TÀI LIỆU ÔN HSG 9 THEO KỸ THUẬT 10 LẦN CHẠM KIẾN THỨC

BÀI 3 CHÂU Á TỪ NĂM 1918 ĐẾN NĂM 1945
1. TÓM TẮT LÝ THUYẾT
I. Tình hình các nước châu Á sau Chiến tranh thế giới thứ nhất




Chịu sự thống trị của chủ nghĩa thực dân: Phần lớn các nước châu Á là
thuộc địa hoặc nửa thuộc địa (trừ Nhật Bản).
Kinh tế lạc hậu, xã hội bất ổn: Các nước chịu ảnh hưởng nặng nề bởi
chiến tranh và sự khai thác của thực dân.
Phong trào đấu tranh chống đế quốc phát triển:
o Mục tiêu: Giành độc lập dân tộc.
o Tính chất: Dưới sự lãnh đạo của nhiều lực lượng, nổi bật là tầng lớp
trí thức và giai cấp tư sản dân tộc.

II. Phong trào đấu tranh tiêu biểu ở một số nước châu Á
1. Trung Quốc






Phong trào Ngũ Tứ (1919):
o Nguyên nhân: Trung Quốc bị các nước phương Tây và Nhật chia
cắt, đặc biệt là Hiệp ước Versailles trao Sơn Đông cho Nhật.
o Đặc điểm: Phong trào yêu nước, chống đế quốc và phong kiến, có
sự tham gia của học sinh, sinh viên.
Phong trào cách mạng 1925–1927:
o Diễn ra mạnh mẽ tại Thượng Hải, Quảng Châu...
o Kết quả: Bị Quốc dân đảng phản bội, thất bại.
Cuộc kháng chiến chống Nhật (1937–1945):
o Nhân dân Trung Quốc kháng chiến chống Nhật xâm lược.
o Vai trò nổi bật của Đảng Cộng sản Trung Quốc.

2. Ấn Độ


Phong trào đấu tranh dân tộc dưới sự lãnh đạo của Đảng Quốc đại và
Mahatma Gandhi:
o Hình thức đấu tranh: bất bạo động, bất hợp tác.
o Tiêu biểu: Phong trào bất hợp tác (1919–1922), phong trào bất phục
tùng (1930–1931), đấu tranh liên tục đến năm 1945.

3. Đông Nam Á


Các phong trào tiêu biểu:
o Indonesia: Phong trào của Đảng Dân tộc và Đảng Cộng sản.
o Việt Nam: Phong trào yêu nước, Cách mạng Tháng Tám (1945).
o Philippines, Lào, Campuchia... cũng nổi dậy chống thực dân.

4. Nhật Bản


Trước 1945: Phát triển thành một cường quốc đế quốc chủ nghĩa.

TÀI LIỆU ÔN HSG 9 THEO KỸ THUẬT 10 LẦN CHẠM KIẾN THỨC


Tham gia chiến tranh xâm lược các nước châu Á, đặc biệt là Trung Quốc
và khu vực Đông Nam Á.

2. TỰ LUẬN VÌ SAO
Câu 1: Vì sao sau Chiến tranh thế giới thứ nhất, phong trào giải phóng dân tộc ở
châu Á phát triển mạnh mẽ?
Đáp án:








Châu Á vẫn là thuộc địa/nửa thuộc địa: Sau chiến tranh, các nước châu
Á không được trao quyền độc lập như kỳ vọng.
Sự thất hứa của các nước thắng trận: Các nước phương Tây không
thực hiện cam kết "dân tộc tự quyết".
Ảnh hưởng của Cách mạng tháng Mười Nga (1917):
o Thúc đẩy sự ra đời của các đảng cộng sản.
o Truyền cảm hứng cho phong trào cách mạng.
Mâu thuẫn dân tộc và giai cấp gay gắt:
o Nhân dân bị áp bức bóc lột nặng nề.
o Ý thức dân tộc ngày càng cao.
Vai trò của các giai cấp mới: Giai cấp tư sản dân tộc, trí thức yêu nước...
ngày càng có vai trò lãnh đạo.

Câu 2: Vì sao phong trào Ngũ Tứ (1919) ở Trung Quốc được coi là bước ngoặt
của cách mạng nước này?
Đáp án:





Chống cả đế quốc và phong kiến:
o Trước đó, phong trào chủ yếu chống ngoại xâm.
o Ngũ Tứ kết hợp chống Nhật (đế quốc) và phê phán chính phủ Bắc
Dương (phong kiến).
Lần đầu tiên có sự tham gia rộng rãi của trí thức, học sinh – sinh
viên: Làm thay đổi cục diện phong trào yêu nước.
Tác động đến nhận thức chính trị:
o Khẳng định vai trò của giai cấp công nhân.
o Góp phần chuẩn bị cho sự ra đời của Đảng Cộng sản Trung Quốc
(1921).

Câu 3: Vì sao phong trào đấu tranh của nhân dân Ấn Độ thời kỳ 1918–1945 có
quy mô lớn và bền bỉ?
Đáp án:




Chính sách cai trị hà khắc của thực dân Anh:
o Đàn áp, bóc lột, phân biệt chủng tộc, làm tổn thương lòng tự hào
dân tộc.
Sự lãnh đạo của Đảng Quốc đại và Mahatma Gandhi:

TÀI LIỆU ÔN HSG 9 THEO KỸ THUẬT 10 LẦN CHẠM KIẾN THỨC
Tổ chức có hệ thống, có uy tín trong dân chúng.
o Lãnh đạo bằng hình thức bất bạo động phù hợp với điều kiện Ấn
Độ.
Sự phát triển của giai cấp tư sản và tầng lớp trí thức:
o Họ đóng vai trò tích cực trong tổ chức và tuyên truyền.
Ảnh hưởng của phong trào thế giới và châu Á:
o Các cuộc đấu tranh ở châu Á, đặc biệt Trung Quốc, là nguồn cảm
hứng và bài học.
o




Câu 4: Vì sao nói thời kỳ 1918–1945, Nhật Bản trở thành quốc gia đế quốc quân
phiệt?
Đáp án:






Phát triển công nghiệp, quân sự mạnh sau Chiến tranh thế giới thứ
nhất.
Tăng cường mở rộng lãnh thổ:
o Xâm lược Mãn Châu (1931), Trung Quốc (1937).
o Tấn công Đông Nam Á trong Chiến tranh thế giới thứ hai.
Chính sách đối ngoại hiếu chiến, mở rộng thuộc địa: Nhằm giành giật
thị trường và tài nguyên.
Chế độ chính trị chuyên chế, quân phiệt: Quân đội chi phối nhà nước
và xã hội.

