài tập 1.
a. Làng xóm ( những người nông dân ( qh vật chứa đựng với vật bị chứa đựng)
b.-mười năm ( thời gian trước mắt.
- trăm năm ( thời gian lâu dài
( qh giữa với cái cụ thể cái trừu tượng)
2. Bài tập 2.
So sánh hoán dụ với ẩn dụ


ẨN DỤ
HOÁN DỤ

Giống nhau
- Gọi tên sự vật hiện tượng này bằng tên sự vật, hiện tượng khác.
- Nhằm tăng sức gợi hình gợi cảm

Khác nhau
Dựa vào quan hệ tương đồng về : hình thức, cách thức thực hiện, phẩm chất, cảm giác.
Dựa vào quan hệ tương cận về : bộ phận- toàn thể ; vật chứa đựng – vật bị chứa đựng ;dấu hiệu của sự vật – sự vật ; cụ thể - trừu tượng.


-Để tìm hiểu thế nào là hoán dụ chúng ta đi phần I
-Treo bảng phụ
-Gọi hs đọc câu thơ
?Các từ in đậm : « áo nâu », «  áo xanh » trong câu thơ chỉ ai ?
- Áo nâu dùng để chỉ những người nông dân.
- Áo xanh---những người công nhân
? Giữa áo nâu, áo xanh với sự vật được gọi có mối quan hệ như thế nào ?
?Các từ in đậm : nông thôn, thị thành dùng chỉ ai ?
- Nông thôn –những người sống ở nông thôn.
-Thành thị -- những người sống ở thành thị
? Giữa nông thôn, thị thành với sự vật được chỉ có mối quan hệ như thế nào ?
? Hãy nêu tác dụng của cách diễn đạt này ?
Lấy vd giống như cách diên đạt như trên ?
Một tay anh ấy xây dựng lên cô đô….
Gọi hs đọc ghi nhớ sgk
Các em đã hiểu thế nào là hoán dụ vậy hoán dụ thường có bao nhiêu kiểu chúng ta cùng tìm hiểu qua mục II
- Gọi hs đọc các ví dụ a,b,c.
Phân câu hỏi cho các tổ thảo luận.
Tổ1? Giữ bàn tay với sự vật mà nó biểu thị trong ví dụ a có mối quan hệ như thế nào ?
Tổ2? Ở vd b một và ba với số lượng mà nó biểu thị có mối quan hệ như thế nào ?
Tổ 3? Nêu mối quan hệ của từ đổ máu với hiện tượng mà nó biểu thị như thế nào ?


? Từ những ví dụ đã phân tích ở phần I, II, hãy liệt kê một