Giáo án tổng hợp

- 0 / 0
(Tài liệu chưa được thẩm định)
Nguồn:
Người gửi: Trịnh Lương Thành
Ngày gửi: 06h:27' 21-07-2023
Dung lượng: 105.4 KB
Số lượt tải: 17
Nguồn:
Người gửi: Trịnh Lương Thành
Ngày gửi: 06h:27' 21-07-2023
Dung lượng: 105.4 KB
Số lượt tải: 17
Số lượt thích:
0 người
BÀI 5. BĂN KHOĂN TÌM LẼ SỐNG
(BI KỊCH)
Văn bản 1
VĨNH BIỆT CỬU TRÙNG ĐÀI
(Trích Vũ Như Tô)
Nguyễn Huy Tưởng
I. MỤC TIÊU
1. Năng lực
a. Năng lực chung: Năng lực giải quyết vấn đề, năng lực tự quản bản thân, năng lực giao
tiếp, năng lực hợp tác...
b. Năng lực riêng biệt:
- Nhận biết và phân tích được một số yếu tố của bi kịch như: xung đột, hành động,
lời thoại, nhân vật, cốt truyện, hiệu ứng thanh lọc.
- Phân tích được các chi tiết tiêu biểu, đề tài, câu chuyện, sự kiện, nhân vật và mối
quan hệ của chúng trong tính chỉnh thể của tác phẩm; nhận xét được những chi tiết
quan trọng trong việc thể hiện nội dung văn bản kịch.
- Phân tích và đánh giá được chủ đề, tư tưởng, thông điệp mà tác giả muốn gửi đến
người đọc thông qua hình thức nghệ thuật của tác phẩm; phân biệt chủ đề chính,
chủ đề phụ trong một văn bản có nhiều chủ đề.
2. Phẩm chất: Trân trọng lẽ sống cao đẹp; có ý thức suy nghĩ và thể hiện chủ kiến trước
các vấn đề của đời sống.
II. THIẾT BỊ DẠY HỌC VÀ HỌC LIỆU
- KHBD, SGK, SGV, SBT
- PHT
- Máy tính, máy chiếu, bảng phụ, ...
III. TIẾN TRÌNH DẠY HỌC
A. HOẠT ĐỘNG KHỞI ĐỘNG
a. Mục tiêu: Tạo hứng thú cho HS, thu hút HS sẵn sàng thực hiện nhiệm vụ học tập của mình.
HS khắc sâu kiến thức nội dung bài học.
b. Nội dung: GV đặt cho HS những câu hỏi gợi mở vấn đề.
c. Sản phẩm: Nhận thức và thái độ học tập của HS.
d. Tổ chức thực hiện:
HOẠT ĐỘNG CỦA GV – HS
Bước 1. GV chuyển giao nhiệm vụ học tập
GV chia sẻ hình ảnh:
GV đặt câu hỏi: Em đã bắt gặp hình ảnh này bao giờ chưa?
Hãy chia sẻ những hiểu biết của em về hình ảnh.
Bước 2. HS thực hiện nhiệm vụ học tập
DỰ KIẾN SẢN PHẨM
Bắt nguồn từ kịch Hy Lạp
cổ đại - bi hài kịch hay còn
gọi là chính kịch, thường có
kết thúc có hậu. Nó đại diện
cho sự tồn tại mâu thuẫn của
các mặt đối lập và sự hài
hòa, chẳng hạn như bi kịch
hoặc các vai thiện ác, nó
cũng được sử dụng để chỉ
chung về một vở kịch, buổi
biểu diễn hoặc lễ hội hóa
trang.
Học sinh xem, lắng nghe câu hỏi của GV, suy nghĩ để trả lời.
Bước 3. Báo cáo kết quả hoạt động và thảo luận
GV mời 1 – 2 HS chia sẻ trước lớp, yêu cầu cả lớp lắng
nghe, nhận xét.