Câu 5: Vì sao phong trào giải phóng dân tộc ở Đông Nam Á có bước phát triển
mới trong những năm 1930–1945?
Đáp án:






Chủ nghĩa thực dân tăng cường đàn áp sau khủng hoảng kinh tế
1929–1933.
Sự ra đời và trưởng thành của các tổ chức cách mạng:
o Ví dụ: Đảng Cộng sản Việt Nam (1930), các tổ chức dân tộc ở
Indonesia, Myanmar...
Ảnh hưởng của phong trào cách mạng thế giới: Đặc biệt là thắng lợi
của Liên Xô, cách mạng Trung Quốc.
Tăng cường nhận thức chính trị của nhân dân: Nhân dân ngày càng
giác ngộ và đòi quyền tự quyết dân tộc.

Câu 6: Vì sao Nhật Bản thất bại trong âm mưu làm bá chủ châu Á?
Đáp án:


Chính sách xâm lược tàn bạo, gây thù hận với nhân dân các nước
châu Á.

TÀI LIỆU ÔN HSG 9 THEO KỸ THUẬT 10 LẦN CHẠM KIẾN THỨC





Gặp sự phản kháng quyết liệt: Như kháng chiến Trung Quốc, Việt Nam,
Philippines...
Sai lầm chiến lược trong Chiến tranh thế giới thứ hai:
o Tấn công nhiều nước một lúc, tạo thế bao vây.
o Đối đầu với cả Mỹ, Liên Xô, Trung Quốc.
Thất bại quân sự: Sau các trận đánh lớn, đặc biệt khi Mỹ thả bom
nguyên tử (1945).

Câu 7: Vì sao Đảng Cộng sản giữ vai trò quan trọng trong phong trào cách mạng
ở nhiều nước châu Á?
Đáp án:





Đảng Cộng sản đại diện cho lợi ích của giai cấp công – nông: Những
lực lượng đông đảo, bị áp bức nặng nề nhất.
Có đường lối cách mạng triệt để và khoa học:
o Đề ra mục tiêu giành độc lập dân tộc, tiến lên xã hội công bằng.
Có tổ chức chặt chẽ và hoạt động bí mật hiệu quả: Thích ứng với điều
kiện đàn áp của thực dân.
Ảnh hưởng từ quốc tế cộng sản và cách mạng Nga: Tạo niềm tin và
hậu thuẫn quốc tế mạnh mẽ.

3 TỰ LUẬN TẠI SAO
Câu 1. Tại sao sau Chiến tranh thế giới thứ nhất, phong trào độc lập dân
tộc ở châu Á phát triển mạnh mẽ?
Đáp án:
1. Chính trị – xã hội:
o

Sự cai trị của chủ nghĩa thực dân phương Tây trở nên khắc nghiệt
hơn sau chiến tranh.

o

Các dân tộc bị áp bức ở châu Á nhận thức rõ hơn về quyền tự quyết
dân tộc.

2. Kinh tế:
o

Chiến tranh làm suy yếu các đế quốc thực dân, tạo điều kiện cho
các cuộc nổi dậy.

3. Tác động từ quốc tế:
o

Cách mạng Tháng Mười Nga thành công (1917) cổ vũ các dân tộc
thuộc địa đấu tranh giải phóng.

o

Sự ra đời của Quốc tế Cộng sản (1919) thúc đẩy phong trào cộng
sản ở nhiều nước châu Á.

Câu 2. Tại sao Nhật Bản trở thành nước đế quốc duy nhất ở châu Á?

TÀI LIỆU ÔN HSG 9 THEO KỸ THUẬT 10 LẦN CHẠM KIẾN THỨC
Đáp án:
1. Sớm công nghiệp hóa:
o

Nhật Bản tiến hành duy tân Minh Trị (1868), hiện đại hóa đất nước.

2. Chiến thắng trong các cuộc chiến:
o

Thắng Nga (1905), Trung Quốc (1894–1895), khẳng định vị thế
cường quốc.

3. Khai thác thời cơ:
o

Sau Chiến tranh thế giới thứ nhất, Nhật thu được nhiều lợi ích, mở
rộng thế lực ở châu Á.

Câu 3. Tại sao cách mạng Trung Quốc năm 1911 thất bại?
Đáp án:
1. Lực lượng lãnh đạo hạn chế:
o

Tôn Trung Sơn và Quốc dân đảng không đủ lực lượng quần chúng
và vũ khí cần thiết.

2. Chưa giải quyết được vấn đề cơ bản:
o

Không giải quyết triệt để vấn đề ruộng đất, đời sống nông dân vẫn
khốn khổ.

3. Thiếu sự hậu thuẫn và đoàn kết:
o

Các thế lực phong kiến, quân phiệt cản trở cách mạng.

Câu 4. Tại sao Đảng Cộng sản Trung Quốc ra đời là bước ngoặt quan
trọng?
Đáp án:
1. Lãnh đạo phong trào:
o

Đảng Cộng sản Trung Quốc là lực lượng cách mạng chân chính của
giai cấp công nhân.

2. Mở đường cho cách mạng mới:
o

Chuyển từ phong trào dân chủ tư sản sang phong trào cách mạng vô
sản.

