HƯỚNG DẪN ÔN TẬP GIỮA KÌ I - SINH HỌC 9
1. Các quy luật di truyền
Quy luật
Nội dung
Giải thích
Ý nghĩa

Phân li
Do sự phân li của cặp nhân tố di truyền trong sự hình thành giao tử nên mỗi giao tử chỉ chứa 1 nhân tố trong cặp, và giữ nguyên bản chất như cơ thể thuần chủng của P.
Các nhân tố di truyền không hoà trộn vào nhau. Có sự phân li và tổ hợp của cặp gen tương ứng.
Xác định tính trội ( thường là tốt ).


Phân li độc lập
Phân li độc lập của các cặp nhân tố di truyền trong phát sinh giao tử.
F2 có tỉ lệ mỗi KH bằng tích tỉ lệ của các tính trạng hợp thành.
Tạo biến dị tổ hợp.

Di truyền liên kết
Các tính trạng do nhóm gen liên kết quy định được di truyền cùng nhau.
Các gen liên kết cùng phân li với NST trong phân bào.
Tạo sự di truyền ổn định của cả nhóm tính trạng có lợi.

Di truyền giới tính.
Ở các loài giao phối tỉ lệ đực : cái xấp xỉ 1 : 1
Phân li và tổ hợp của cặp NST giới tính.
Điều khiển tỉ lệ đực : cái.

2. Diễn biến cơ bản của NST trong nguyên phân và giảm phân.
Các kì
Nguyên phân
Giảm phân I
Giảm phân II

Kì đầu
NST kép co ngắn, đóng xoắn và đính vào sợi thoi phân bào ở tâm động
NST kép co ngắn, đóng xoắn. Cặp NST kép tương đồng tiếp hợp theo chiều dọc và bắt chéo
NST kép co lại thấy rõ số lượng NST kép ( đơn bội )

Kì giữa
Các NST kép co ngắn cực đại và xếp thành 1 hàng ở mặt phẳng xích đạo ( MPXĐ) của thoi phân bào
Từng cặp NST kép xếp thành 2 hàng ở MPXĐ của thoi phân bào
Các NST kép xếp thành 1 hàng ở MPXĐ của thoi phân bào

Kì sau
Từng NST kép chẻ dọc ở tâm động thành 2 NST đơn phân li về 2 cực tế bào
Các cặp NST kép tương đồng phân li độc lập về 2 cực tế bào.
Từng NST kép chẻ dọc ở tâm động thành 2 NST đơn phân li về 2 cực tế bào

Kì cuối
Các NST đơn nằm gọn trong nhân với số lượng 2n như ở tế bào mẹ
Các NST kép nằm gọn trong nhân với số lượng là n kép ( = 1/2 ở tế bào mẹ nhưng thể kép )
Các NST đơn nằm gọn trong nhân với số lượng n NST đơn = 1/2 ở tế bào mẹ

3. Bản chất và ý nghĩa của nguyên phân, giảm phân và thụ tinh.
Các quá trình
Bản chất
Ý nghĩa

Nguyên phân
Giữ nguyên bộ NST ( 2 tế bào con có bộ NST 2n giống giống tế bào mẹ)
Duy trì bộ NST ổn định qua các thế hệ tế bào, giúp cơ thể lớn lên và là hình thức sinh sản ở loài sinh sản vô tính.

Giảm phân
Làm số lượng NST giảm đi một nửa [ các tế bào con có số NST ( n ) = 1/2 tế bào mẹ (2n )]
Góp phần duy trì ổn định bộ NST qua các thế hệ ở loài sinh sản hữu tính và tạo ra nguồn biến dị tổ hợp.

Thụ tinh
Kết hợp 2 bộ nhân đơn bội n thành bộ lưỡng bội 2n
Góp phần duy trì ổn định bộ NST qua các thế hệ ở loài sinh sản hữu tính và tạo ra nguồn biến dị tổ hợp.

4. Cấu trúc và chức năng của ADN, ARN, Prôtêin
Đại phân tử
Cấu trúc
Chức năng

ADN
- Chuỗi xoắn kép gồm 2 mạch đơn
- Gồm 4 loại nuclêôtit : A, G, T, X
-Lưu giữ và truyền đạt thông tin di truyền


ARN
- Chuỗi xoắn đơn
- Gồm 4 loại nuclêôtit :A, G, U, X
- Truyền đạt thông tin di truyền
- Vận chuyển axit amin và tham gia vào cấu trúc của ribôxôm

Prôtêin
- Gồm 1 hay nhiều chuỗi đơn
- Đơn phân : hơn 20 loại axit amin
- Tham gia vào cấu trúc tế bào.
- Là enzim xúc tác ; là hoocmôn điều hoà trao đổi chất ; là chất cung cấp năng lượng...

5. Các cơ chế của hiện tượng di truyền
Cơ sở vật chất
Cơ chế
Hiện tượng

Cấp phân tử : ADN
ADN ( ARN ( Prôtêin
Tính đặc thù của prôtêin ( tạo ra sự đa dạng các loài sinh vật )

Cấp tế bào : NST
Nhân đôi - phân li - tổ hợp
Nguyên phân - giảm phân - thụ tinh
Mỗi loài có bộ NST đặc trưng
Con cái giống bố mẹ ông bà,tổ tiên

6. Điều kiện nghiệm đúng các định luật Menđen ?