LAMÁC
ĐÁCUYN

Ñoùng goùp
quan troïng nhấât
Chöùng minh sinh giôùi laø keát quaû cuûa moät quaù trình phaùt trieån coù tính keá thöøa lòch söû

-Giải thích khá thành công sự hình thành các đặc diểm thích nghi của sinh vật
-Chứng minh toàn bộ sinh giới ngày nay là kết quả của quá trình tiến hoá từ một nguồn gốc chung

Toàn taïi
chuû yeáu
Chưa phân biệt được các biến dị di truyền và không di truyền ( cho raèng moïi bieán dò trong ñôøi caù theå ñeàu ñöôïc di truyeàn
Chưa hiễu rõ về nguyên nhân phát sinh biến dị và cơ chế di truyền các biến dị

Đaëc ñieåm
thích nghi treân cô theå sinh vaät
Ngoại caûnh thay ñoåi chaäm vaø sinh vaät coù khaû naêng thích nghi kòp thôøi do ñoù khoâng coù daïng naøo bò ñaøo thaûi
Chọn lọc(Tự nhiên + Nhân tạo) tác động thông qua đặc tính biến dị và di truyền

Cô cheá
tieán hóa
Söï di truyeàn caùc ñaëc tính thu ñöôïc trong ñôøi soáng caù theå döôùi taùc duïng cuûa ngoaïi caûnh hay do taäp quaùn hoaït ñoäng cuûa ñoäng vaät
- Choïn loïc nhaân taïo: Vöøa ñaøo thaûi nhöõng bieán dò baát lôïi vuøa tich luyõ nhöõng bieán dò coù lôïi cho con ngöôøi
- Choïn loïc töï nhieân: Vöøa ñaøo thaûi nhöõng bieán dò baát lôïi vöøa tích luyõ nhöõng bieán dò coù lôïi cho sinh vaät

Nhân tố quy định chiều hướng và tốc độ biến đổi
GiỐNG vật nuôi, cây trồng: Chọn lọc nhân tạo


Loài trong sinh giới: Chọn lọc tự nhiên

Thuyết tiến hoá hiện đại hoàn chỉnh quan niệm của Đacuyn về chọn lọc tự nhiên: làm sáng tỏ nguyên nhân phát sinh biến dị và cơ chế di truyền biến dị

III. TIẾN HÓA HIỆN ĐẠI :

TIẾN HÓA TỔNG HỢP
TIẾN HÓA NHỎ
- Diễn ra trên quy mô hẹp, trong phạm vi loài
- Nội dung : Sự phát sinh đột biến ( phát tán của đột biến qua giao phối ( chọn lọc các đột biến có lợi ( cách li sinh sản giữa quần thể đã biến đổi với quần thề gốc ( Hình thành loài mới
- Coù theå nghieân cöùu tröïc tieáp baèng thöïc nghieäm.
TIẾN HÓA LỚN
- Diễn ra trên quy mô rộng lớn, qua thời gian địa chất rất dài.
- Hệ quả của tiến hóa nhỏ : hình thành các nhóm phân loại trên loài như chi, họ, bộ, lớp ngành
-Chæ coù theå nghieân cöùu giaùn tieáp qua taøi lieäu coå sinh vaät hoïc, giaûi phaãu so saùnh


ĐÓNG GÓP
- Phân biệt được biến dị di truyền và biến dị không di truyền
- Phân biệt được vai trò của ngoại cảnh và kiểu di truyền
- Giải thích được cơ chế phát sinh biến dị và di truyền

TIẾN HÓA của KIMURA
- Đóng góp của KIMURA : Nêu lên vai trò của sự củng cố ngẫu nhiên những đột biến trung tính trong tiến hóa độc lập với tác dụng của chọn lọc tự nhiên
- Bổ sung các thuyết tiến hóa, bằng con đường chọn lọc tự nhiên đào thải các đột biến có hại


IV. QUẦN THỂ : Ñôn vò toå chöùc cô sôû cuûa loaøi trong töï nhieân
- Quần thể là 1 tập hợp cá thể cùng loài, cùng chung sống trong 1 khoảng không gian xác định, vào 1 thời điểm nhất định.
- Mỗi quần thể là 1 cộng đồng có 1 lịch sử phát triển chung, có thành phần kiểu gen đặc trưng và ổn định.