3. Gắn với xu thế chung thế giới:
o

Sự ra đời chịu ảnh hưởng trực tiếp của Cách mạng Tháng Mười
Nga và Quốc tế Cộng sản.

TÀI LIỆU ÔN HSG 9 THEO KỸ THUẬT 10 LẦN CHẠM KIẾN THỨC
Câu 5. Tại sao cuộc khởi nghĩa vũ trang của nhân dân Ấn Độ năm 1942
thất bại?
Đáp án:
1. Bị đàn áp mạnh:
o

Thực dân Anh ra tay đàn áp ngay từ đầu, bắt giữ hàng vạn người.

2. Lực lượng cách mạng chưa đủ mạnh:
o

Thiếu sự chuẩn bị về tổ chức, vũ khí, và chiến lược toàn diện.

3. Chưa có liên minh vững chắc:
o

Mâu thuẫn giữa Quốc đại và Liên đoàn Hồi giáo.

Câu 6. Tại sao phong trào đấu tranh giành độc lập ở châu Á thời kỳ 1918–
1945 mang tính chất rộng khắp và mạnh mẽ?
Đáp án:
1. Hệ quả của chiến tranh thế giới:
o

Các nước đế quốc suy yếu, mâu thuẫn nội bộ, khó kiểm soát thuộc
địa.

2. Ý thức dân tộc phát triển:
o

Nhân dân châu Á có ý thức tự chủ, đòi quyền sống, quyền độc lập.

3. Tác động của các phong trào cách mạng:
o

Cách mạng Nga, sự lớn mạnh của phong trào cộng sản ảnh hưởng
mạnh đến châu Á.

Câu 7. Tại sao nói Cách mạng Trung Quốc (1945–1949) là cuộc cách mạng
dân tộc dân chủ nhân dân?
Đáp án:
1. Mục tiêu:
o

Lật đổ chế độ tay sai Quốc dân đảng, đánh đuổi đế quốc, phong
kiến.

2. Lực lượng tham gia:
o

Nhiều tầng lớp nhân dân dưới sự lãnh đạo của Đảng Cộng sản
Trung Quốc.

3. Tính chất cách mạng:
o

Vừa mang tính dân tộc (chống ngoại xâm), vừa mang tính dân chủ
(giải phóng giai cấp).

TÀI LIỆU ÔN HSG 9 THEO KỸ THUẬT 10 LẦN CHẠM KIẾN THỨC
4. TỰ LUẬN PHÂN TÍCH
Câu 1. Phân tích tình hình chung của các nước châu Á sau Chiến tranh thế
giới thứ nhất.
Đáp án:
1. Chính trị – xã hội:
o

Vẫn bị thực dân thống trị hoặc lệ thuộc (trừ Nhật Bản).

o

Chính quyền tay sai phục vụ quyền lợi đế quốc.

2. Kinh tế:
o

Bị khai thác nặng nề, kinh tế suy thoái.

3. Phong trào đấu tranh:
o

Phong trào yêu nước phát triển mạnh mẽ, bước đầu mang màu sắc
cách mạng vô sản.

Câu 2. Phân tích vai trò của Đảng Cộng sản Trung Quốc trong phong trào
giải phóng dân tộc.
Đáp án:
1. Lãnh đạo cách mạng Trung Quốc:
o

Gắn bó với công - nông, chủ trương khởi nghĩa vũ trang.

2. Đường lối đúng đắn:
o

Kết hợp dân tộc và giai cấp, thành lập Mặt trận dân tộc thống nhất.

3. Thành quả:
o

Lãnh đạo nhân dân thắng Quốc dân đảng, thành lập nước CHND
Trung Hoa (1949).

Câu 3. Phân tích tác động của Cách mạng Tháng Mười Nga đối với phong
trào đấu tranh ở châu Á.
Đáp án:
1. Truyền bá chủ nghĩa Mác – Lênin:
o

Hướng phong trào đấu tranh theo con đường cách mạng vô sản.

2. Thành lập Quốc tế Cộng sản:
o

Gắn kết các đảng cách mạng, đào tạo cán bộ, hỗ trợ các nước thuộc
địa.

3. Tinh thần cách mạng:
o

Cổ vũ nhân dân châu Á đứng lên tự giải phóng.

TÀI LIỆU ÔN HSG 9 THEO KỸ THUẬT 10 LẦN CHẠM KIẾN THỨC

Câu 4. Phân tích nguyên nhân dẫn đến sự phát triển mạnh mẽ của phong
trào cách mạng ở Trung Quốc những năm 1925–1927.
Đáp án:
1. Bối cảnh chính trị – xã hội:
o

Áp bức đế quốc và phong kiến kéo dài.

2. Vai trò liên minh Quốc – Cộng:
o

Mặt trận thống nhất lần thứ nhất (1924), hợp tác giữa hai đảng.

3. Tác động từ quốc tế:
o

Cách mạng Nga và sự giúp đỡ của Quốc tế Cộng sản.

Câu 5. Phân tích diễn biến và ý nghĩa của phong trào cách mạng ở Ấn Độ
giai đoạn 1918–1945.
Đáp án:
1. Diễn biến chính:
o

Phong trào bất hợp tác (1919–1922), bất tuân dân sự (1930–1933),
khởi nghĩa 1942.

2. Vai trò lãnh đạo:
o

Đảng Quốc đại, lãnh tụ Gandhi.

3. Ý nghĩa:
o

Góp phần làm lung lay ách thống trị của thực dân Anh, cổ vũ các
dân tộc khác.

Câu 6. Phân tích vai trò của Nhật Bản đối với tình hình châu Á giai đoạn
1931–1945.
Đáp án:
1. Chính sách bành trướng:
o

Xâm chiếm Mãn Châu (1931), Trung Quốc (1937), sau đó mở rộng
ra toàn Đông Nam Á.

2. Tác động tiêu cực:
o

Đàn áp nhân dân, khai thác tài nguyên, phá hoại văn hóa bản địa.