Bước 4. Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ học tập
GV nhận xét, đánh giá và dẫn vào bài học mới: Nguyễn Huy
Tưởng cùng thế hệ với Nam Cao, Tô Hoài nhưng có
thiên hướng khai thác các đề tài lịch sử và rất thành
công trong hai thể loại kịch lịch sử và tiểu thuyết lịch sử
như: Đêm hội Long Trì; An Tư; Lá cờ thêu sáu chữ
vàng; Sống mãi với thủ đô...Vũ Như Tô là vở kịch đầu
tay - bi kịch lịch sử có giá trị nhất của ông.
B. HÌNH THÀNH KIẾN THỨC
Hoạt động 1: Hình thành Tri thức ngữ văn
a. Mục tiêu: Nhận biết được nội dung chủ đề Băn khoăn tìm lẽ sống.
b. Nội dung: HS sử dụng SGK, chắt lọc kiến thức để tiến hành trả lời câu hỏi liên quan
đến bài Băn khoăn tìm lẽ sống.
c. Sản phẩm học tập: HS tiếp thu kiến thức chung về nội dung bài Băn khoăn tìm lẽ
sống.
d. Tổ chức thực hiện:
HOẠT ĐỘNG CỦA GV – HS
DỰ KIẾN SẢN PHẨM
Bước 1: GV chuyển giao nhiệm học I. Hình thành Tri thức ngữ văn
tập
GV chia lớp thành 4 nhóm, yêu cầu các Sgk tr.110, 111
nhóm thảo luận, đọc thông tin trong
SGK và nêu yếu tố của của bi kịch
như: xung đột, hành động, lời thoại,
nhân vật, cốt truyện, hiệu ứng thanh
lọc.
Bước 2: HS thực hiện nhiệm vụ học
tập
HS nghe GV yêu cầu, sau đó thảo luận
nhóm, đọc thông tin trong SGK, chuẩn
bị trình bày trước lớp.
Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động
và thảo luận
GV mời đại diện các nhóm trình bày
kết quả trước lớp, yêu cầu cả lớp nghe,
nhận xét.
Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện
nhiệm vụ học tập
GV nhận xét, đánh giá, chốt kiến thức.
Hoạt động 2: Trước khi đọc văn bản
a. Mục tiêu: Nhận biết được những thông tin cơ bản về VB Vĩnh biệt Cửu Trùng Đài.
b. Nội dung: HS sử dụng SGK, chắt lọc kiến thức để tiến hành trả lời câu hỏi về thông
tin cơ bản của VB Vĩnh biệt Cửu Trùng Đài.
c. Sản phẩm học tập: Những thông tin cơ bản về VB Vĩnh biệt Cửu Trùng Đài mà HS
tiếp thu được.
d. Tổ chức thực hiện:
HOẠT ĐỘNG CỦA GV – HS
DỰ KIẾN SẢN PHẨM
Bước 1: GV chuyển giao nhiệm Chắc hẳn ai cũng đã tự đặt cho mình các
vụ học tập
câu hỏi như: "Tôi là ai? Ước mơ lớn nhất
Câu hỏi: Đã bao giờ bạn tự hỏi:
“Tôi là ai? Ước mơ lớn nhất của
tôi là gì? Tôi có thể làm gì để đạt
được ước mơ ấy?” Hãy chia sẻ
với các bạn những suy nghĩ đó
của tôi là gì? Tôi có thể làm gì để đạt được
ước mơ ấy?" Em cũng đã từng như
vậy. Ước mơ lớn nhất của em chính là có
thể trở thành một bác sĩ. Trong tiềm thức
của em thì bác sĩ là một người vô cùng vĩ
của mình.
Bước 2: HS thực hiện nhiệm vụ
học tập
HS nghe GV yêu cầu, suy nghĩ để
trả lời.
Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt
động và thảo luận
GV mời 1 – 2 HS trình bày kết quả
trước lớp, yêu cầu cả lớp nghe,
nhận xét.
Bước 4: Đánh giá kết quả thực
hiện nhiệm vụ
GV nhận xét, đánh giá, chốt kiến
thức.