Quần thể giao phối :
- Là quần thể mà trong đó có sự giao phối ngẫu nhiên và tự do giữa các cá thể trong quần thể. Giữa các cá thể có mối quan hệ phụ thuộc lẫn nhau về mặt sinh sản(quan hệ đực-cái, bố mẹ và con) và được xem là đơn vị sinh sản, đơn vị tồn tại của loài trong tự nhiên.
- Đa dạng về kiểu gen ( đa hình
- Ñoät bieán laën coù ñieàu kieän toàn taïi ôû traïng thaùi dò hôïp laâu daøi
Quần thể tự phối :
Là quần thể trong đó chỉ có sự tự phối của từng cá thể, gặp ở loài sinh sản hữu tính tự phối, sinh sản vô tính hay sinh sản sinh dưỡng. Giữa các cá thể chỉ có quan hệ mẹ-con chứ không có quan hệ đực-cái.
- Tỉ lệ thể dị hợp ngày càng giảm, thể đồng hợp ngày càng tăng ( phân hóa thành các dòng thuần khác nhau
- Ñoät bieán laën nhanh choùng bieåu hieän ra kieåu hình

TRẠNG THÁI CÂN BẰNG CỦA QUẦN THỂ GIAO PHỐI

Tần số t/đ alen
Tỷ lệ phần trăm số giao tử mang alen đó trong quần thể

Định luật Hácđi-Vanbéc
- Trong những điều kiện nhất định thì trong lòng 1 quần thể giao phối tần số tương đối của các alen ở mỗi gen có khuynh hướng duy trì không đổi từ thế hệ này sang thế hệ khác
- Cấu trúc DT của QT đạt trạng thái cân bằng: p2AA + 2pqAa + q2aa = 1


Ý nghĩa
- Ý nghĩa lý luận : phản ánh trạng thái cân bằng di truyền trong quần thể và giải thích được vì sao trong tự nhiên có những quần thể được duy trì ổn định qua thời gian tương đối dài. .
- Ý nghĩa thực tiễn : từ tỉ lệ các loại kiểu hình có thể suy ra tỉ lệ các loại kiểu gen và tần số tương đối của các alen. Ngược lại, từ tần số tương đối của các alen có thể dự đoán được tỉ lệ các loại kiểu gen và kiểu hình trong quần thể.


Điều kiện nghiệm đúng
- Quần thể có số lượng lớn cá thể.
- Các cá thể trong quần thể phải có khả năng giao phối tự do và ngẫu nhiên.
- Các cá thể trong quần thể có sức sống như nhau.
- Trong quần thể không xảy ra quá trình đột biến và không chịu áp lực của quá trình chọn lọc


Hạn chế
- Các kiểu gen đồng hợp trội, đồng hợp lặn và dị hợp trên thực tế có sức sống khác nhau.
- Trong tự nhiên, quá trình chọn lọc và đột biến không ngừng xảy ra nên tần số tương đối của các alen luôn bị thay đổi.

V. So saùnh CLNT vaø CLTN theo quan nieäm ĐÁCUYN
* Gioáng nhau - Ñeàu döïa treân cô sôû tính bieán dò vaø di truyeàn.
- Vöøa tích luõy bieán dò coù lôïi, vöøa ñaøo thaûi bieán dò coù haïi.
- Ñeàu hình thaønh nhieàu daïng sinh vaät môùi töø moät daïng ban ñaàu.
* Khaùc nhau
Vấn đề PB
Choïn loïc nhaân taïo
Choïn loïc töï nhieân

Nguyeân nhaân
Do nhu caàu nhieàu maët cuûa con ngöôøi.
Do taùc ñoäng cuûa ñiều kiện moâi tröôøng soáng.

Cô cheá
Tích luõy bieán dò coù lôïi vaø ñaøo thaûi bieán dò khoâng coù lôïi cho con ngöôøi.
Tích luõy bieán dò coù lôïi vaø ñaøo thaûi bieán dò khoâng coù lôïi cho sinh vaät.

Keát quaû
Tích luõy bieán dò coù lôïi vaø ñaøo thaûi bieán dò khoâng coù lôïi cho sinh vaät.
Hình thaønh nhieàu loaøi môùi thích nghi vôùi moâi tröôøng soáng.

Vai troø
Laø nhaân toá chính quy ñònh chieàu höôùng vaø nhòp ñoä bieán ñoåi gioáng caây troàng, vaät nuoâi.
Laø nhaân toá chính trong quaù trình hình thaønh caùc ñaëc ñieåm thích nghi cuûa sinh vaät.


VI. SO SÁNH TIẾN HÓA TỔNG HỢP – TIẾN HÓA BẰNG CÁC ĐỘT BIẾN TRUNG TÍNH

TIẾN HÓA TỔNG HỢP
TIẾN HÓA BẰNG CÁC ĐỘT BIẾN TRUNG TÍNH của M. KIMURA

1. Các nhân tố tiến hóa
-Quá trình đột biến, giao phối( tạo nguyên liệu tiến hóa
-Quá trình CLTN( xác định chiều hướng và nhịp điệu tiến hóa
-Các cơ chế cách ly( thúc đẩy sự phân hóa của quần thể gốc
Quá trình đột biến làm phát sinh những đột biến trung tính

2. Cơ chế tiến hóa
Sự biến đổi cấu trúc di truyền của quần thể dưới áp lực của CLTN được các cơ chế cách ly thúc đẩy, dẫn tới sự hình thành 1 hệ gen kín, cách ly di truyền với hệ gen của quần thể gốc
Sự củng cố ngẫu nhiên các đột biến trung tính, không chịu áp lực của CLTN

