Bài: 24 - Tiết: 98 HÀNH ĐỘNG NÓI ( Tiếp theo)
Tuần dạy: 26
Ngày dạy:
Mục tiêu:
Kiến thức:
Cách dùng các kiểu câu để thực hiện hành động nói.
1.2 Kỹ năng:
- Sử dụng các kiểu câu để thực hiện hành động nói phù hợp.
- Giáo dục kĩ năng sống: Ra quyết định: lựa chọn sử dụng kiểu hành động nói để giao tiếp đạt hiệu quả.
1.3 Thái độ:
Giáo dục học sinh giữ gìn sự trong sáng của Tiếng Việt.
Trọng tâm:
Cách thực hiện hành động nói.
Chuẩn bị:
3.1 Giáo viên: Giấy A4,
3.2 Học sinh: Bảng nhóm.
Tiến trình:
4.1.Ổn định tổ chức và kiểm diện:Lớp:
4.2.Kiểm tra miệng:
Câu 1: Có những kiểu hành động nói nào? (2đ). Mỗi kiểu cho ví dụ. (6đ)
Đáp án: Các kiểu hành động nói:
- Hành động hỏi.
- Hành động điều khiển.
- Hành động hứa hẹn.
- Hành động trình bày.
- Hành động bộc lộ cảm xúc.
Câu 2: Có mấy cách thực hiện hành động nói? (2đ)
Đáp án: Thực hiện hành động nói trực tiếp và thực hiện hành động nói gián tiếp.
4.3 Bài mới:

HOẠT ĐỘNG CỦA GIÁO VIÊN VÀ HỌC SINH
NỘI DUNG BÀI HỌC

HOẠT ĐỘNG 1: G/V cho HS đọc bảng tổng hợp ở sgk. H/s đọc suy nghĩ trả lời câu hỏi
GV: Sự giống nhau về hình thức ở 5 câu trên?
HS: Đều là câu trần thuật
Đều kết thúc bằngdấu chấm
GV: Xác định mục đích nói của 5 câu ấy bằng cách đánh dấu ( +) vào ô thích hợp và dấu (–) vào ô không thích hợp.
GV: Như vậy ta thấy cùng là kiểu câu trần thuật, nhưng chúng có thể có những mục đích khác nhau và thực hiện những hành động nói khác nhau. Vậy qua đó em có thể rút ra những nhận xét gì?
HS: Câu trần thuật thực hiện hành động nói trình bày (báo tin, kể, tả, nêu ý kiến, dự đoán…) chúng ta gọi là cách dùng trực tiếp. Bởi vi chức năng của câu trần thuật là dùng để kể, thông báo nhận định, miêu tả… Còn câu trần thuật thực hiện hoạt động nói cầu khiến chúng ta gọi là cách dùng gián tiếp
GV: Theo em những hành động cụ thể nào được coi là hành động điều khiển?
HS: Những hành động cụ thể như cầu khiến, thách thức, khuyên bảo… thuộc lớp hành động điều khiển. Mục đích muốn người nghe thực hiện một việc nào đó.
Ví dụ: Này, bảo bác ấy trốn đi đâu thì trốn. (Tắt đèn).
GV: Mục đích của hành động hỏi là gì?
HS: Mục đích của hành động hỏi là người nói muốn người nghe cung cấp thông tin, giải đáp điều chưa rõ, chưa biết nêu ra trong câu hỏi.
Ví dụ: Bác trai khá rồi chứ? (Tắt đèn)
GV: Hành động trình bày trong khi nói được thực hiện qua những hành động cụ thể nào và nhằm mục đích gì?
HS: Hành động trình bày trong khi nói được thực hiện qua những hành động cụ thể :
- Kể lại sự việc: Khi xưa nhà Thương đến vua Bàn Canh năm lần đời đô; nhà Chu đến vua Thành Vương cũng ba lần đời đô. (Chiếu dời đô)
- Nhận định về sự việc: Phải đâu các vua thời tam đại theo ý riêng mình mà tự tiện chuyển dời…(Chiếu dời đô)
- Nêu ý định của mình: Trẫm rất đau xót trước việc đó, không thể không dời đổi (Chiếu dời đô).
GV: Mục đích của hành động bộ lộ cảm xúc là gì?
HS: Mục đích của hành động bộ lộ cảm xúc là bày tỏ thái độ ca ngợi, chê bai, than phiền, trách cứ, ngạc nhiên, vui mừng…
Ví dụ: Hỡi ơi lão Hạc!(Buồn thương, kinh ngạc)
Một con người như thế ấy! (đau đớn, thất vọng)
GV: Cho biết mục đích của hành động hứa hẹn là gì?
HS: Mục đích của hành động hứa hẹn là người nói tự ràng buộc mình vào các hành động cụ thể như giao ước, cá cược, hợ đồng, cam đoan… làm một việc gì đó.
Ví dụ: Nếu ông trả lời đúng ngựa của ông đi một ngày được mấy bước, tôi sẽ cho ông biết trâu của cha tôi một ngày đi được mấy đường. (Em bé thông minh).
GV: Mục