đại, vì bác sĩ chính là người chữa trị cho tất
cả mọi người khi bị ốm đau, bệnh tật. Đã
có lần em bị ốm nặng, ho nhiều, người thì
rất khó chịu. Bố mẹ đã đưa em đi đến bác
sĩ, sau khi được bác sĩ thăm khám và cho
uống thuốc thì em đã đỡ rất nhiều, không
còn khó chịu như lúc trước nữa, vài ngày
sau thì em đã khỏi ốm. Em càng ngưỡng
mộ nghề này hơn. Một lí do khác mà em
ước trở thành bác sĩ, đó chính là em muốn
giúp đỡ cho các bạn, các bác, các cô nghèo
nhưng không có tiền đi bệnh viện. Những
người đó vô cùng đáng thương vì dù bệnh
nặng đến đâu cũng chỉ có thể tự mình cắn
răng chịu đựng, không có tiền đi khám
khiến cho bệnh tình ngày càng trở nặng
hơn. Em sẽ nỗ lực, cố gắng học tập thật tốt
để có thể trở thành một người bác sĩ giỏi.
Để thực hiện được ước mơ của mình sẽ
phải trải qua rất nhiều khó khăn nhưng khi
còn có mơ ước thì em sẽ cố gắng thực hiện
đến cùng.
Hoạt động 3: Đọc văn bản
a. Mục tiêu: Phân tích được các chi tiết tiêu biểu, đề tài, câu chuyện, sự kiện, nhân
vật và mối quan hệ của chúng trong tính chỉnh thể của tác phẩm; nhận xét được
những chi tiết quan trọng trong việc thể hiện nội dung văn bản kịch.
b. Nội dung: HS sử dụng SGK, chắt lọc kiến thức để tiến hành trả lời câu hỏi về bài Vĩnh
biệt Cửu Trùng Đài
c. Sản phẩm học tập: Câu trả lời của HS và kiến thức HS tiếp thu được liên quan đến bài
học Vĩnh biệt Cửu Trùng Đài.
d. Tổ chức thực hiện:
HOẠT ĐỘNG CỦA GV – HS
DỰ KIẾN SẢN PHẦM
Nhiệm vụ 1:
II. Đọc văn bản
Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập
Câu 1: Lời thoại của Vũ
- GV yêu cầu HS đọc thầm VB.
Như Tô và Đan Thiềm cho
- GV lưu ý HS: Khi gặp các câu hỏi trong thẻ và thấy họ có quan điểm như
những chỗ được đánh dấu, chúng ta hãy dừng lại thế nào về hành động và
suy nghĩ nhanh, tự trả lời thầm trong đầu nhằm tạo
cảm xúc của quần chúng
thói quen và rèn luyện kĩ năng đọc.
nhân dân.
Bước 2: HS thực hiện nhiệm vụ học tập
HS lắng nghe GV yêu cầu và lưu ý, sau đó đọc
thầm VB.
Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động và thảo luận
GV mời 1 – 2 HS trả lời các câu hỏi trong các thẻ
thông tin trước lớp, yêu cầu cả lớp nghe, nhận xét.
Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ
học tập
GV nhận xét, đánh giá, chốt kiến thức.
Nhiệm vụ 2:
Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập
- GV yêu cầu HS thảo luận theo cặp, tóm tắt quá
trình tạo lập nên trời và đất của nhân vật thần Trụ
Trời.
Bước 2: HS thực hiện nhiệm vụ học tập
- HS lắng yêu cầu của GV, sau đó thảo luận theo
cặp để tóm tắt.
Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động và thảo luận
- GV mời 1 – 2 HS trình bày phần tóm tắt trước lớp,
yêu cầu cả lớp nghe, nhận xét.
Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ
học tập
- GV nhận xét, đánh giá, chốt kiến thức.
