Trường THPT: Nguyễn Du Ngày soạn: 24/09/2011
GV : Nguyễn Văn Cường Bài 7
Lớp dạy: 10A Tiết 13+14

Chương 2 :
BẢNG TUẦN HOÀN CÁC NGUYÊN TỐ HÓA HỌC VÀ ĐỊNH LUẬT TUẦN HOÀN
Bài 7 :
BẢNG TUẦN HOÀN CÁC NGUYÊN TỐ HÓA HỌC
( ( (
I/ Mục tiêu :
1/ Kiến thức : Học sinh biết nguyên tắc sắp xếp các nguyên tố trong bảng tuần hoàn, cấu tạo bảng tuần hoàn
2/ Kĩ năng : Học sinh vận dụng dựa vào các dữ liệu ghi trong ô và vị trí của ô trong bảng tuần hoàn để suy ra được các thông tin về thành phần nguyên tử của nguyên tố nằm trong ô.
II/ Chuẩn bị đồ dùng dạy học : phần mềm về bảng tuần hoàn. Bảng tuần hoàn.
III/ Phương pháp dạy học chủ yếu : Phương pháp đàm thoại gợi mở kết hợp với sử dụng đồ dùng dạy học trực quan.
IV/ Thiết kế các hoạt động dạy học :
Hoạt động của GV và HS
Nội dung ghi bảng

Hoạt động 1 :
+ Yêu cầu học sinh đọc SGK về lịch sử phát minh ra bảng tuần hoàn.
Hoạt động 2 :
+ Yêu cầu HS quan sát bảng tuần hoàn, chú ý điện tích hạt nhân nguyên tử của các nguyên tố trong bảng tuần hoàn ( đưa ra nguyên tắc sắp xếp thứ nhất.
+Viết cấu hình electron nguyên tử của các nguyên tố Li, Be, C (cùng hàng) ( đưa ra nguyên tắc thứ 2
+ Cho học sinh biết khái niệm electron hóa trị.
+ Viết cấu hình electron nguyên tử của các nguyên tố Li, Na, K (cùng cột), xác định electron hóa trị ( đưa ra nguyên tắc thứ 3












Hoạt động 3 :
+ GV mô tả cho HS biết về các số liệu trong ô nguyên tố, từ đó yêu cầu HS trả lời các thông tin về 1 ô trong BTH.







+ Đặc điểm của chu kì là gì (chú ý về số lớp electron, điện tích hạt nhân, nguyên tố đầu tiên và nguyên tố kết thúc) ?


+ Bảng tuần hoàn có bao nhiêu chu kì ? Mỗi chu kì có bao nhiêu nguyên tố ? Tên của nguyên tố bắt đầu và kết thúc của một chu kì.









Hoạt động 5 :
+ Củng cố lại bài kết thúc tiết 13.


Hoạt động 6 :
+ Viết cấu hình electron nguyên tử của F, Cl, Mn yêu cầu học sinh nêu đặc điểm của nhóm.
+ GV yêu cầu HS nhận xét về cầu hình của Cl và Mn, tại sao cùng có 7e hóa trị, mà Cl xếp cào VIIA, còn Mn xếp và VIIB?







Hoạt động 7 :
+ BTH có bao nhiêu nhóm ? Học sinh chỉ vào vị trí của các nhóm A và các nhóm B trong bảng tuần hoàn ( đưa ra nhận xét về số lượng nhóm A hay nhóm B ở chu kì lớn và chu kì nhỏ.
Hoạt động 8 :
+ Củng cố lại toàn bộ bài học, chú ý đặc điểm của các nguyên tố nhóm A.
Cl (Z = 17) ở nhóm nào trong bảng tuần hoàn ? Giải thích.

+ Làm bài tập áp dụng : Cho Mn (Z = 25) ; Zn (Z = 30) ; Cl (Z = 35) ; Ca (Z = 20) từ cấu hình electron nguyên tử xác định vị trí của nguyên tố trong bảng tuần hoàn.



Lịch sử phát minh ra bảng tuần hoàn (xem SGK tr.32)



I/ Nguyên tắc sắp xếp các nguyên tố trong bảng tuần hoàn :
1. Các nguyên tố được xếp theo chiều tăng dần của điện tích hạt nhân nguyên tử.



2. Các nguyên tố có cùng số lớp electron trong nguyên tử được xếp thành môt hàng.
Li, Be, C cùng một hàng trong bảng tuần hoàn
Li (Z=3) 1s2 2s1
Be (Z=4) 1s2 2s2
C (Z=6) 1s2 2s2 2p2
( Nhận xét Li, Be, C cùng có hai lớp electron
3. Các nguyên tố có số electron hóa trị trong nguyên tử như nhau được xếp vào môt cột.
Electron hóa trị = electron ngoài cùng + electron ở phân lớp d hoặc f chưa bão hòa
VD :
Li (Z=3) 1s2 2s1 ( Li có 1 e hóa trị
O (Z=8) 1s2 2s2 2p4 ( O có 6e hóa trị
Fe (Z=26) 1s2 2s2 2p6 3s2 3p6 3d6 4s2(Fe có 8 e hóa trị
Zn(Z=30) 1s2 2s2 2p6 3s2 3p6 3d10 4s2(Zn có 2 e hóa trị
VD