3. Thúc đẩy đấu tranh:
o

Sự tàn bạo của Nhật thúc đẩy phong trào kháng Nhật ở nhiều nước.

TÀI LIỆU ÔN HSG 9 THEO KỸ THUẬT 10 LẦN CHẠM KIẾN THỨC
Câu 7. Phân tích điểm giống và khác nhau giữa phong trào cách mạng ở Ấn
Độ và Trung Quốc giai đoạn 1918–1945.
Đáp án:
1. Giống nhau:
o

Đều là phong trào chống đế quốc, giành độc lập dân tộc.

o

Có sự tham gia đông đảo của quần chúng nhân dân.

2. Khác nhau:
o

Trung Quốc: có Đảng Cộng sản lãnh đạo, đấu tranh vũ trang
mạnh.

o

Ấn Độ: thiên về đấu tranh hòa bình, bất bạo động, do Đảng Quốc
đại lãnh đạo.

5. TỰ LUẬN CHỨNG MINH
Câu 1. Chứng minh phong trào đấu tranh giành độc lập dân tộc ở châu Á sau
Chiến tranh thế giới thứ nhất diễn ra sôi nổi.
Đáp án phân tích:





Sau Chiến tranh thế giới thứ nhất, phong trào đấu tranh giành độc lập dân
tộc ở châu Á diễn ra mạnh mẽ và rộng khắp.
Ở Ấn Độ: Phong trào do Găng-đi lãnh đạo, kết hợp giữa bất hợp tác với
chính quyền Anh và phản đối bạo lực.
Ở Trung Quốc: Có phong trào Ngũ Tứ (1919) chống đế quốc và phong
kiến, mở đầu cao trào cách mạng dân chủ.
Ở In-đô-nê-xi-a, Việt Nam, Triều Tiên, Thái Lan... đều nổ ra phong
trào yêu nước.
→ Chứng tỏ: Sau chiến tranh, các dân tộc châu Á đã ý thức rõ ràng hơn
về quyền tự quyết, tinh thần yêu nước lan rộng.

Câu 2. Chứng minh Trung Quốc là một trung tâm đấu tranh cách mạng lớn ở
châu Á giai đoạn 1918–1945.
Đáp án phân tích:


Trung Quốc có nhiều phong trào cách mạng lớn, tiêu biểu:
o Phong trào Ngũ Tứ (1919): Chống lại Hiệp ước Versailles, thể
hiện lòng yêu nước sâu sắc.
o Phong trào công nhân phát triển: Đặc biệt sau khi Đảng Cộng
sản Trung Quốc ra đời (1921).
o Cao trào cách mạng 1925–1927 và Nội chiến Quốc – Cộng.
o Kháng chiến chống Nhật (1937–1945): Dưới sự lãnh đạo của
Đảng Cộng sản, tạo thành mặt trận dân tộc rộng lớn.

TÀI LIỆU ÔN HSG 9 THEO KỸ THUẬT 10 LẦN CHẠM KIẾN THỨC
→ Trung Quốc có vai trò tiên phong trong phong trào cách mạng
ở châu Á.
Câu 3. Chứng minh phong trào đấu tranh ở Ấn Độ mang tính chất rộng khắp và
bền bỉ.
Đáp án phân tích:





Phong trào do Đảng Quốc đại lãnh đạo, lan rộng toàn quốc.
Giai đoạn 1919–1939:
o Chiến dịch bất hợp tác (1920–1922) với quy mô toàn quốc.
o Phong trào dân tộc 1930–1931 và 1939, kiên trì đòi quyền tự trị.
Giai đoạn 1942–1945: Phong trào “rút khỏi Ấn Độ” do Găng-đi phát
động.
→ Phong trào đấu tranh ở Ấn Độ thể hiện sự kiên trì, liên tục và sâu
rộng khắp cả nước.

Câu 4. Chứng minh In-đô-nê-xi-a là một điểm sáng trong phong trào giải phóng
dân tộc ở Đông Nam Á.
Đáp án phân tích:




Phong trào đấu tranh sớm và mạnh mẽ:
o Thành lập Đảng Cộng sản In-đô-nê-xi-a (1920) – một trong những
Đảng CS đầu tiên ở Đông Nam Á.
o Phong trào khởi nghĩa chống Hà Lan (1926–1927).
Năm 1945, tận dụng thời cơ Nhật đầu hàng, tuyên bố độc lập ngày
17/8/1945, do Xu-các-nô lãnh đạo.
→ In-đô-nê-xi-a trở thành nước Đông Nam Á đầu tiên giành được độc
lập sau Thế chiến II.

Câu 5. Chứng minh từ năm 1918 đến 1945, phong trào độc lập dân tộc ở châu Á
có nhiều chuyển biến về chất.
Đáp án phân tích:




Các phong trào được tổ chức tốt hơn, có sự lãnh đạo của các đảng cách
mạng như Đảng Cộng sản Trung Quốc, Ấn Độ, In-đô-nê-xi-a.
Kết hợp đấu tranh vũ trang và chính trị, thay vì chỉ là những cuộc nổi
dậy lẻ tẻ.
Tư tưởng cách mạng vô sản lan rộng, ảnh hưởng mạnh đến các phong
trào.
→ Các nước châu Á chuyển từ đấu tranh tự phát sang đấu tranh tự
giác và có tổ chức.

TÀI LIỆU ÔN HSG 9 THEO KỸ THUẬT 10 LẦN CHẠM KIẾN THỨC
Câu 6. Chứng minh phong trào đấu tranh ở châu Á từ 1918 đến 1945 có mối liên
hệ với phong trào cách mạng thế giới.
Đáp án phân tích:




Cách mạng Tháng Mười Nga 1917 và sự ra đời của Quốc tế Cộng sản
(1919) đã tác động mạnh đến các nước châu Á.
Sự phát triển của các đảng cộng sản: Trung Quốc (1921), In-đô-nê-xi-a
(1920)...
Phong trào công nhân, nông dân phát triển gắn bó với phong trào cách
mạng vô sản quốc tế.
→ Phong trào độc lập dân tộc châu Á gắn bó mật thiết với phong trào
cách mạng thế giới.

