Bài 1: thếgiớiquanduyvậtvàphươngphápluậnbiệnchứng
1/Thếgiớiquanvàphươngphápluận
a/Vaitròthếgiớiquan, phươngphápluậncủaTriếthọc
- Triếthọclàhệthốngcácquanđiểmlíluậnchungnhấtvềthếgiớivàvịtrí con ngườitrongthếgiớiđó.
- Đốitượngnghiêncứu: Lànhữngquyluậtchungnhất, phổbiếnnhấtcủatựnhiên, đờisốngxãhộivàlĩnhvựctưduy.
- Triếthọc có vaitròlàthếgiớiquan, phươngphápluậnchungchomọihoạtđộngthựctiễnvàhoạtđộngnhậnthứccủa con người.
b/Thếgiớiquanduyvậtvàthếgiớiquanduytâm
- Thếgiớiquanlàtoànbộnhữngquanđiểmvàniềm tin địnhhướnghoạtđộngcủa con ngườitrongcuộcsống.
- Có nhiềuthếgiớiquankhácnhau; vấnđềcơbảncủacáchệthốngthếgiớiquan – cũngchínhlàvấnđềcơbảncủatriếthọclàtìmhiểumốiliênquangiữavậtchấtvà ý thức, giữatưduyvàtồntại,…
- Nội dung vấnđềcơbảncủaTriếthọcgồmhaimặt:
+ Mặtthứnhấttrảlờicâuhỏi: Giữavậtchấtvà ý thức, cáinào có trước, cáinào có sau, cáinàoquyếtđịnhcáinào?
+ Mặtthứhaitrảlờicâuhỏi: Con người có nhậnthứcđượcthếgiớikháchquan hay không?
- CáchtrảlờimặtthứnhấtvấnđềcơbảncủaTriếthọcthểhiệnthếgiớiquanđượcxemlàduyvật hay duytâm:
+ Thếgiớiquanduyvật: Vậtchất có trước, quyếtđịnh ý thức. Thếgiớivậtchấttồntạikháchquan, độclậpđốivới ý thứccủa con người, không do aisángtạoravàkhôngai có thểtiêudiệtđược.
+ Thếgiớiquanduytâm: Ý thức có trướcvàlàcáisảnsinhragiớitựnhiên.
=>Thếgiớiquanduyvật có vaitròtíchcựctrongviệcpháttriểnkhoahọc, nângcaovaitròcủa con ngườiđốivớigiớitựnhiênvàsựtiếnbộxãhội.
c/Phươngphápluậnbiệnchứngvàphươngphápluậnsiêuhình
- Phươngpháplàcáchthứcđạttớimụcđíchđặtra.
- Phươngphápluậnlàhọcthuyếtvềphươngphápnhậnthứckhoahọcvàcảitạothếgiới (baogồmmộthệthốngcácquanđiểmchỉđạoviệctìmtòi, xâydựng, lựachọnvàvậndụngcácphươngphápcụthể).
- Phươngphápluậnchungnhất, baoquátcáclĩnhvựctựnhiên, xãhộivàtưduy – làphươngphápluậntriếthọc.
- Có haiphươngphápluậncơbảnđốilậpnhau:
+ Phươngphápluậnbiệnchứng: Xemxétsựvật, hiệntượngtrongsựràngbuộclẫnnhaugiữachúng, trongsựvậnđộngvàpháttriểnkhôngngừngcủachúng.
+ Phươngphápluậnsiêuhình: Xemxétsựvật, hiệntượngmộtcáchphiếndiện, chỉthấychúngtồntạitrongtrạngtháicôlập, khôngvậnđộng, khôngpháttriển, ápdụngmộtcáchmáymócđặctínhcủasựvậtnàyvàosựvậtkhác.
2/Chủnghĩaduyvậtbiệnchứng – sựthốngnhấthữucơgiữathếgiớiquanduyvậtvàphươngphápluậnbiệnchứng
Thếgiớiquanduyvậtvàphươngphápluậnbiệnchứngthốngnhấthữucơvớinhau.
Thếgiớivậtchấtlàcái có trước, phépbiệnchứngphảnánhnó có sau; thếgiớivậtchấtluônvậnđộngvàpháttriểntheonhữngquyluậtkháchquan. Thếgiớiquanduyvậtvàphươngphápluậnbiệnchứnggắnbóvớinhau, khôngtáchrờinhau. Sựthốngnhấtnàyđòihỏichúng ta trongtừngvấnđề, trongtừngtrườnghợpcụthể:
- Vềthếgiớiquan: Phảixemxétchúngvớiquanđiểmduyvậtbiệnchứng.
- Vềphươngphápluận: Phảixemxétchúngvớiquanđiểmbiệnchứngduyvật.