Phân phối chương trình môn : Ngữ văn 7

Tuần
Bài
Tiết
Tên bài
Ghi chú



1
Cổng trường mở ra


1
1
2
Mẹ tôi




3
Từ ghép




4
Liên kết trong văn bản




5 , 6
Cuộc chia tay của những con búp bê


2
2
7
Bố cục trong văn bản




8
Mạch lạc trong văn bản




9
Những câu hát về tình cảm gia đình


3
3
10
Những câu hát về tình yêu quê hương - đất nước con người




11
Từ láy




12
Quá trình tạo lập văn bản - Viết bài TLV số 1 ở nhà




13
Những câu hát than thân


4
4
14
Những câu hát châm biếm




15
Đại từ




16
Luyện tập tạo lập văn bản




17
Sông núi nước Nam , Phò giá về kinh


5
5
18
Từ Hán Việt




19
Trả bài TLV số 1




20
Tìm hiểu chung về văn biểu cảm




21
Côn Sơn ca . Buổi chiều đứng ở phủ Thiên Trường trông ra ( tự học có hướng dẫn )


6
6
22
Từ Hán Việt (tiếp )




23
Đặc điểm văn bản biểu cảm




24
Đề văn biểu cảm và cách làm bài văn biểu cảm




25 , 26
Sau phút chia ly , Bánh trôi nước (tự học có hướng dẫn )


7
7
27
Quan hệ từ




28
Luyện tập cách làm văn bản biểu cảm




29
Qua đèo Ngang


8
8
30
Bạn đến chơi nhà




31, 32
Viết bài TLV số 2 ( tại lớp )




33
Chữa lỗi về quan hệ từ


9
8 - 9
34
Xa ngắm thác núi Lư




35
Từ đồng nghĩa




36
Cách lập ý của bài văn biểu cảm




37
Cảm nghĩ trong đêm thanh tĩnh


10
10
38
Ngẫu nhiên viết nhân buổi mới về quê




39
Từ trái nghĩa




40
Luyện nói: văn biểu cảm về sự vật , con người




41
Bài ca nhà tranh bị gió thu phá


11
11
42
Kiểm tra văn




43
Từ đồng âm




44
Các yếu tố tự sự, miêu tả trong văn biểu cảm



Tuần
Bài
Tiết
Tên bài
Ghi chú



45
Cảnh khuya , Rằm tháng giêng


12
11- 12
46
Kiểm tra tiếng Việt




47
Trả bài TLV sô 2




48
Thành ngữ




49
Trả bài kiểm tra văn, bài kiểm tra tiếng Việt


13
12
50
Cách làm bài văn biểu cảm về tác phẩm văn học




51 , 52
Viết bài TLV số 3 ( tại lớp )




53 , 54
Tiếng gà trưa


14
13
55
Điệp ngữ




56
Luyện nói : Phát biểu cảm nghĩ về tác phẩm văn học




57
Một thứ quà của lúa non : Cốm


15
13 - 14
58
Chơi chữ




59 , 60
Làm thơ lục bát




61
Chuẩn mực sử dụng từ


16
14 - 15
62
Ôn tập văn biểu cảm




63
Sài Gòn tôi yêu




64
Mùa xuân của tôi




65
Luyện tập sử dụng từ


17
15-16-17
66
Trả bài TLV số 3




67
Ôn tập tác phẩm trữ tình




68
Ôn tập tác phẩm trữ tình ( tiếp )




69
Ôn tập tiếng Việt ; Ôn tập tiếng Việt ( tiếp )


18
16 - 17
70
Chương trình địa phương ( phần tiếng Việt )




71 , 72
Kiểm tra học kì I ( đề tổng hợp )


























Tuần 1 : (
Bài 1: tiết 1 : văn bản : Cổng trường mở ra
Soạn : ……………….. ( Lí Lan )
Dạy : …………………
A / Mục tiêu : Sau tiết học , HS có thể :
- Cảm nhận và thấm thía những tình cảm thiêng liêng sâu nặng của cha mẹ đối với con cái
cũng như ý nghĩa lớn lao của nhà trường với cuộc đời mỗi con người . Từ đó xác định rõ
hơn trách nhiệm, tình cảm của mình với cha mẹ .
- Rèn kĩ năng đọc, hiểu văn bản.
B / Chuẩn bị : * HS : Đọc và soạn bài trước ở nhà
* GV : Máy chiếu hoặc bảng phụ

