Tuần 29 (Từ tiết 103 đến tiết 105)
Tiết 103 và 104
........(......

Về luân lí xã hội ở nước ta
(Trích đạo đức và luân lí đông tây)
Phan Châu Trinh


A. Mục tiêu bài học
Giúp học sinh thấy được tinh thân yêu nước và mối quan tâm đặc biệt của Phan Châu Trinh tới vấn đề dân trí, khi kêu gọi xây dựng nền luân lí xã hộ ở nước ta, Thấy được sức thuyết phục của bài diễn thuyết.

B. Phương tiện thực hiện
+Sách GK, sách GV
+Giáo án lên lớp cá nhân

C.Cách thức tiến hành
Giáo viên tổ chức giờ dạy theo cách kết hợp các phương pháp: hướng dẫn học sinh đọc, trao đổi thảo luận, trả lời các câu hỏi.

D.Tiến trình lên lớp
1.Kiểm tra bài cũ:
Kiểm tra việc chuẩn bị ở nhà của học sinh.
2.Giới thiệu bài mới:


Hoạt động của GV và HS
Yêu cầu cần đạt


I. Tìm hiểu chung
1. Tiểu dẫn


( Hs làm việc với Sgk
Phan Châu Trinh (1872-1926)
Tự là Tử Cán
Hiệu là :Tây Hồ
Biệt hiệu là: Hi Mã


Quê: làng Tây Lộc, huyện Tiên Phước, phủ Tam Kì (nay là thôn Tây Hồ, xã Tam Lộc, huyện Phú Ninh, tỉnh Quảng Nam)
-Năm 1901, ông đỗ Phó bảng, có ra làm quan một thời gian ngắn rồi cáo về
-Ông có sang Trung Quốc, Nhật Bản để xem xét thời cuộc. Ông chủ trương bãi bỏ chế độ quân


Chủ, thực hiện dân chủ, khai thông dân trí, mở mang công thương nghiệp. lợi dụng chiêu bài khai hoá thuộc địa để đấu tranh hợp pháp, không tán thành bạo động cách mạng.


-Năm 1908, phong trào chống sưu thuế nổ ra ở Trung kì, ông bị bắt đày ra Côn Đảo ba năm.
Sau đó ông sang Pháp, tranh thủ sự giúp đỡ của hội Nhân quyền Pháp, đòi chính phủ Pháp ở Đông Dương phải cải thiện bầu không khí chính trị, chống khủn bố, đàn áp, sưu thuế...Song việc không thành.


-Năm 1925, ông về Sài Gòn, chưa kịp triển khai kế hoạch mới của mình thì bị ốm nặng và mất ngày 24 /3 /1926. Đám tang ông trở thành phong trào vận động ái quốc rộng khắp trong cả nước.

Nhận xét của em về cuộc đời Phan Châu Trinh?
*Phan Châu Trinh là một trong những nhà cách mạng lớn của nước ta những năm đầu thế kỷ XX



Nêu các sáng tác của Phan Châu Trinh?
Các sáng tác:
+ Đầu Pháp chính phủ thư (1906)
+ Giai nhân kì ngộ diễn ca (1915)
+ Tây Hồ thi tập (1904-1915)
+ Xăng-tê thi tập (1914-1915)
+Thất điều trần (1922)
+ Đạo đức và luân lí Đông Tây (1925)
+ Quân trị chủ nghĩa và dân trị chủ nghĩa (1925)



( Hs làm việc với Sgk
Nêu xuất xứ văn bản?

2. Văn bản
a. Xuất xứ:
Đoạn trích nằm trong phần ba bài viết “Đạo đức và luân lí Đông Tây” do tác giả diễn thuyết vào đêm 19 /11 /1925 tại nhà hội thanh niên Sài Gòn



Nêu bố cục văn bản?
b. Bố cục:
Ba phần
Phần một: Nêu vấn đề luân lí xã hội ở Việt Nam chưa có khái niệm và luân lí quốc gia bị tiêu vong
Phần hai: Luân lí xã hội ở phương Tây (Pháp) và thực tế luân lia xã hội ở nước ta
Phần ba: Bày tỏ khát vọng mong muốn


II. Đọc-hiểu văn bản
1. Quan niệm về luân lí xã hội của tác giả


( Hs làm việc theo nhóm
Nêu quan niệm của tác giả về luân lí xã hội?
-ở phương Tây, luân lí phát triển qua ba giai đoạn
Gia đình, quốc gia, xã hội
-Nêu rõ quá trình hình thành, phát triển.
-Bản chất của luân lí xã hội: coi trọng sự bình đẳng của con người; Quan tâm đến gia đình, quốc


gia và cả xã hội.


