BÀI 9 -TIẾT10
HIỆN TƯỢNG NGÀY VÀ ĐÊM DÀI NGẮN THEO MÙA .
I. MỤC TIÊU:
1. Kiến thức: Qua bài học này học sinh cần
- Hiểu : Các khái niệm chí tuyến chí tuyến Bắc,chí tuyến Nam,vòng cực Bắc,vòng cực Nam.
- Biết: Các mối quan hệ giữa chuyển động của trái đất quanh mặt trời và hiện tượng ngày đêm dài ngắn khác nhau theo mùa
- Vận dụng:để giải thích được hiện tượng ngày đêm dài ngắn.
2. Kĩ năng:quan sát tranh ảnh,nhận xét số liệu
3.Thái độ: Yêu quý thiên nhiên, các mùa trong năm, tuyên truyền bảo vệ trái đất được xanh, xạch đẹp, môi trường không bị ô nhiễm.
II.ĐỒ DÙNG DẠY HỌC:
Máy chiếu,tranh ảnh về hiện tượng ngày đêm dài ngắn
III. CÁC BƯỚC LÊN LỚP:
1.Kiểm tra bài cũ:
Tại sao Trái Đất chuyển động xung quanh mặt trời lại sinh ra hai mùa nóng lạnh khác nhau lần lượt ở hai nửa cầu?
2.Bài mới
Trái Đất chuyển động xung quanh mặt Trời với trục nghiêng do vậy sinh ra hiện tượng các mùa.Ngoài ra còn sinh ra hiện tượng ngày đêm dài ngắn khác nhau theo mùa và theo vĩ độ.Chính vì vậy ở Việt Nam ta có câu tục ngữ:
Đêm tháng năm chưa nằm đã sáng
Ngày tháng mười chưa cười đã tối.
Vậy cụ thể như thế nào bài hôm nay chúng ta cùng tìm hiểu.













HOẠT ĐỘNG CỦA GV VÀ HS
NỘI DUNG CHÍNH

HOẠT ĐỘNG 1
GV:chiếu hình 24.vị trí của Trái Đất trên quỹ đạo quanh Mặt Trời vào các ngày hạ chí và đông chí.




Gv:thuyết trình do trái đất hành cầu nên khi chuyển động xung quanh Mặt Trời,Trái Đất luôn được chiếu sáng một nửa.Nửa được chiếu sáng là ban ngày ,nửa không được chiếu sáng là ban đêm.
GV:yêu cầu học sinh quan sát hình 24 và cho biết tại sao đường phân chia sáng tối và trục Bắc Nam không trùng nhau?
HS:trả lời.
GV:Trục sáng tối và đường phân chia sáng tối không trùng nhau dẫn đến hiện tượng gì?
HS:trả lời
GV:đi vào mục 1.
GV:yêu cầu học sinh thảo luận theo nhóm và trả lời các câu hỏi
Nhóm lẻ:Ngày 22-6 nửa cầu nào chúc về phía mặt Trời,nủa cầu nào chếch xa Mặt Trời?Tia sáng Mặt Trời chiếu vuông góc bề mặt đất ở đường vĩ tuyến nào?đó gọi là đường gì?
Nhóm chẵn: Ngày 22-12 nửa cầu nào chúc về phía mặt Trời,nủa cầu nào chếch xa Mặt Trời?Tia sáng Mặt Trời chiếu vuông góc bề mặt đất ở đường vĩ tuyến nào?đó gọi là đường gì?
Hs:thảo luận
Gv:gọi đại diện hai nhóm lên bảng trình bày trên hình 24.
GV:nửa cầu nào chúc về phía Mặt Trời thì có diện tích chiếu sáng nhiều lúc đó ngày dài hơn đêm,ngược lại nửa cầu nào chếch xa mặt trời diện tích chiếu sáng ít thì ngày ngắn hơn đêm.vậy cụ thể như thế nào ta cùng lam bài tập sau..
GV:phát phiếu học tập(phụ lục)
HS:thảo luận theo nhóm 4 phút
Hs :trình bày
GV: kết luận bằng bảng kiến thức(phụ lục)
GV:qua bảng kiến thức em nhận xét gì cề độ dài ngày đêm vào ngày hạ chí và ngày đông chí?
HS:trả lời.
Gv:qua bảng em nhận xét gì về độ dài ngày đêm ở các vĩ độ?
HS:trả lời
GV:yêu cầu học sinh quan sát bảng số liệu

Vĩ độ

Thời gian ngày

Thời gian đêm

66033’B
24h
O h

23027’B
13h30 phút
10h30 phút

00
12h
12h

23027’N
10h30 phút
13h30 phút

66033’N
O h
24h


GV: em nhận xét chênh lệch ngày đêm từ xích đạo về hai cực có xu hướng tăng hay giảm?
HS:trả lời
GV:Em hãy quan sát bảng và cho biết ở vĩ độ 66033’B và Nam độ dài ngày đêm có gì đặc biệt?
HS:trả lời
GV;kết luận.
GV:Theo các em vào ngày 22-12 độ dài ngày đêm ở vĩ độ 66033’B và Nam có giống ngày 22-6 không?
HS:dự đoán
GV:chuyển mục
HOẠT ĐỘNG 2
Gv:Yêu cầu học sinh quan sát H25 và cho biết vĩ tuyến 66033’B và Nam là đường gi?
HS:Trả lời
GV:Em hãy nhận xét độ dài ngày đêm của các điểm D và D’ở vĩ tuyến 66033’B và Nam của