Câu 7. Chứng minh sự phát triển của phong trào giải phóng dân tộc ở châu Á
góp phần vào sự sụp đổ của chủ nghĩa thực dân.
Đáp án phân tích:




Các phong trào đấu tranh liên tục, mạnh mẽ khiến thực dân không thể ổn
định cai trị.
Hàng loạt nước giành độc lập: Liên Xô ra đời, Trung Quốc có chính
quyền căn cứ địa, Ấn Độ – In-đô-nê-xi-a đấu tranh quyết liệt...
Sau 1945, nhiều nước Đông Nam Á lần lượt tuyên bố độc lập (trong đó có
Việt Nam, In-đô-nê-xi-a).
→ Phong trào giải phóng dân tộc châu Á đã đẩy nhanh quá trình tan
rã của chủ nghĩa thực dân.

6. TỰ LUẬN LIÊN HỆ THỰC TẾ
Câu 1. Qua tìm hiểu phong trào đấu tranh ở châu Á từ 1918 đến 1945, em rút ra
bài học gì cho công cuộc xây dựng và bảo vệ Tổ quốc hiện nay?
Đáp án phân tích:




Tinh thần yêu nước, đoàn kết là yếu tố quyết định thắng lợi.
Phải có tổ chức lãnh đạo đúng đắn như vai trò của các đảng cách mạng.
Biết kết hợp sức mạnh dân tộc với sức mạnh thời đại (liên hệ hội nhập
quốc tế).
→ Học sinh liên hệ với thực tiễn giữ gìn chủ quyền, phát triển kinh tế
hiện nay.

Câu 2. Em hãy liên hệ vai trò của thanh niên trong phong trào đấu tranh ở châu
Á với vai trò của thanh niên Việt Nam hiện nay.
Đáp án phân tích:

TÀI LIỆU ÔN HSG 9 THEO KỸ THUẬT 10 LẦN CHẠM KIẾN THỨC



Thanh niên thời kỳ đó là lực lượng tiên phong trong đấu tranh (tiêu biểu
như Găng-đi, Mao Trạch Đông...).
Ngày nay, thanh niên cần:
o Nâng cao tri thức, kỹ năng.
o Có trách nhiệm với xã hội.
o Chủ động học tập, sáng tạo, khởi nghiệp.
→ Thanh niên chính là lực lượng nòng cốt trong công cuộc công
nghiệp hoá – hiện đại hoá đất nước.

Câu 3. So sánh phong trào giải phóng dân tộc ở Ấn Độ và Trung Quốc, em rút ra
được những điểm gì có thể áp dụng cho Việt Nam hiện nay?
Đáp án phân tích:



Ấn Độ: Đấu tranh hòa bình, kiên trì.
Trung Quốc: Kết hợp chính trị – vũ trang, dựa vào công nông.
→ Việt Nam cần:
o Kiên định mục tiêu độc lập – phát triển.
o Kết hợp đối nội – đối ngoại hài hòa.
o Tôn trọng hòa bình nhưng kiên quyết bảo vệ chủ quyền.

Câu 4. Theo em, vì sao các dân tộc châu Á trong thời kỳ 1918–1945 lại có thể
vượt qua sự đàn áp để vùng lên đấu tranh giành độc lập?
Đáp án phân tích:




Bởi ý chí, lòng yêu nước và khát vọng tự do mãnh liệt.
Dưới ách thực dân, nhân dân bị bóc lột, mất quyền lợi.
Sự ra đời của các tổ chức cách mạng giúp tập hợp lực lượng.
→ Điều đó cho thấy: Khi có chính nghĩa và tổ chức, dù mạnh đến đâu
thực dân cũng bị đánh bại.

Câu 5. Nếu em là một thanh niên sống ở châu Á giai đoạn 1918–1945, em sẽ
làm gì để góp phần giành độc lập dân tộc?
Đáp án gợi ý:




Tham gia các tổ chức yêu nước, truyền bá tư tưởng yêu nước.
Tham gia các phong trào biểu tình, phản đối thực dân.
Vận động người thân hiểu rõ nỗi khổ mất nước.
→ Từ đó, rèn luyện tinh thần trách nhiệm công dân hiện nay.

TÀI LIỆU ÔN HSG 9 THEO KỸ THUẬT 10 LẦN CHẠM KIẾN THỨC
Câu 6. Qua bài học, em hãy nêu vai trò của lãnh tụ cách mạng đối với sự thành
công của các phong trào dân tộc ở châu Á. Liên hệ với vai trò của lãnh đạo hiện
nay.
Đáp án phân tích:




Các lãnh tụ như Găng-đi, Mao Trạch Đông, Xu-các-nô, Hồ Chí Minh… là
người tập hợp lực lượng, đề ra chiến lược, duy trì niềm tin cách
mạng.
Ngày nay, vai trò lãnh đạo vẫn quan trọng: người lãnh đạo phải:
o Có tầm nhìn chiến lược.
o Biết gắn kết người dân.
o Luôn đặt lợi ích quốc gia lên trên.
→ Lãnh đạo là yếu tố quyết định sự thành công của bất kỳ phong
trào nào.

Câu 7. Em hãy liên hệ tinh thần độc lập, tự cường của các dân tộc châu Á trong
thời kỳ 1918–1945 với việc bảo vệ chủ quyền biển đảo hiện nay.
Đáp án phân tích:




Ngày xưa, dân tộc châu Á kiên cường chống xâm lược để giành lại
quyền sống, quyền làm chủ đất nước.
Ngày nay, Việt Nam và nhiều nước đang đối mặt với thách thức về chủ
quyền biển đảo.
Tinh thần độc lập – tự cường ấy phải:
o Thể hiện qua lòng yêu nước.
o Bảo vệ chủ quyền bằng trí tuệ, pháp lý, ngoại giao và quốc phòng.
→ Học sinh cần hiểu rằng: Giữ nước thời bình đòi hỏi kiến thức,
ý thức và lòng yêu nước.