Tác giả nhận định nền luân lí xã hội ở nước ta như thế nào
-Việt Nam chưa có luân lí xã hội
Thứ nhất: Luân lí gia đình và luân lí quốc gia đều đã bị tiêu vong (nguyên nhân mất nước)
Thứ hai: Luân lí xã hội như ở phương Tây, ta chưa có ý niệm gì hết.



-Dẫn chứng:
+Hai tiếng “thiên hạ” (chỉ xã hội), “ngày nay...chỉ làm trò cười cho bậc thức giả đấy thôi. Cái chủ ý bình thiên hạ mất đi đã từ lâu rồi”





Tác giả khẳng định lập luận bằng những dẫn chứng nào
(13 dẫn chứng)
+ Dân mình “phải ai tai nấy” “ai chết mặc ai”
+Gặp người yếu bị kẻ mạnh bắt nạt cũng ngơ mắt đi.
+Không phát huy được tính đoàn thể, công ích
+Tri thức thì ham quyền tước, bả vinh hoa...
+Dựng lên luật pháp phá tan tành đoàn thể của quốc dân
+Vua quan không quan tâm gì tới dân
+Dân càng nô lệ càng ngu, ngôi vua càng lâu dài, quan lại càng phú quý


+Một người làm quan cả nhà có phước...
+Đua chen, chạy chọt để được làm quan...
+Xưa Nho học là cử nhân, tiến sĩ; nay Tây học là kí lục, thông ngôn.
+Bọn quan lại đúng là lũ ăn cướp có giấy phép..
+Người dân “kẻ ở vườn’ cũng chạy chọt một chức xã trưởng, cai tổng để được ngồi trên, ăn trước...



( Hs thảo luận nhóm
ý nghĩa của những dẫn chứng đó ?
ý nghĩa:
Thứ nhất: Khẳng định nước ta ngày ấy chưa có luân lí xã hội
Thứ hai: Tạo sự thuyết phục bằng những dẫn chứng chân thực
Thứ ba: Thể hiện sự hiểu biết và thái độ tác giả


Thái độ của tác giả được thể hiện như thế nào?
+ Xót xa trước thực trạng của người dân
+ Đả kích vua quan Nam triều thối nát...
+Thái độ được thể hiện bằng giọng điệu câu văn chính luận (hình ảnh, ví von, so sánh, sử dụng thành ngữ, tục ngữ, câu cảm thán)
Sắc sảo, trong lập luận (lí trí), xót xa. lo lắng. căm giận (tình cảm)


Tiết hai



2.Khát vọng của Phan Châu Trinh
-Tác giả nêu dẫn chứng ở phương Tây...luân lí xã hội cụ thể, để so sánh, đối chiếu và còn bộc lộ


khát vọng: muốn đất nước mình cũng được như thế, có một nền luân lí xã hội thực sự.


Kì vọng của tác giả được dựa trên cơ sở nào?
+Dân Việt Nam phải có đoàn thể
+Có dân trí
+Hiểu luân lí xã hội
Có như vậy, nước mình mới giành tự do, độc lập


Tác giả mong mỏi mỗi người dân như thế nào ?
Mỗi người dân:
-Có ý thức tương trợ giữa cá nhân với cá nhân
- Làm tròn ý thức công dân
-Tinh thần hợp tác
Tác giả lưu ý việc truyên bá xã hội chủ nghĩa trong dân Việt Nam (chủ nghĩa xã hội theo quan niệm của Phan Châu Trinh là có sự phát triển cao của ý thức công dân)
Tất cả thể hiện trách nhiệm của tác giả với đất nước, thể hiện lòng yêu nước của Phan ChâuTrinh.


