VỀ LUÂN LÍ XÃ HỘI Ở NƯỚC TA
(Trích Đạo đức và luân lí Đông Tây)
Phan Châu Trinh

I. Mức độ cần đạt:
- Hiểu được tinh thần yêu nước, tư tưởng tiến bộ của PCT
- Cảm nhận được sức thuyết phục của bài diễn thuyết.
- Trân trọng tinh thần yêu nước, tư tưởng tiến bộ của Phan Châu Trinh.
II. Trọng tâm kiến thức, kĩ năng:
1. Kiến thức:
- Vạch trần thực trạng đen tối của xã hội đương thời, đề cao tư tưởng đoàn thể vì sự tiến bộ, hướng về một ngày mai tươi sáng của đất nước.
- Phong cách chính luận độc đáo: lúc từ tốn, mềm mỏng; lúc kiên quyết, đanh thép; lúc mạnh mẽ, lúc nhẹ nhàng.
2. Kĩ năng:
- Đọc - hiểu văn bản chính luận
- Rèn kĩ năng viết bài nghị luận
III. Phương tiện thực hiện:
Sách giáo khoa, sách giáo viên, thiết kế bài học, hướng dẫn thực hiện chuẩn kiến thức kĩ năng.
IV. Phương pháp tiến hành:
- Phương pháp phát vấn
- Phương pháp thảo luận nhóm
V. Tiến trình bài giảng:
1. Kiểm tra bài cũ:
? Nêu các bước của một bài văn bình luận?
2. Bài mới:
Hoạt động của GV và HS
Nội dung cần đạt

* Hoạt động 1: Tìm hiểu Tiểu dẫn.
HS đọc tiểu dẫn SGK. Tóm tắt nội dung. GV chuẩn xác kiến thức.







Hướng dẫn HS đọc văn bản, tìm hiểu thể loại, bố cục.









* Hoạt động 2 : Tìm hiểu Văn bản.
Trao đổi cặp.
GV chuẩn xác kiến thức.
Theo em hiểu luân lí xã hội là gì?


- Nhận xét cách nêu vấn đề và phân tích luận điểm của tác giả?



Quan niệm Nho gia xưa:
( Bình thiên hạ là góp phần cho xã hội giàu có, hạnh phúc.
( Bình thiên hạ là cai trị xã hội, đè nén nhân dân, trục lợi cá nhân như thế nào?

Trao đổi, thảo luận nhóm.
Đại diện nhóm trình bày, GV nhận xét và chuẩn xác kiến thức.




- Nhóm 1. Tác giả so sánh và phân tích hại nền luân lí xã hội Đông (nước ta) và Tây (Châu Âu và Pháp) như thế nào?







- Nhóm 2. Tác giả lí giải vì sao dân ta chưa có ý thức đoàn thể, ý thức dân chủ kém?








- Nhóm 3. Thái độ của tác giả trước tình trạng đó như thế nào?





- Nhóm 4. Tác giả đưa ra giải pháp gì để phát triển luân lí xã hội ở nước ta?



* Hoạt động 3: Tổng kết.
? Nêu nội dung, nghệ thuật của đoạn trích?

I. Tiểu dẫn:
1. Tác giả:
- Phan Châu Trinh (1872-1926), tự Tử Cán, hiệu Hi mã.
- Quê: Quảng Nam
- PCT là nhà yêu nước và cách mạng lớn của Việt Nam đầu thế kỉ XX; luôn có ý thức dùng văn chương để làm cách mạng.
- Một số tác phẩm tiêu biểu
2. Đoạn trích Về luân lí xã hội ở nước ta
- Thuộc phần 3 của bài Đạo đức và luân lí Đông Tây, được ông diễn thuyết vào đêm 19/11/1925, tại nhà Hội Thanh niên Sài Gòn (nay thuộc TP Hồ Chí Minh)
- Nhan đề do nhà biên soạn sách đặt
- Thể loại: Văn chính luận (nghị luận về một vấn đề chính trị - xã hội: Vấn đề luân lí xã hội 1925 ở nước ta)
- Bố cục: 3 phần
+ Phần 1: ở VN chưa có luân lí xã hội
+ Phần 2: So sánh luân lí xã hội Châu Âu (Pháp) với nước ta.
+ Phần 3: Giải pháp của Phan Châu Trinh để Việt Nam có luân lí xã hội
II. Đọc hiểu văn bản.
1. Luận điểm 1: Ở Việt Nam chưa có luân lí xã hội.
- Luân lí xã hội: Khái niệm dùng chỉ những quan niệm, nguyên tắc, qui định hợp lí lẽ thường chi phối mọi quan hệ, hoạt động và phát triển của xã hội.
- Cách đặt vấn đề trực tiếp, trực diện, nhấn mạnh và phủ định: “xã hội luân lí trong nước ta tuyệt nhiên không ai biết đến”
- Phân tích luận điểm:
+ Sửa lại quan niệm phiến diện, hẹp hòi: quan hệ bạn bè không thay thế cho luân lí xã hội được ( chỉ là bộ phận nhỏ của luân lí xã hội