Ngày soạn: 24.08.2008
Tiết 1:

Chủ đề 1:
Những lỗi thưgặp trong sử dụng Tiếng việt,
thực hành sửa lỗi.

A . MỤC TIÊU BÀI HỌC:
Giúp HS:
- Nắm vững những yêu cầu sử dụng Tiếng Việt về phương diện ngữ âm, chữ viét, dùng từ, đặt câu, cấu tạo văn bản và phong cách ngôn ngữ.
- Nhận diện được những lỗi trong thực tiễn sử dụng Tiếng Việt ở những phương diện: Phân tích dược lỗi, chỉ ra nguyên nhân mắc lỗi và có kỹ năng sửa chữa lỗi.
- Nâng cao tình cảm yêu quý Tiếng Việt, thái độ cẩn trọng khi nói và viết bằng Tiếng Việt.
B . PHƯƠNG TIỆN THỰC HIỆN:
- SGK + SGV cùng một số tài liệu tham khảo.
C.CÁCH THỨC TIẾN HÀNH:
- Tiến hành theo cách trả lời câu hỏi, trao đổi thảo luận và thực hành.
D . TIẾN TRÌNH DẠY- HỌC:
I. Ổn định lớp.
II. Kiểm tra bài cũ.
III. Bài mới:
HOẠT ĐỘNG CỦA GV VÀ HS
 YÊU CẦU CẦN ĐẠT





Khi phát âm cần đảm bảo yêu cầu gì?





Yêu cầu về chữ viết như thế nào?















Dùng từ phải đạt chuẩn mực gì?


GV: Không được lẫn lộn giữa các từ gần âm mà có nghĩa khác nhau, cần dùng từ chính xác về âm thanh và cấu tạo vì mỗi hình thức âm thanh đều gắn với nội dung ý nghĩa nhất định.
























Đối với Tiếng Việt, đặc điểm ngữ pháp của từ thể hiện ở sự kết hợp của từ với những từ đi trước và những từ đi sau để tạo nên cụm từ và câu.





Các câu đều phải giúp người nghe, người đọc lĩnh hội được chính xác và đầy đủ những thông tin mà câu chuyển tải.
KHÁI QUÁT VỀ NHỮNG YÊU CẦU SỬ DỤNG TIÉNG VIỆT:
Sử dụng đúng các phương tiện ngôn ngữ theo các chuẩn mực của Tiếng Việt:
a.Chuẩn mực về ngữ âm và chữ viết:
Về ngữ âm:
-Cần phải đặt ra yêu cầu phát âm theo hệ thống âm thanh chuẩn của Tiếng Việt.
- Chuẩn phát âm mỗi từ của Tiếng Việt được thể hiện qua hình thức chữ quốc ngữ mà những bộ Từ điển Tiếng Việt tiêu biểu đã ghi nhận.
Về chữ viết:
Viết theo phát âm chuẩn của Tiếng Việt.
Ví dụ: Ở những trường hợp sau cần viết đúng theo âm thanh chuẩn của Tiếng Việt, không viết theo phát âm địa phương: đẹp đẽ(đẹp đẻ); giặt quần áo(giặc quần áo); rửa xe(rữa xe); mù mịt(mù mựt); trốn tránh(chốn chánh)…
Viết theo những quy định hiện hành của chữ quốc ngữ.
+ Chữ quốc ngữ có một số quy định về những trường hợp chưa có sự thống nhất giữa âm và chữ.
Ví dụ: ngành nghề(không viết là nghành ngề); công tác(Kông tác); quang cảnh(qoang cảnh)…
Ngoài ra còn phải viết theo các quy tắc viết hoa và quy tắc viết từ ngữ gốc tiếng nước ngoài.
b. Chuẩn mực về dùng từ:
- Dùng đúng hình thức âm thanh và cấu tạo của từ:
Ví dụ:
+ Cần dùng đúng các từ có âm thanh gần nhau( bàng quang/bàng quan; chinh phu/ chinh phụ…).
+ Những từ dược tạo ra bởi cùng một từ gốc nhưng khác nhau về sắc thái ý nghĩa và phạm vi sử dụng: nhỏ, nho nhỏ, nhỏ nhẻ, nhỏ nhắn, nhỏ nhặt,nhỏ nhen, nhỏ nhoi…
Dùng đúng ý nghĩa của từ, cả ý nghĩa cơ bản và sắc thái biểu cảm:
Ví dụ: Từ ngoan cốvà ngoan cường gần âm, gần nghĩa cơ bản( nhất quyết không thay đổi ý định, thái độ…đối với một vấn đề nào đó) nhưng khác nhau về nghĩa biểu cảm( sắc thái tốt hay xấu, đáng ca ngợi hay cần phê phán…
So sánh: Bọn giặc ngoan cố chống cự/ Bộ đội ta ngoan cường đánh trả.
+ khi dùng từ với nghĩa chuyển hay khi chuyển nghĩa cho từ thì nghĩa chuyển của từ cũng phải phù hợp với nội dung định biểu đạt và phù hợp với nội dung ý nghĩa của cả câu, của văn bản.
Ví dụ: Trong câu “ Vì lợi ích mười năm trồng cây
Vì lợi ích trăm năm trồng người”
( Hồ Chí Minh)
Từ trồng thứ hai dùng theo nghĩa chuyển: Đối với con người muốn thành người có ích cũng phải