TUẦN 20 – Tiết 73 Ngày soạn: 1/1/13

LƯU BIỆT KHI XUẤT DƯƠNG
Phan Bội Châu
I. MỤC TIÊU BÀI HỌC
- Cảm nhận được vẻ đẹp lãng mạn hào hùng của nhà chí sĩ cách mạng đầu thế kỉ XX và giọng thơ tâm huyết sôi trào của Phan Bội Châu
II. PHƯƠNG PHÁP
- Thảo luận nhóm
- Phân tích, tổng hợp
III. PHƯƠNG TIỆN
- SGK, SGV, TLTK
- Phấn, bảng
- Bình giảng
IV. TIẾN TRÌNH LÊN LỚP
1. Ổn định lớp và kiểm tra sĩ số
2. Dạy bài mới
... Trong những năm đầu thế kỉ XX, Phan Bội Châu là hình ảnh tiêu biểu cho cả một thế hệ đang lần lượt rũ bỏ những gánh nặng tinh thần của tầng lớp mình để đến với những ý thức hệ mới...

HĐ CỦA GV VÀ HS
NỘI DUNG CẦN ĐẠT


GV: Những nét chính về tác giả Phan Bội Châu?












GV: Hoàn cảnh sáng tác của tác phẩm?
Cuối thế kỉ XIX, phong trào Cần Vương thất bại, thực dân Pháp độc chiếm hoàn toàn Đông Dương, tình hình chính trị vô cùng đen tối ( Đầu thế kỉ XX, một chân trời mới bắt đầu ló rạng.
HS đọc diễn cảm bài thơ
GV: Nội dung chính của bài thơ là gì?




GV: Tư duy mới mẻ, khát vọng của người trai trẻ trong buổi ra đi tìm đường cứu nước?
Liên hệ chí làm trai trong các bài thơ khác của các tác giả khác (Chí làm trai – Nguyễn Công Trứ, Tỏ lòng – Phạm Ngũ Lão,…)
... “Cái khó là vừa phải làm sao cho xứng với cha ông, lại vừa không thể đi trở lại con đường của cha ông. Gạt ra một bên cái thái độ thụ động chờ thời không đúng, nhà chí sĩ họ Phan sẵn sàng đấu tranh để tách mình với quá khứ : Sinh vi nam tử yếu hi kì...
Biết ngoảnh mặt đi trước những thần tượng cũ kĩ, biết gấp mọi thứ sách vở cũ kĩ để lặn lội muôn trùng gian khổ đi tìm phương cứu nước mới, hình ảnh một con người như vậy, đẹp đẽ biết chừng nào !
GV: Cái tôi của tác giả xuất hiện như thế nào? Tâm huyết của tác giả được bộc lộ ra sao?






GV: Tác giả đã đặt ra những vấn đề gì ở hai câu luận? Tại sao nói đây là tư duy mới mẻ và dũng cảm?



GV: Hình ảnh, tư thế của người trai trẻ trước lúc ra đi tìm đường cứu nước?
Liên hệ hình ảnh cầm ngang ngọn giáo trấn giữ biên cương trong bài Tỏ lòng của Phạm Ngũ Lão
I. TÌM HIỂU CHUNG
1. Tác giả
- Phan Bội Châu (1867 – 1940)
- 1900 đỗ Giải nguyên
- 1905 xuất dương sang Nhật
- 1925 bị Pháp bắt, 1940 qua đời ở Huế.
- Sự nghiệp văn học phong phú, đồ sộ, chủ yếu viết bằng chữ Hán, theo các thể loại truyền thống của VHTĐ.
- Tư duy nhạy bén, không ngừng đổi mới, cây bút xuất sắc nhất của văn thơ VN mấy chục năm đầu TK XX.
- Quan niệm văn chương là vũ khí tuyên truyền yêu nước và cách mạng, khơi dòng cho loại văn chương trữ tình chính trị.
2. Tác phẩm Lưu biệt khi xuất dương
- Hoàn cảnh sáng tác: chia tay đồng chí, anh em bạn bè trước khi bí mật vượt biển sang Nhật Bản, tổ chức và chỉ đạo phong trào Đông du.





II. ĐỌC – HIỂU VĂN BẢN
1. Nội dung chính
- Khắc họa vẻ đẹp lãng mạn hào hùng của nhà chí sĩ cách mạng những năm đầu thế kỉ XX
- Tư tưởng mạnh mẽ, táo bạo, bầu nhiệt huyết sôi trào và khát vọng cháy bỏng trong buổi ra đi tìm đường cứu nước
2. Cảm nhận về nội dung
a. Hai câu đề
Sinh vi nam tử yếu hi kì,
Khẳng hứa càn khôn tự chuyển di.
- Hi kì: phải lạ ( sống cho phi thường, hiển hách, xoay chuyển trời đất ( Khát vọng sống mãnh liệt, táo bạo, không chịu khuất phục trước thực tại, số phận của chàng trai đầy nhiệt huyết ( Khẳng định một lẽ sống đẹp, cao cả
- Vượt lên trên mộng công danh thường gắn