Bài soạn:
§3. GIỚi THIỆU MÁY TÍNH
(Tiết 1/3)
I. Mục đích – yêu cầu
1. Mục đích
- Giới thiệu cách biểu diễn thông tin dạng số và phi số trong máy tính.
- Giới thiệu các hệ đếm, cách chuyển đổi giữa các hệ đếm khác nhau, cách biểu diễn số nguyên, số thực.
- Sơ lược về cách biểu diễn các thông tin loại phi số như văn bản, hình ảnh, âm thanh.
- Giúp học sinh có những hiểu biết ban đầu về dữ liệu lưu trong máy tính, và bước đầu biết cách chuyển đổi qua lại giữa các hệ đếm.
2. Yêu cầu
- Nắm được cách biểu diễn thông tin dạng số và phi số trong máy tính.
- Biết được các hệ đếm, hệ đếm thường dùng trong tin học, cách chuyển đổi giữa các hệ đếm 2, 16 về hệ đếm cơ số 10.
II. Nội dung
1. Ổn định tổ chức lớp (1 phút)
Lớp: Sĩ số: Vắng:
2. Kiểm tra bài cũ (5 phút)
(Câu hỏi:
Câu 1: Thông tin là gì? Cho ví dụ minh hoạ. Dữ liệu là gì? Đơn vị đo thông tin ? Kể tên 1 số đơn vị đo.
Câu 2: Mã hoá thông tin là gì? Phân biệt bộ mã ASCII và Unicode.
(Trả lời :
Câu 1:
Thông tin là những hiểu biết của con người về một thực thể nào đó.
Ví dụ: Nguyễn Văn A, sinh năm 1991, quê Thái Nguyên, học lớp 10A1 trường THPT Thái Nguyên. Đó là những thông tin về A.
Đơn vị đo lượng thông tin là bit, có các đơn vị khác kà byte, KB, MB, GB, TP, PB.
Câu 2:
Mã hoá thông tin trong máy tính là biểu diễn thông tin thành 1 dãy bit để máy tính có thể hiểu được.
Mã ASCII dùng 1 byte để biểu diễn 1 kí tự, mỗi kí tự tương ứng với 1 số nguyên trong phạm vi từ 0 đến 255 gọi là mã ASCII thập phân của kí tự đó.
Mã Unicode dùng 2 byte để biểu diễn 1 kí tự, mỗi kí tự tương ứng với 1 số nguyên trong phạm vi từ 0 đến 65535.
3. Bài mới (35 phút)
GV : Ta đã biết dữ liệu trong máy tính là thông tin được mã hoá thành dãy bit. Tiết trước các em đã biết thế nào là mã hoá thông tin trong máy tính, tuy nhiên, trong máu tính các thông tin đó được biểu diễn như thế nào? Để tìm hiểu về cách biểu diễn các thông tin trong máy tính ta vào phần 5.

Nội dung
Hoạt động của giáo viên và học sinh

5.Biểu diễn thông tin trong máy tính

+ Biểu diễn thông tin trong máy tính là cách mà máy tính thể hiện thông tin nhằm phục vụ cho lưu trữ, xử lý.
+ Biểu diễn thông tin trong máy tính quy về 2 loại là: biểu diễn thông tin loại số và biểu diễn thông tin phi số.

a) Thông tin loại số (22 phút)
Hệ đếm:
Hệ đếm được hiểu như tập các kí hiệu và quy tắc sử dụng tập kí hiệu đó để biểu diễn và xác định giá trị các số. Có 2 loại hệ đếm:
+ Hệ đếm phụ thuộc vị trí: hệ thập phân, nhị phân…
Ví dụ: số 1 trong số 123 khác với số 1 trong số 321.
+ Hệ đếm không phụ thuộc vị trí: hệ đếm La mã. Tập các kí hiệu gồm I, V, X, L, C, D, M có giá trị I=1, V=5, X= 10, L=50, C=100, D= 500, M=1000.
Ví dụ: X trong XI (11) và IX(9) đều có cùng giá trị là 10.
- Các hệ đếm thường dùng là các hệ đếm phụ thuộc vị trí. Một số b>1 bất kì đều có thể chọn làm cơ số cho hệ đếm và hệ đếm cơ số b thì sẽ có b kí hiệu, các kí hiệu có giá trị từ 0, 1, …, b-1.
Hệ thập phân (decimal):
Sử dụng tập kí hiệu gồm 10 chữ số 0, 1,…, 9 và giá trị của mỗi chữ số phụ thuộc vị trí của nó trong biểu diễn.
Ví dụ, trong số 1241, chữ số 1 ở hàng đơn vị chỉ 1 đơn vị, còn chữ số 1 ở hàng ngàn chỉ 1000 đơn vị.
+ Mỗi đơn vị ở một hàng bất kì có giá trị bằng 10 đơn vị của hàng kế cận bên phải.
Ví dụ:
536,4=5.102 + 3.101 + 6.100 + 4.10-1
Hệ nhị phân (binary):
Hệ nhị phân chỉ dùng