Ngày soạn:5/9/2007
Ngày giảng:6,7,8/9/2007
Phần I : Điện học - Điện từ học
Chương I : Điện tích điện trường.
Tiết 1. Điện tích - Định luật Cu-Lông

A/ Chuẩn bị:
I/ Mục tiêu.
Giới thiệu :
Nắm được nội dung cơ bản về chương trình vật lý lớp 11 ban cơ bản.
Hướng dẫn học tập bộ môn:
Nội quy giờ học.
Chuẩn bị sách vở bài cũ, bài mới theo pp tự nghiên cứu là chính
Cách học?
Qua bài học này giúp các em nắm được một số nội dung kiến thức sau:
1/ Trả lời được các câu hỏi.
+ Có cách nào đơn giản để phát hiện xem một vật có bị nhiễm điện hay không ? Điện tích điểm là gì ? Có những loại điện tích nào ? Tương tác giữa các loại điện tích xảy ra như thế nào ?
+ Phát biểu được định luật Cu-Lông và vận dụng định luật đó để giải được những bài tập đơn giản về cân bằng của hệ điện tích.
+ Hằng số điện môi của một chất cách điện cho ta biết điều gì ?
II/ Chuẩn bị:
Giáo viên:
Một số thí nghiệm đơn giản về sự nhiễm điện do cọ xát.
Một chiếc điện nghiệm.
Hình vẽ cân xoắn Cu-Lông
Học sinh:
Xem lại nội dung kiến thức tương đương ở chương trình lớp 7.
III/ Tiến trình chuẩn bị.
1)thầy: + Chuẩn bị giỏo ỏn lờn lớp.
+ Tham khảo tài liệu: SGK, SGV, một số tài liệu khỏc
+ Chuẩn bị con lắc lũ xo ( nếu làm thớ nghiệm)
2)trũ: + Vở, sỏch giỏo khoa
+ Một số dụng cụ học tập
B/ Thể hiện trên lớp.
ổn định lớp: Kiểm tra sĩ số, trang phục, nắm được lớ do nghỉ của hs, tỡnh hỡnh lớp học(2`)
11A1.
11A2.
11A3.
11A4.
II.Giới thiệu chương trỡnh:

III. Bài giảng :
+ Đặt vấn đề (2phút) Chúng ta đã được biết đến và được sử dụng hệ thống điện trong gia đình, trong công việc hằng ngày, trong công nghệ hiện đại ngày nay song việc tìm hiểu sâu sắc về cội nguồn, và bản chất của nó thì chắc chắn rằng chưa được rõ. Nội dung phần Điện tích-Điện trường sẽ mở đường cho chúng ta khám phá lĩnh vực này.
+ Giải quyết vấn đề. (35 phút).

Phương phỏp
Nội dung

 I/ Sự nhiễm điện của các vật, Điện tích, tương tác điện.
Chúng ta thử làm một vài thí nghiệm : hiện tượng Trà sát cán bút nhựa vào dạ hay tóc sau đó thấy nó có khả năng hút được một số mẩu giấy nhỏ, hay sợi bông nhỏ ??
2/ Điện tích, điện tích điểm.
Đa số thuỷ tinh khi đem trà sát vào len, dạ thì nhiễm điện dương.
Đa số các thanh nhựa trà sát vào lụa thì nhiễm điện âm.

1/ Định luật Cu-Lông.
+ Quy luật tương tác giữa hai điện tích điểm.
+ Điện tích điểm ? Là vật có kích thước nhỏ so với khoảng cách khảo sát.
+ Thiết bị thí nghiệm khảo sát :
Kh Cách
r
2r
3r
4r

Tích










Lực tương tác
F








Kh
/cách
r
r
r
r

q1
q1
2q1
q1
3q1

q2
q2
q2
2q2
q2

Tích

1

2

2

3


Lực tg tác
F
2F
2F
3F

 Thông qua bảng kết qủa TN hãy nhận xét về mối quan hệ giữa lực tương tác với k/c; độ lớn điện tích ??

2/ Tương tác giữa các điện tích điểm trong chất điện môi.

Điện môi là gì ?
ý nghĩa hằng số điện môi ?
Xem bảng hằng số điện môi trang 9 cho nhận xét về giá trị của nó so với 1 ?
 I/ Sự nhiễm điện của các vật, Điện tích, tương tác điện.
1) Sự nhiễm điện của các vật.
Chúng ta thử một hiện tượng: Trà sát cán bút nhựa vào dạ hay tóc sau đó thấy nó có khả năng hút được một số mẩu giấy nhỏ, hay sợi bông nhỏ ??
Hiện tượng như trên ta nói những vật đó đã bị nhiễm điện.
2/ Điện tích, điện tích điểm.
+ Những vật nhiễm điện gọi là những vật mang điện tích hay là một điện tích.
+ Điện tích là một thuộc tính của vật và điện tích là số đo độ lớn của thuộc tính đó.
+ Điện tích điểm là một vệt tích điện có kích thước rất nhỏ so với khoảng cách giưac chúng và so với khoảng cách tới điểm ta khảo sát.
3/ Tương tác điện – Hai loại điện tích.
Nhiều thí nghiệm cho thấy các vật nhiễm điện có thẻ hút hoặc đẩy nhau- Đó là tương tác điện.
+ Như vậy sẽ có hai loại điện tích.
Được đặt tên là điện tích dương (+) và điện tích âm (-)
+ Các điện tích cùng tên thì đẩy nhau, khác tên thì hút nhau.
II/ Định luật Cu-Lông – Hằng số điện môi.
1/ Định luật Cu-Lông.(trong chân không)
+ Quy luật tương tác giữa hai điện tích điểm.
+ Điện tích điểm ? Là vật có kích thước nhỏ so với khoảng cách khảo sát.
+ Thiết bị thí nghiệm khảo sát trong chân không.
Cân xoắn - Đo lực tương tác giữa hai quả cầu nhỏ nhiễm điện.
Kết quả : Lực tương tác này tỷ lệ nghịch với bình phương khoảng cách giữa chúng; và tye lệ với tích độ lớn hai điện tích đó.
Nội dung định luật: (SGK trang 8)