Nhiệm vụ 3:
Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập
- GV yêu cầu HS thảo luận theo cặp, trả lời câu hỏi
1 và 2 trong SGK: 1. Chỉ ra các chi tiết về không
gian, thời gian của câu chuyện. 2. Những dấu hiệu
nào giúp bạn nhận ra Thần Trụ Trời là một truyện
thần thoại.
Bước 2: HS thực hiện nhiệm vụ học tập
- HS thảo luận theo cặp để trả lời câu 1 và 2.
Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động và thảo luận
- GV mời 2 – 3 HS trình bày kết quả thảo luận trước
lớp, yêu cầu cả lớp nghe, nhận xét.
Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ
học tập
- GV nhận xét, đánh giá, chốt kiến thức.
Nhiệm vụ 4:
Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập
- GV đặt câu hỏi cho HS: Em có nhận xét gì về
không gian và thời gian trong thần thoại? Rõ ràng,
đây là tưởng tượng của người xưa và không đúng
Lời thoại của Vũ Như Tô và
Đan Thiềm cho thấy họ có
quan điểm ngạc nhiên và
cảm thấy oan ức về hành
động và cảm xúc của quần
chúng nhân dân. Vũ Như
Tô không hề nghĩ việc mình
xây dựng Cửu Trùng Đài
cho đất nước lại là có tội.
Đến khi cuộc nổi loạn nổ ra,
Đan Thiềm khuyên Vũ Như
Tô chạy chốn nhưng ông
vẫn không chịu vì tin vào
việc làm “quang minh chính
đại” của mình, vẫn hy vọng
sẽ thuyết phục được An
Hòa Hầu – kẻ cầm đầu phe
phản loạn.
Câu 2: Vì sao Đan Thiềm
luôn tỏ ra lo lắng còn Vũ
Như Tô lại không?
Vì nàng hiểu được tình thế
hiện tại, lo lắng cho Vũ
Như Tô. Vũ Như Tô không
hề nghĩ việc mình xây dựng
Cửu Trùng Đài cho đất
nước lại là có tội. Đan
Thiềm khuyên Vũ Như Tô
chạy chốn nhưng ông vẫn
không chịu vì tin vào việc
làm “quang minh chính đại”
của mình, nàng khuyên Vũ
Như Tô chạy chốn để bảo
toàn tính mạng -> Nàng có
thể hy sinh tính mạng để
bảo vệ người tài.
Câu 3: Từ lời của Nguyễn
Vũ, bạn dự đoán điều gì sẽ
xảy ra với các nhân vật
trong đoạn trích?
khoa học. Vậy giá trị không gian, thời gian ở đây là
gì?
Bước 2: HS thực hiện nhiệm vụ học tập
- HS lắng nghe GV đặt câu hỏi, suy nghĩ để trả lời.
Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động và thảo luận
- GV mời 1 – 2 HS trả lời trước lớp, yêu cầu cả lớp
nghe, nhận xét.
Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ
học tập
- GV nhận xét, đánh giá, chốt kiến thức.
Nhiệm vụ:
Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập
- GV đặt câu hỏi, yêu cầu HS thảo luận theo cặp:
Nhân vật thần thoại trong VB này là ai? Nhân vật
đó được miêu tả như thế nào?
Bước 2: HS thực hiện nhiệm vụ học tập
- HS lắng nghe, thực hiện nhiệm vụ.
Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động và thảo luận
- GV mời 2 – 3 HS trình bày trước lớp yêu cầu cả
lớp nghe, nhận xét.
Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ
học tập
- GV nhận xét, đánh giá, chốt kiến thức.
Nhiệm vụ:
Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập
- GV yêu cầu HS thảo luận theo bàn, thống nhất về
nội dung bao quát của truyện Thần Trụ Trời, Thông
điệp của tác phẩm và nhận xét về cốt truyện.
Bước 2: HS thực hiện nhiệm vụ học tập
- HS lắng nghe GV yêu cầu, thảo luận để thống nhất
về nội dung, thông điệp và nhận xét về cốt truyện
của Thần Trụ Trời.
Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động và thảo luận
- GV mời 2 – 3 HS trình bày kết quả trước lớp, yêu
cầu cả lớp nghe, nhận xét.
Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ
học tập
- GV nhận xét, đánh giá, chốt kiến thức.
Từ lời của Nguyễn Vũ, có
thể thấy Duy Sản là người
tiểu nhân sẽ quay lại trả thù,
làm hại hoàng thượng, làm
hại Nguyễn Vũ vì đã khiến
mình bị mất mặt
Câu 4: Chú ý giọng điệu
các lời thoại của Đan
Thiềm trong đoạn này.
Gọng điệu các lời thoại của
Đan Thiềm trong đoạn này
thể hiện sự gấp gáp, lo sợ
người tài giỏi như Vũ Như
Tô sẽ bị giết nên đã hạ mình
van xin để Vũ Như Tô được
sống, vừa lo vừa thể hiện sự
dũng cảm.
Câu 5: So sánh biểu cảm
của Vũ Như Tô và quân sĩ
trước sự sụp đổ của Cửu
Trùng Đài.
Vũ Như Tô: Đau đớn, xót
xa khi Cửu Trùng Đài bị
đốt. Quân sĩ lại vui vẻ và ăn
mừng hả hê.
-> Thể hiện sự mâu thuẫn:
Cửu Trùng Đài bị đốt, Vũ
Như Tô chết, nhân dân
trước sau không hiểu gì về
việc sáng tạo của nghệ sĩ,
họ càng không hiểu việc
làm của quần chúng và phe
cánh nổi loạn, nếu ông trốn
đi thì mâu thuẫn vẫn không
thể giải quyết.
Hoạt động 4: Sau khi đọc văn bản
a. Mục tiêu: Phân tích được các chi tiết tiêu biểu, đề tài, câu chuyện, sự kiện, nhân
vật và mối quan hệ của chúng trong tính chỉnh thể của tác phẩm; nhận xét được
những chi tiết quan trọng trong việc thể hiện nội dung văn bản kịch.
Phân tích và đánh giá được chủ đề, tư tưởng, thông điệp mà tác giả muốn gửi đến
người đọc thông qua hình thức nghệ thuật của tác phẩm; phân biệt chủ đề chính,
chủ đề phụ trong một văn bản có nhiều chủ đề.
b. Nội dung: HS sử dụng SGK, chắt lọc kiến thức để tiến hành trả lời câu hỏi về bài Vĩnh
biệt Cửu Trùng Đài
c. Sản phẩm học tập: Câu trả lời của HS và kiến thức HS tiếp thu được liên quan đến bài
học Vĩnh biệt Cửu Trùng Đài.
d. Tổ chức thực hiện:
HOẠT ĐỘNG CỦA GV – HS
DỰ KIẾN SẢN PHẦM
Nhiệm vụ 1:
III. Sau khi đọc văn bản
Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học Câu 1: Tóm tắt diễn biến sự kiện và
tập
hành động của các nhân vật từ Lớp I
GV yêu cầu HS thảo luận theo cặp, trả lời đến Lớp IX.
câu hỏi 1 trong SGK
Ở hồi này, mâu thuẫn giữa dân chúng,
Bước 2: HS thực hiện nhiệm vụ học tập
những người bị bắt làm phu phen khổ
HS lắng nghe GV yêu cầu và thảo luận
sai và tầng lớp phong kiến, vua chúa
theo cặp để trả lời câu hỏi.
Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động và ngày càng gay gắt. Lợi dụng điều đó,
Quận công Trịnh Duy Sản – kẻ cầm
thảo luận
GV mời 1 – 2 HS trình bày kết quả thảo đầu phe đối lập trong triều đình – đã
luận trước lớp, yêu cầu cả lớp nghe, nhận dấy binh nổi loạn, lôi kéo thợ làm
phản, giết chết cả Lê Tương Dực, Vũ
xét.
Như Tô và Đan Thiềm. Còn Đài Cửu
Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện Trùng thì bị đập phá, thiêu hủy.
nhiệm vụ học tập
GV nhận xét, đánh giá, chốt kiến thức.