7. TRẮC NGHIỆM TRẢ LỜI NGẮN
1. Phong trào giải phóng dân tộc ở châu Á phát triển mạnh trong thời gian
nào?
→ Sau Chiến tranh thế giới thứ nhất.
2. Nguyên nhân cơ bản khiến phong trào độc lập ở châu Á phát triển mạnh
sau Chiến tranh thế giới thứ nhất?
→ Do mâu thuẫn dân tộc ngày càng gay gắt giữa nhân dân châu Á và thực
dân phương Tây.
3. Đảng Cộng sản Trung Quốc ra đời vào năm nào?
→ Năm 1921.
4. Ai là người sáng lập và lãnh đạo Đảng Cộng sản Trung Quốc?
→ Mao Trạch Đông và các trí thức yêu nước Trung Quốc.
5. Phong trào Ngũ Tứ ở Trung Quốc bùng nổ vào thời gian nào?
→ Ngày 4 tháng 5 năm 1919.

TÀI LIỆU ÔN HSG 9 THEO KỸ THUẬT 10 LẦN CHẠM KIẾN THỨC
6. Nguyên nhân bùng nổ phong trào Ngũ Tứ là gì?
→ Do Trung Quốc bị các nước đế quốc phân chia quyền lợi tại Hội nghị
Vecxai.
7. Từ năm 1927–1937, Trung Quốc diễn ra cuộc nội chiến giữa hai thế lực
nào?
→ Quốc Dân Đảng và Đảng Cộng sản Trung Quốc.
8. Năm 1937, Trung Quốc bước vào thời kì nào?
→ Thời kỳ kháng chiến chống Nhật xâm lược.
9. Nhật Bản đã gây ra sự kiện gì tại Trung Quốc năm 1937?
→ Sự kiện Lư Câu Kiều (7/7/1937), phát động chiến tranh xâm lược toàn
diện Trung Quốc.
10.Sau Chiến tranh thế giới thứ nhất, Ấn Độ là thuộc địa của nước nào?
→ Anh.
11.Ai là người lãnh đạo phong trào đấu tranh giành độc lập của nhân dân Ấn
Độ?
→ Mahatma Gandhi.
12.Hình thức đấu tranh nổi bật của nhân dân Ấn Độ dưới sự lãnh đạo của
Đảng Quốc đại là gì?
→ Bất bạo động, bất hợp tác.
13.Phong trào đấu tranh ở Ấn Độ diễn ra mạnh mẽ nhất vào thời gian nào?
→ Những năm 20–30 của thế kỉ XX.
14.Nhật Bản là nước như thế nào trong Chiến tranh thế giới thứ nhất?
→ Tham chiến để mở rộng thuộc địa.
15.Sau Chiến tranh thế giới thứ nhất, Nhật Bản phát triển theo con đường
nào?
→ Quân phiệt hóa và xâm lược.
16.Nhật Bản chiếm vùng nào của Trung Quốc năm 1931?
→ Mãn Châu.
17.Cuộc cách mạng Tân Hợi ở Trung Quốc diễn ra năm nào?
→ Năm 1911.
18.Cuộc Vạn lý Trường chinh là sự kiện nổi bật của nước nào?
→ Trung Quốc.
19.Nhật Bản tiến hành chính sách gì với các nước Đông Á?
→ Xâm lược và thuộc địa hóa.
20.Sự kiện đánh dấu bước phát triển mới của cách mạng Trung Quốc trong
thập niên 1930 là gì?
→ Cuộc Vạn lý Trường chinh (1934–1936).
21.Phong trào giải phóng dân tộc ở châu Á có đặc điểm gì nổi bật trong giai
đoạn 1918–1945?
→ Gắn bó với các phong trào cách mạng vô sản thế giới.
22.Sau năm 1937, Quốc Dân Đảng và Đảng Cộng sản Trung Quốc đã làm
gì?
→ Thành lập Mặt trận dân tộc thống nhất chống Nhật.

TÀI LIỆU ÔN HSG 9 THEO KỸ THUẬT 10 LẦN CHẠM KIẾN THỨC
23.Mục tiêu của phong trào Ngũ Tứ là gì?
→ Phản đối việc chia quyền lợi Trung Quốc tại Hội nghị Versailles.
24.Phong trào giải phóng dân tộc ở châu Á có vai trò như thế nào với phong
trào cách mạng thế giới?
→ Là một bộ phận của phong trào cách mạng thế giới.
25.Lực lượng tham gia phong trào đấu tranh ở châu Á gồm những ai?
→ Công nhân, nông dân, trí thức, tư sản dân tộc.
26.Điểm nổi bật của phong trào cách mạng ở châu Á là gì?
→ Kết hợp giữa yêu nước và cách mạng vô sản.
27.Nhật Bản trở thành quốc gia như thế nào trong thập niên 1930?
→ Quốc gia phát xít.
28.Tổ chức chính trị nổi bật nhất ở Ấn Độ thời kỳ này là gì?
→ Đảng Quốc đại.
29.Cuộc Vạn lý Trường chinh nhằm mục đích gì?
→ Rút lui chiến lược, bảo toàn lực lượng cách mạng.
30.Sau 1945, tình hình châu Á chuyển sang thời kỳ nào?
→ Cao trào đấu tranh giành độc lập dân tộc.
8. TRẮC NGHIỆM ĐÚNG SAI
1. Phong trào Ngũ Tứ năm 1919 ở Trung Quốc là phong trào yêu nước
chống thực dân phương Tây. → Đúng
2. Đảng Cộng sản Trung Quốc thành lập năm 1925. → Sai (năm 1921)
3. Phong trào giải phóng dân tộc ở châu Á sau Chiến tranh thế giới thứ nhất
diễn ra yếu ớt. → Sai
4. Ấn Độ là thuộc địa của Nhật Bản trong giai đoạn 1918–1945. → Sai
(thuộc Anh)
5. Gandhi chủ trương đấu tranh vũ trang giành độc lập cho Ấn Độ. → Sai
(đấu tranh bất bạo động)
6. Cuộc Vạn lý Trường chinh kéo dài từ năm 1934 đến 1936. → Đúng
7. Trung Quốc bước vào thời kỳ kháng chiến chống Nhật từ năm 1937. →
Đúng
8. Nhật Bản trở thành quốc gia phát xít từ đầu những năm 1930. → Đúng
9. Sau 1937, Quốc Dân Đảng và Đảng Cộng sản Trung Quốc liên minh
chống Nhật. → Đúng
10.Mặt trận thống nhất dân tộc Trung Quốc được thành lập để chống Anh. →
Sai (chống Nhật)
11.Nhật Bản đã xâm lược vùng Đông Bắc Trung Quốc năm 1931. → Đúng
12.Đảng Cộng sản Trung Quốc do Mao Trạch Đông sáng lập. → Đúng
13.Phong trào cách mạng ở châu Á sau năm 1918 không có ảnh hưởng của
Cách mạng Tháng Mười Nga. → Sai
14.Trung Quốc là quốc gia duy nhất ở châu Á có phong trào cách mạng. →
Sai