C / Hoạt động trên lớp :
1. Tổ chức lớp : Kiểm tra sĩ số : 7 : 7 :
2. Kiểm tra bài cũ : ( 3’ )
- GV kiểm tra việc chuẩn bị bài và dụng cụ học tập của HS
3. Bài mới : Giới thiệu bài (1’)
Tuổi thơ của mỗi người thường gắn với mái trường, thầy cô, bè bạn. Trong muôn vàn những kỉ niệm thân thương của tuổi học trò, có lẽ kỉ niệm về ngày chuẩn bị đến trường đầu tiên là rất sâu đậm khó quên. Bài văn mà chúng ta học hôm nay sẽ giúp các em hiểu được tâm trạng của một con người trong thời khắc đó.


Hoạt động của GV
Hoạt động của HS

I. Tìm hiểu chung: (4’ )
? Qua việc chuẩn bị bài ở nhà, em cho biết ở VB này t/giả viết về cái gì ? Việc gì ?

? Theo em ‘’ Cổng trường mở ra ‘’ thuộc kiểu VB nào ? Vì sao em biết ?
* GV chốt:
- Kiểu VB : nhật dụng
- Thể loại : Bút kí - biểu cảm.
II . Đọc, hiểu văn bản : (20’ )
1) Đọc, tìm hiểu chú thích.
* GV hướng dẫn đọc và đọc mẫu : Giọng đọc nhẹ nhàng, thủ thỉ, tâm tình.
* GV nhận xét và lưu ý HS một vài chú thích.
2) Bố cục : 2 đoạn
? Em hãy xác định bố cục của VB này ? ý chính của mỗi phần ?
* GV chốt :
- VB gồm 2 đoạn.




3. Tìm hiểu văn bản:
? Căn cứ vào nội dung của VB, cho biết n/vật chính là ai ? vì sao ?


? Vậy phần đầu của VB toát lên nội dung gì?
Diễn biến tâm trạng của người mẹ trong
đêm trước ngày khai trường của con.
? Trong đêm đầu tiên trước ngày khai trường của con, nhìn đứa con đang ngủ, bà mẹ hiểu tâm trạng của con mình ntn ? tìm những biểu hiện cụ thể ?
* GV chốt:
- Cảm nhận được sâu sắc diễn biến tâm trạng của con: Háo hức, thanh thản.
? ‘’ Háo hức ‘’ là từ diễn tả trạng thái t/cảm ntn ? Tìm những từ đồng nghĩa ?


? Vậy còn tâm trạng của người mẹ ra sao ?

( GV dùng bảng phụ:
? Theo em điều gì khiến người mẹ thao thức,
suy nghĩ, k0 ngủ được ?
1. Lo cho con
2. Giúp con chuẩn bị đồ dùng
3. Dọn dẹp nhà cửa, làm 1 vài việc lặt vặt
cho riêng mẹ.
4. Mẹ vừa trăn trở suy nghĩ về tương lai của
con, vừa bâng khuâng nhớ về ngày khai
trường năm xưa của mình.
b) ấn tượng tuổi thơ và liên tưởng của người
mẹ.
? Trong tâm trạng ngày khai trường ấy, những kỉ niệm nào về tuổi ấu thơ của người mẹ là sâu đậm nhất ?
? Tại sao bà mẹ lại nhớ về ngày đi học đầu tiên trong đêm trước ngày khai trường của con ?