trong đó k =

Đơn vị của các đại lượng:
q:
r:
F:
2/ Tương tác giữa các điện tích điểm trong chất điện môi.
Điện môi:
Kết quả TN: trong môi trường điện môi đồng tính lực tươưng tác giữa các điện tích điểm giảm đi.
lần.
Với chân không
môi trường thông thường điện môi
. Đó hằng số điện môi Nó đặc trưng cho tính chất điện của môi trường cách điện đó . ý nghĩa ?
Hằng số điện môi còn cho ta biết lực tg tác trong điện môi như thế nào so với trong chân không ?

IV. Củng cố. (9 đến 10 phút)
Điện tích điểm ? Tương tác giữa chúng xét định tính thì thế nào? xét định lượng theo quy luật nào ?
Làm bài tập cuối SGK và BTVL 11 từ 1.1 đến 1.10

V. Rút kinh nghiệm:




Ngày soạn:6/9/2007
Tiết 2. Thuyết êlectron
Định luật bảo toàn Điện tích

A/ Chuẩn bị:
I/ Mục tiêu.
Qua bài học này giúp các em nắm được một số nội dung kiến thức sau:
Trả lời được các câu hỏi.
Trình bày được nội dung cơ bản của thuyết điện tử. Từ đó trình bày được ý nghĩa của các khái niệm hạt mang điện và vật nhiễm điện.
Giải thích được tính dẫn điện, cách điện của một chất, ba hiện tượng nhiễm điện của vật.
Phát biểu được nội dung định luật bảo toàn điện tích. Vận dụng giải được các bài tập đơn giản về hiện tượng nhiễm điện.
II/ Chuẩn bị:
Giáo viên:
1/ Một số thí nghiệm đơn giản về sự nhiễm điện do cọ xát.(thanh thuỷ tinh, hay thước nhựa, mảnh lụa, mảnh vải dạ, một số mẩu giấy vụn); Các quả cầu bằng kim loại, máy phat tĩnh điện – Tích điện cho quả cầu.
2/ Một chiếc điện nghiệm.
Học sinh:
Xem lại nội dung kiến thức tương đương ở chương trình lớp 7- sự nhiễm điện do cóat, do tiếp xúc, do hưởng ứng
III/ Tiến trình chuẩn bị.
1)Thầy: + Chuẩn bị giỏo ỏn lờn lớp.
+ Tham khảo tài liệu: SGK, SGV, một số tài liệu khỏc
2)Trũ: + Vở, sỏch giỏo khoa
+ Một số dụng cụ học tập

B/ Thể hiện trên lớp.
I. ổn định lớp: Kiểm tra sĩ số, trang phục, nắm được lớ do nghỉ của hs, tỡnh hỡnh lớp học(2`)
11A1.
11A2.
11A3.
11A4.
Kiểm tra bài cũ.(7 phút)
Câu hỏi 2,3 SGK.
Bài tập 3.
1 lít = 103 cm3 vì vậy trong 1cm3 có n hạt nguyên tử
= n (hạt e) =
,
Điện tích một e = 1,6. 10-19 (c) vậy tổng điện tích âm trong 1 cm3 khí H2 là:
Q = 1,6. 10-19.
(c) .
Bài tập 4. F = 9.109.
Coi như lực tác dụng giữa các điện tích điểm trong không khí
.
Nếu thí nghiệm trên đặt trong dầu hoả thì lực tương tác giữa 2 đt đó tăng hay giảm thế nào? (
)
Bài giảng.(36 phút)


Phương pháp
Nội dung

1/ Thuyết êlectron dùng để làm gì ?. Có những nội dung cơ bản nào ?
Nguyên tử nhận thêm 2 e thì ion ấy có điện tích bao nhiêu ?
Vật nhiễm điện âm khi nào ?
Vật nhiễm điện dương khi nào ?


2/ Vật cách điện, vật dẫn điện


Thế nào là vật dẫn điện ?
Thé nào là vật cách điện ?
Hai loại này có danh giới rõ rệt hay không ? Tại sao ?

3/ Giải thích sự nhiễm điện.
a/ Do cọ xát.
b/ Do tiếp xúc.
c/ Do hưởng ứng.
4/ Định luật bảo toàn điện tích.

1/ Thuyết êlectron.
Nội dung.
+ Bình thường tổng đại số tất cả các điện tích âm và điưện tích dương trong nguyên tử bằng 0 hay các ntử trung hoà về điện.
+ Một ngtử mất đi một số e thì chúng biến thành ion dương. Và ngược lại nguyên tử nhận thêm e thì biến thành ion âm.
+ Khối lượng của e rất nhỏ me = 9,1.10-31 kg nên e rất linh động có thể di chuyển từ vật này sang vật khác, từ ngtử này sang ngtử khác.
+ Vật nhiễm điện âm là vật có dư thừa e, vật nhiễm điện dương vật đó thiếu e.
2/ Vật cách điện, vật dẫn điện.
3/ Giải thích sự nhiễm điện.
a/ Do cọ xát.
b/ Do tiếp xúc.
c/ Do hưởng ứng.
4/ Định luật bảo toàn điện tích.
Một hệ cô lập về điện (k