TÀI LIỆU ÔN HSG 9 THEO KỸ THUẬT 10 LẦN CHẠM KIẾN THỨC
15.Nhật Bản tiến hành chính sách quân phiệt hóa và xâm lược sau CTTG I.
→ Đúng
16.Cuộc Cách mạng Tân Hợi lật đổ triều đại Mãn Thanh. → Đúng
17.Mục tiêu của Đảng Quốc đại là thiết lập nhà nước cộng sản ở Ấn Độ. →
Sai
18.Châu Á sau 1945 tiếp tục là khu vực đấu tranh giành độc lập mạnh mẽ. →
Đúng
19.Ở Trung Quốc, nội chiến giữa Quốc Dân Đảng và Đảng Cộng sản diễn ra
từ 1927–1937. → Đúng
20.Phong trào Ngũ Tứ không liên quan đến Hội nghị Versailles. → Sai
21.Nhật Bản lợi dụng CTTG I để mở rộng thuộc địa. → Đúng
22.Sau Chiến tranh thế giới thứ nhất, phong trào độc lập ở châu Á tạm lắng
xuống. → Sai
23.Phong trào giải phóng dân tộc ở châu Á gắn với cách mạng vô sản thế
giới. → Đúng
24.Trung Quốc có truyền thống lâu dài trong đấu tranh chống xâm lược. →
Đúng
25.Đảng Quốc đại lãnh đạo phong trào yêu nước ở Nhật Bản. → Sai (ở Ấn
Độ)
26.Trung Quốc hoàn toàn giành được độc lập trong giai đoạn 1918–1945. →
Sai
27.Nhiều nước châu Á bị Nhật Bản xâm lược trong CTTG II. → Đúng
28.Ấn Độ giành được độc lập vào năm 1947. → Đúng
29.Phong trào Ngũ Tứ là cuộc biểu tình của sinh viên, học sinh. → Đúng
30.Sau CTTG II, phong trào cách mạng châu Á có nhiều chuyển biến mạnh
mẽ. → Đúng
9. TRẮC NGHIỆM NHIỀU LỰA CHỌN
1. Sau Chiến tranh thế giới thứ nhất, khu vực nào bị các nước đế quốc tăng
cường xâm chiếm?
A. Tây Âu
B. Bắc Mỹ
C. Châu Á
D. Châu Phi
→ Đáp án: C
2. Mâu thuẫn chủ yếu tại các nước châu Á sau Chiến tranh thế giới thứ nhất
là gì?
A. Tôn giáo
B. Giai cấp
C. Dân tộc với đế quốc xâm lược
D. Dân tộc với dân tộc
→ Đáp án: C

TÀI LIỆU ÔN HSG 9 THEO KỸ THUẬT 10 LẦN CHẠM KIẾN THỨC
3. Sự kiện tiêu biểu mở đầu cao trào cách mạng ở Trung Quốc sau 1918 là
gì?
A. Khởi nghĩa Thái Bình
B. Phong trào Ngũ Tứ
C. Vạn lý trường chinh
D. Cách mạng Tân Hợi
→ Đáp án: B
4. Phong trào Ngũ Tứ (1919) nổ ra nhằm phản đối điều gì?
A. Nhật chiếm Đài Loan
B. Hiệp ước Versailles trao Sơn Đông cho Nhật
C. Thực dân Pháp ở Đông Dương
D. Anh chiếm Hồng Kông
→ Đáp án: B
5. Đảng Cộng sản Trung Quốc được thành lập vào năm nào?
A. 1920
B. 1921
C. 1922
D. 1925
→ Đáp án: B
6. Sự kiện năm 1931 đánh dấu sự xâm lược của Nhật Bản đối với Trung
Quốc là gì?
A. Chiếm Bắc Kinh
B. Đánh Hồng Kông
C. Đánh Thượng Hải
D. Chiếm Đông Bắc Trung Quốc
→ Đáp án: D
7. Cuộc kháng chiến toàn quốc chống Nhật của nhân dân Trung Quốc bùng
nổ vào năm nào?
A. 1935
B. 1937
C. 1939
D. 1941
→ Đáp án: B
8. Nhân vật nào lãnh đạo cuộc Vạn lý trường chinh?
A. Tôn Trung Sơn
B. Mao Trạch Đông
C. Tưởng Giới Thạch
D. Chu Ân Lai
→ Đáp án: B
9. Năm 1945, nước nào ở châu Á giành được độc lập đầu tiên sau Thế chiến
II?
A. Việt Nam
B. Lào
C. Ấn Độ