? Để diễn tả sâu sắc tinh tế diễn biến tâm trạng của n/vật, t/giả đã dùng những từ :
‘’ háo hức, trằn trọc, xao xuyến, hồi hộp, hốt hoảng, nôn nao ‘’… những từ đó thuộc từ loại nào ?
? Những động từ này thường được sử dụng trong thể loại nào ? nhằm mục đích gì ?
? Trước ngày khai trường của con người mẹ k0 chỉ nhớ về kỉ niệm ấu thơ của mình mà còn liên tưởng tới ngày khai trường ở nước Nhật. Em hãy đọc đoạn văn này ?
? Từ sự liên tưởng ấy bà mẹ còn suy nghĩ đến vấn đề gì ? Mong ước điều gì ?
* GV chốt:
Suy nghĩ về vai trò to lớn của sự nghiệp giáo dục, của nhà trường.
( GV dùng bảng phụ hoặc máy chiếu:
? Trong những câu văn sau, câu văn nào thể hiện tập trung nhất suy nghĩ của người mẹ về tầm quan trọng của nhà trường với thế hệ trẻ ?
A. Mẹ nghe nói … tươi vui.
B. Tất cả quan chức … lớn nhỏ.
C. Các quan chức … học sinh.
D. Thế giới này … sẽ mở ra .
? Vậy đã 7 năm bước qua cánh cổng trường, em hiểu thế giới kì diệu đó là gì ?





* GV chốt :
- Mái trường là nơi nuôi dưỡng tri thức, bồi đắp tâm hồn, chắp cánh cho ước mơ của thế hệ trẻ.
? Có ý kiến cho rằng : Người mẹ trong bài văn này đang tâm sự với con, nhưng lại có ý kiến cho rằng bà mẹ đang tâm sự với chính mình. ý kiến của em ntn ?
( GV nhấn mạnh:
Xuyên suốt bài văn, n/vật người mẹ là n/vật tâm trạng, ng2 độc thoại nội tâm là chủ đạo .
Cho nên người mẹ nói thầm với con cũng là đang nói thầm với mình, với mọi người như 1 thông điệp : Hãy dành tất cả những gì tốt đẹp nhất cho tuổi thơ, cho sự nghiệp giáo dục, bởi : Trẻ em hôm nay, thế giới ngày mai.
? Qua tìm hiểu bài văn trên, em thấy n/vật người mẹ là người ntn ?
* GV chốt:
- Là người mẹ thương yêu, quan tâm đến con.
? Trong tác phẩm văn học nào em đã học cũng có h/ả bà mẹ như vậy ?
? Bài văn được viết theo những phương thức biểu đạt nào ?
III. Tổng kết: ( 5’ ) ( ghi nhớ - SGK )
* GV hướng dẫn HS tổng kết
?Qua tìm hiểu VB ‘’Cổng trường mở ra ‘’ em thấy có những thành công gì về nghệ thuật ? ( cách viết, lời văn )
? Qua VB này, em hiểu được những điều gì ?
* GV chốt: ( Ghi nhớ - SGK - tr 9 )


- GV gọi 1 HS đọc phần ( ghi nhớ )
IV. Luyện tập : ( 5’ )
- GV hướng dẫn HS l/tập.

- Bài tập 2 GV yêu cầu HS viết đoạn văn khoảng 5 - 6 câu …
( GV nhận xét bổ sung .
* HS trả lời:
- Tâm trạng của một người mẹ trong đêm chuẩn bị cho con bước vào ngày khai trường đầu tiên.
( Thuộc kiểu VB nhật dụng
( Thể loại bút kí.





- Hai HS đọc tiếp.

- HS giải nghĩa các từ khó:
+ Chú thích : 3,5,6 ( từ đồng nghĩa)
+ Chú thích : 1,4,10 ( từ Hán Việt )

* HS xác định bố cục:
- Đoạn 1: Từ đầu … đến ngày đầu năm học
( ND: Tâm trạng của 2 mẹ con trong buổi
tối trước ngày khai giảng.
- Đoạn 2: Thực sự mẹ k0 lo lắng … đến hết.
( ND: ấn tượng tuổi thơ và liên tưởng của
mẹ.

* HS xác định:
- Nhân vật chính: Người mẹ, đứa con. ( vì
hầu hết mọi suy nghĩ, tâm trạng của n/vật trong VB là của người mẹ.
* HS suy nghĩ trả lời:


- Cảm nhận được sự quan trọng của ngày đầu tiên đến trường.
- Như thấy mình đã lớn.
- Giúp mẹ … giấc ngủ đến dễ dàng.



- Trạng thái t/cảm vui, phấn khởi khi nghĩ đến 1 điều hay và nóng lòng muốn làm ngay.
- Từ đồng nghĩa : náo nức , khấp khởi …
( Người mẹ thao thức, suy nghĩ , k0 ngủ