Hs nhắc lại nội dung chính đã học?
Đoạn trích thể hiện sức hấp dẫn của văn diễn thuyết ở chỗ nào?
III. Củng cố
Sức hấp dẫn của văn diễn thuyết thể hiện trong đoạn trích:
+ Lập luận rõ ràng rành mạch
+ Lời văn giàu cảm xúc
+ Nêu cao ý thưc dân chủ, đánh đổ phong kiến
+ Kế hoạch rõ ràng


( Hs làm việc theo nhóm
Tâm trạng của tác giả khi viết đoạn trích này?
Luyện tập
-Thương xót đồng bào mình
- Căm ghét bọn quan lại Nam triều
- Lo lắng cho đất nước, kì vọng vào tương lai


( Hs làm việc theo nhóm
Tấm lòng của tác giả được biểu hiện như thế nào trong đoạn trích này?
Tấm lòng của tác giả:
+ Yêu con người, yêu đất nước, quan tâm tới vận mệnh của dân tộc, xót xa thương cảm với người dân và vận mệnh của đất nước
+ Căm giận bọn quan lại thối nát....
+ Thể hiện tầm nhìn xa trông rộng: dân trí nước mình quá thấp kém, muốn giành độc lập phải truyền bá luân lí xã hội, gây dựng đoàn thể, xây dựng ý thức công dân.

Tính thời sự của vấn đề luân lí xã hội?
-Xây dựng ý thức công dân
-Cảnh báo nguy cơ đạo đức xuống cấp...
- Lí thuyết và hành động cụ thể của mỗi người.


( Hướng dẫn học bài, chuẩn bị bài sau
Đọc thêm: tiếng mẹ đẻ...







Tuần 29 (Từ tiết 103 đến tiết 105)
Tiết 105
........(......

Hướng dẫn đọc thêm



Tiếng mẹ đẻ-Nguồn giải phóng các dân tộc bị áp bức
Nguyễn An Ninh


A. Mục tiêu bài học
Giúp học sinh nắm được những nét chính về nội dung, nghệ thuật của bài chính luận xuất sắc này, nắm được ý nghĩa thời sự của vấn đề lập luận.Thấy được sức thuyết phục và tấm lòng của tác giả thể hiện trong bài viết.

B. Phương tiện thực hiện
+Sách GK, sách GV
+Giáo án lên lớp cá nhân

C.Cách thức tiến hành
Giáo viên tổ chức giờ dạy theo cách kết hợp các phương pháp: hướng dẫn học sinh đọc, trao đổi thảo luận, trả lời các câu hỏi.

D.Tiến trình lên lớp
1.Kiểm tra bài cũ:
Quan niệm của Phan Châu Trinh về luân lí xã hội?
2.Giới thiệu bài mới:


Hoạt động của GV và HS
Yêu cầu cần đạt


I. Tìm hiểu chung
1. Tác giả


( Hs làm việc với Sgk
Nguyễn An Ninh (1900-1943)
Nhà văn, nhà báo, nhà yêu nước nổi tiếng trước cách mạng tháng Tám 1945


Quê: xã Mĩ Hoà, huyện Hóc Môn, tỉnh Gia Định
(nay thuộc thành phố Hồ Chí Minh)
-Tốt nghiệp đại học Xooc-bon (Sorbonne) Pháp năm 1920, ông đã đi nhiều nước châu Âu tìm hiểu


Thực tế. Năm 1922, ông trở về nước. Ông nhiều lần bị thực dân Pháp bắt tù đày vì viết baó, diễn thuyết chống đế quốc.
Năm1939, ông bị đi đày ở Côn Đảo, bị thực dân Pháp hành hạ đến kiệt sức và chết trong tù 1943.


Xuất xứ:
Bài chính luận này, được đăng trên báo “Tiếng chuông rè” tháng 12 /1925 với bút danh Nguyễn Tịnh




Bài viết là một văn bản chính luận xuất sắc
II. Hướng dẫn đọc thêm
Lí do:
+Nội dung đề cập một vấn đề về đời sống chính trị xã hội
+Sử dụng ngôn ngữ chính luận
+ Hệ thống luận điểm. luận cứ rõ ràng
+ Có đánh giá, bàn bạc, phê phán
+Thể hiện rõ thái độ lập trường của người viết.


Vấn đề chính của bài viết?
-Vai trò của tiếng mẹ đẻ-nguồn giải phó