3. Đóng góp mới
Làm sáng tỏ cơ chế của tiến hóa nhỏ diễn ra trong lòng quần thể
Làm rõ những nét riêng của tiến hóa lớn
Khẳng định vai trò của đột biến trung tính trong tiến hóa
Giải thích sự đa dạng cân bằng trong các QT


VII. CÁC NHÂN TỐ TIẾN HÓA
Nhaân toá tiến hóa
Vai troø trong tieán hoaù

Quaù trình
ñoät bieán
-Gaây ra bieán ñoåi trong vaät chaát di truyeàn taïo neân ñoät bieán gen, ñoät bieán NST, cung cấp nguyeân lieäu sô caáp cho tieán hóa.
-ÑB gen laø nguoàn nguyeân lieäu chuû yeáu vì xaûy ra phoå bieán vaø ít aûnh höôûng ñeán söùc soáng vaø söï sinh saûn cuûa sinh vaät hôn so vôùi ñoät bieán NST.
-Tần số xuất hiện ĐB gen trong tự nhiên(từng gen riêng lẻ) : 10-6 đến 10-4

Quaù trình
giao phoái
-Phaùt taùn ñoät bieán trong quaàn theå.
-Taïo ra voâ soá BDTH, cung caáp nguoàn nguyeân lieäu thöù caáp cho tieán hoaù.
-Trung hoøa tính coù haïi cuûa ñoät bieán goùp phaàn taïo toå hôïp gen thích nghi.
-Huy ñoäng nguoàn döï tröõ caùc gen ñoät bieán ñaõ phaùt sinh raát laâu maø vaãn tieàm aån ôû traïng thaùi dò hôïp.

Quaù trình CLTN
Laø nhaân toá ñònh höôùng quaù trình tieán hoaù, qui ñònh chieàu höôùng vaø nhòp ñieäu bieán ñoåi thaønh phaàn kieåu gen cuûa quaàn theå.
+ Cấp độ dưới cá thể : tích lũy những đột biến và BDTH thích nghi
+ Cấp độ cá thể : phân hóa khả năng sinh sản ( làm thay đổi tần số các alen trong quần thể
+ Cấp quần thể : hình thành các biến dị tương quan

Caùc cô cheá caùch ly
- Ngaên caûn giao phoái töï do ( cuûng coá, taêng cöôøng söï phaân hoùa kieåu gen trong quaàn theå goác thuùc ñaåy söï phaân ly tính traïng.
+ Caùch ly ñòa lyù : ñieàu kieän caàn thieát ñeå caùc nhoùm caù theå ñaõ phaân hoaù tích lũy caùc ñoät bieán môùi theo höôùng khaùc nhau daãn ñeán sai khaùc ngaøy caøng lôùn trong kieåu gen
+ Caùch ly di truyeàn : ñaùnh daáu söï hình thaønh loaøi môùi ( Kết thúc quá trình tiến hóa nhỏ
- Caùch ly ñòa lyù vaø caùch ly sinh thaùi keùo daøi seõ daãn ñeán caùch ly sinh saûn vaø caùch ly di truyeàn.


VII.PHÂN BIỆT THÍCH NGHI KIỂU HÌNH VÀ THÍCH NGHI KIỂU GEN
Vaán ñeà
Thích nghi kieåu hình(Thích nghi sinh thaùi)
Thích nghi kieåu gen(Thích nghi lòch söû)

Khaùi nieäm
Laø phaûn öùng cuûa cuøng moät kieåu gen thaønh nhöõng kieåu hình khaùc nhau tröôùc söï thay ñoåi cuûa caùc yeáu toá moâi tröôøng
Laø söï hình thaønh nhöõng kieåu gen qui ñònh tính traïng vaø ñaëc tính ñaëc tröng cho loaøi hay noøi trong loaøi

Quaù trình hình thaønh
Hình thaønh trong ñôøi caù theå.
Hình thaønh qua quaù trình lòch söû cuûa loaøi döôùi taùc ñoäng cuûa ñoät bieán, giao phoái, CLTN.

Vai troø cuûa ñieàu kieän soáng
Tröïc tieáp
Giaùn tieáp

YÙ nghóa tieán hoaù
Ít coù yù nghóa
YÙ nghóa to lôùn


VIII. LOÀI – PHÂN BIỆT LOÀI THÂN THUỘC
Loài giao phối : là một nhóm quần thể có những tính trạng chung về hình thái, sinh lí, có khu phân bố xác định, trong đó các quần thể giao phối tự do với nhau và được cách li sinh sản với những nhóm quần thể khác loài
Cấu trúc của loài :
- Loài tồn tại như một hệ thống quần thể. Quần thể là đơn vị cơ bản trong cấu trúc của loài. - Các quần thể hay nhóm quần thể có thể phân bố gián đoạn hoặc liên tục, tạo thành các nòi. Các cá thể thuộc các nòi khác nhau trong một loài vẫn có thể giao phối với nhau
+ Nòi địa lý là nhóm quần thể phân bố trong một khu vực địa lý xác