Bài 6: HỆ QUẢ CÁC CHUYỂN ĐỘNG XUNG QUANH MẶT TRỜI
CỦA TRÁI ĐẤT

I. MỤC TIÊU BÀI HỌC
1. Kiến thức
- Trình bày và giải thích được các hệ quả chủ yếu của chuyển động tự quay quanh trục và chuyển động quanh Mặt Trời của Trái Đất: chuyển động biểu kiến hằng năm của Mặt Trời, hiện tượng mùa và hiện tượng ngày đêm dài, ngắn theo mùa.
2. Kĩ năng.
- Sử dụng tranh ảnh, hình vẽ, mô hình để trình bày các hệ quả chuyển động của Trái Đất.
3. Thái độ.
- Nhận thức đúng đắn các hiện tượng tự nhiên.
4. Định hướng năng lực cho học sinh
- Năng lực chung: Năng lực tự học; Năng lực giải quyết vấn đề; Năng lực hợp tác; Năng lực giao tiếp; Năng lực tính toán.
- Năng lực chuyên biệt: Năng lực sử dụng bản đồ, sơ đồ....;
II. CHUẨN BỊ
1. Giáo viên: Kênh hình SGK phóng to, Quả địa cầu.
2. Học sinh: Mô hình chuyển động biểu kiến của mặt trời phóng to. Vở ghi và các dụng cụ học tập khác.
III. TỔ CHỨC HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC
Ổn đinh tổ chức, kiểm tra sĩ số - (1 p)
Lớp
Sĩ số
Tên học sinh vắng
Ngày dạy






 2. Ôn và kiểm tra bài cũ. (10p)
GV đặt câu hỏi. Gọi HS trả lời. HS khác nhận xét, GV bổ sung (nếu cần) cho điểm.
Câu 1: - Nêu đặc điểm hệ Mặt Trời, kể tên các hành tinh trong hệ Mặt Trời theo thứ tự lại gần Mặt Trời.
Câu 2 – Dùng công thức: Tm =To + m, Yêu cầu HS tính giờ Hà Nội(m=7) khi To (Anh) = 5 giờ sáng ngày 7/9 (Trong đó: Tm: Giờ của múi cần tính, To: Giờ gốc, m: múi giờ )
Giáo viên giới thiệu cho HS đặc điểm chuyển động của Trái Đất xung quanh Mặt Trời.
Câu 3: Nêu đặc điểm của chuyển động quay xung quanh Mặt trời của Trái Đất?
Hướng: từ trái sang phải ngược chiều kim đồng hồ.
Quỹ đạo: hình elips gần tròn.
Vận tốc quỹ đạo của Trái Đất khoảng 30 km/s, đủ để đi hết quãng đường bằng đường kính Trái Đất (~12.700 km) trong 7 phút, hay khoảng cách đến Mặt Trăng (384.000 km) trong 4 giờ.
Thời gian 1 vòng: 365 ngày.
Trục Trái Đất luôn nghiêng và không đổi phương khi chuyển động.
3. Tiến trình bài học:
3.1: Tình huống xuất phát
Hai câu thơ sau đây nói lên hiện tượng tự nhiên nào? Tại sao lại có hiện tượng đó?
Sen tàn cúc lại nở hoa
Sầu dài ngày ngắn đông đà sang xuân.
- Gọi HS trả lời. Từ đó giáo viên vào bài?
- Đó là hai câu thơ của nhà thơ Nguyễn Du nói về 4 mùa trong năm.
- Tại sao lại có sự luân phiên đều đặn giữa các mùa như vậy? Chúng ta sẽ học bài mới để tìm hiểu những vấn đề đó.
a.Mục tiêu:
- Cần hiểu được chuyển động biểu kiến hằng năm của Mặt Trời là chuyển động như thế nào? Hiện tượng Mặt Trời lên thiên đỉnh.
- Dựa vào khả năng hiểu biết đó để đi vào phần các mùa trong năm cũng như hiện tượng ngày đêm dài ngắn theo mùa.
b.Phương thức: cá nhân và nhóm.
c.Tiến trình hoạt động
Bước 1: Giao nhiệm vụ: HS lần lượt quan sát các hình: 6.1; 6.2; 6.3 để giài thích các vấn đề trên.
Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ: giáo viên và học sinh cả lớp cùng thực hiện.
Bước 3: Trao đổi thảo luận và báo cáo kết quả: HS tự quan sát, 2 học sinh ngồi cạnh nhau sẽ cùng thảo luận. Báo cáo kết quả theo từng vấn đề.
Bước 4: GV kết nối kết quả kiến thức: đánh giá kết quả hoạt động của học sinh và chốt kiến thức.

3.2 Thực hiện bài mới:
Hoạt động của HS, GV
Nội dung

Hoạt động 1: Tìm hiểu: Chuyển động biểu kiến hàng năm của Mặt Trời
a. Mục tiêu:
- Hiểu được thế nào là chuyển động biểu kiến hằng năm của mặt trời?
- Biết cách giải thích hiện tượng Mặt Trời lên thiên đỉnh; phạm vi Mặt Trời lên thiên đỉnh....
b. Phương thức: Hoạt động cá nhân.
c. Tiến trình hoạt động.
- Bước 1. Giao nhiệm vụ: GV