TÀI LIỆU ÔN HSG 9 THEO KỸ THUẬT 10 LẦN CHẠM KIẾN THỨC
D. In-đô-nê-xi-a
→ Đáp án: D
10.Cuộc đấu tranh giành độc lập ở Ấn Độ sau chiến tranh thế giới thứ nhất
do ai lãnh đạo?
A. Nê-ru
B. Ghăng-đi
C. Gô-sa-lét
D. Ti-lắc
→ Đáp án: B
11.Phương pháp đấu tranh chủ yếu của Ghăng-đi là gì?
A. Khởi nghĩa vũ trang
B. Đấu tranh nghị trường
C. Bất bạo động
D. Vũ trang kết hợp ngoại giao
→ Đáp án: C
12.Đảng Quốc Đại ở Ấn Độ có vai trò gì?
A. Đảng bảo thủ thân Anh
B. Tổ chức cách mạng vô sản
C. Lực lượng đấu tranh giành độc lập
D. Đảng thân Mỹ
→ Đáp án: C
13.Sau năm 1939, Ấn Độ bị lôi kéo vào cuộc chiến nào?
A. Nội chiến Trung Quốc
B. Chiến tranh Nhật – Trung
C. Chiến tranh Đông Dương
D. Chiến tranh thế giới thứ hai
→ Đáp án: D
14.In-đô-nê-xi-a bị thực dân nào đô hộ trước năm 1945?
A. Anh
B. Hà Lan
C. Pháp
D. Bồ Đào Nha
→ Đáp án: B
15.Tổ chức chính trị nào lãnh đạo cuộc đấu tranh chống thực dân ở In-đô-nêxi-a?
A. Đảng Dân tộc
B. Đảng Xã hội
C. Đảng Cộng sản
D. Đảng Quốc gia In-đô-nê-xi-a
→ Đáp án: D
16.Người lãnh đạo tuyên bố độc lập cho In-đô-nê-xi-a là ai?
A. Xukarno
B. Hatta
C. Suharto

TÀI LIỆU ÔN HSG 9 THEO KỸ THUẬT 10 LẦN CHẠM KIẾN THỨC
D. Radyan
→ Đáp án: A
17.Sự kiện nào xảy ra ở In-đô-nê-xi-a ngày 17/8/1945?
A. Nhật đầu hàng Đồng minh
B. Cách mạng tháng Tám thành công
C. Tuyên bố độc lập
D. Thành lập chính phủ lâm thời
→ Đáp án: C
18.Thực dân nào quay trở lại tái chiếm In-đô-nê-xi-a sau 1945?
A. Anh
B. Pháp
C. Hà Lan
D. Mỹ
→ Đáp án: C
19.Điểm chung của phong trào giải phóng dân tộc ở châu Á là gì?
A. Được Liên Xô giúp đỡ
B. Kết hợp đấu tranh vũ trang với ngoại giao
C. Đều do tầng lớp quý tộc lãnh đạo
D. Mang tính tự phát
→ Đáp án: B
20.Thời gian In-đô-nê-xi-a kháng chiến chống Hà Lan lần 2 là?
A. 1945–1947
B. 1945–1949
C. 1947–1949
D. 1946–1950
→ Đáp án: B
21.Phong trào độc lập dân tộc ở châu Á từ 1918–1945 gắn liền với điều kiện
nào?
A. Kinh tế phát triển
B. Ảnh hưởng Cách mạng tháng Mười Nga
C. Sự chiếm đóng của Nhật
D. Sự giúp đỡ của Trung Quốc
→ Đáp án: B
22.Năm 1935, Nhật Bản thực hiện chính sách gì ở Trung Quốc?
A. Xâm lược Triều Tiên
B. Xâm lược Thái Lan
C. Mở rộng chiếm đóng Bắc Kinh
D. Lập chính quyền bù nhìn
→ Đáp án: D
23.Giai đoạn 1918–1945, tình hình chung của các nước châu Á là gì?
A. Thịnh vượng và ổn định
B. Đấu tranh giải phóng dân tộc mạnh mẽ
C. Bị Liên Xô kiểm soát

TÀI LIỆU ÔN HSG 9 THEO KỸ THUẬT 10 LẦN CHẠM KIẾN THỨC
D. Chiến tranh liên miên
→ Đáp án: B
24.Mục tiêu của phong trào Ngũ Tứ ở Trung Quốc là gì?
A. Khôi phục triều đình
B. Giành độc lập
C. Giải phóng dân tộc
D. Phản đối Hiệp ước Versailles
→ Đáp án: D
25.Trước 1945, châu Á chịu sự thống trị chủ yếu của các đế quốc nào?
A. Đức, Pháp
B. Mỹ, Pháp
C. Anh, Pháp, Nhật
D. Liên Xô, Mỹ
→ Đáp án: C
26.Cách mạng tháng Mười Nga có ảnh hưởng như thế nào đến châu Á?
A. Làm tăng cường chiến tranh
B. Làm suy yếu các đế quốc
C. Thúc đẩy phong trào đấu tranh
D. Làm suy giảm chủ nghĩa dân tộc
→ Đáp án: C
27.Trung Quốc trở thành chiến trường chính trong chiến tranh nào?
A. Chiến tranh Triều Tiên
B. Thế chiến thứ nhất
C. Thế chiến thứ hai
D. Nội chiến Trung Quốc
→ Đáp án: C
28.Phong trào giải phóng dân tộc châu Á có điểm gì nổi bật?
A. Do quý tộc lãnh đạo
B. Bị đàn áp mạnh
C. Rộng khắp và mạnh mẽ
D. Chỉ xảy ra ở Đông Á
→ Đáp án: C
29.Giai cấp nào giữ vai trò to lớn trong phong trào giải phóng dân tộc châu
Á?
A. Địa chủ
B. Tư sản dân tộc
C. Nông dân
D. Công – nông liên minh
→ Đáp án: D
30.Tổ chức nào ở Trung Quốc dẫn đầu kháng chiến chống Nhật 1937–1945?
A. Quốc Dân đảng
B. Đảng Cộng sản Trung Quốc
C. Tân...