Nhiệm vụ 2:
Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học
tập
GV yêu cầu HS thảo luận theo cặp, trả lời
câu hỏi 2 trong SGK
Bước 2: HS thực hiện nhiệm vụ học tập
HS lắng nghe GV yêu cầu và thảo luận
theo cặp để trả lời câu hỏi.
Câu 2: Qua hệ thống nhân vật ở các
lớp kịch, hãy xác định những xung
đột cơ bản của văn bản Vĩnh biệt
Cửu Trùng Đài.
Các xung đột cơ bản:
- Mâu thuẫn giữa nhân dân lao động
với tầng lớp phong kiến.
Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động và
thảo luận
GV mời 1 – 2 HS trình bày kết quả thảo
luận trước lớp, yêu cầu cả lớp nghe, nhận
xét.
Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện
nhiệm vụ học tập
GV nhận xét, đánh giá, chốt kiến thức.
Nhiệm vụ 3:
Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học
tập
GV yêu cầu HS suy nghĩ, trả lời câu hỏi 3
trong SGK
Bước 2: HS thực hiện nhiệm vụ học tập
HS lắng nghe GV yêu cầu và thảo luận
theo cặp để trả lời câu hỏi.
Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động và
thảo luận
GV mời 1 – 2 HS trình bày kết quả thảo
luận trước lớp, yêu cầu cả lớp nghe, nhận
xét.
- Mâu thuẫn giữa Vũ Như Tô và những
người phu phen bị bắt bớ, phu dịch để
xây Cửu Trùng Đài ⇒ Mâu thuẫn giữa
nghệ thuật thuần túy, cao siêu và đời
sống hiện thực của con người.
Câu 3: Bạn hình dung thế nào về
công trình “Cửu Trùng Đài” mà Vũ
Như Tô đang xây dựng dở dang?
Việc xây dựng công trình ấy có phải
là nguyên nhân chính gây nên bạo
loạn và kết cuộc bi thảm ở cuối Hồi
V hay không? Vì sao?
Mọi mâu thuẫn trong vở kịch đều xoay
quanh công trình kiến trúc vĩ đại này.
Đó là một công trình kiến trúc mà
tầm vóc không chỉ tính đếm bằng
lượng gỗ cây đại khối, cho dù là những
con số nghe qua cũng đủ kinh hoàng:
200 vạn cây gỗ chất đống cao như núi,
Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện
20 vạn phiến đá lớn, 40 vạn phiến đá
nhiệm vụ học tập
nhỏ đều từ Chân Lạp tải ra. Đặc biệt
GV nhận xét, đánh giá, chốt kiến thức.
công trình này lúc nào cũng cần tới 15
vạn thợ - con số kinh hoàng ngang tầm
với một cuộc chiến tranh.
Tầm vóc của nó phải hình dung bằng
tầm vóc ý tưởng, khát vọng ngạo nghễ
của người tạo ra nó: một công trình độc
nhất vô nhị vượt qua được tất cả các kì
quan của Ấn Độ, Trung Quốc, Chiêm
Thành… mà người đời thường truyền
tụng. Một kì quan bền vững, bất diệt.
Đặc biệt, tác giả của nó không thèm
tranh tinh xảo với người mà “tranh tinh
xảo với hóa công”.
Đó là hiện thân của cái ĐẸP, không
phải cái ĐẸP thông thường mà là cái
ĐẸP siêu đẳng. Nó còn là hiện thân
cho cái đẹp của sự xa hoa, lãng phí.
Ý nghĩa biểu tượng thâm trầm của
Cửu Trùng Đài được cắt nghĩa từ nhiều
mối quan hệ.
Với Vũ Như Tô, Cửu Trùng Đài
hiện thân cho mộng lớn.
Với Đan Thiềm, Cửu Trùng Đài
hiện thân cho niềm kiêu hãnh nước
nhà.
Với Lê Tương Dực, Cửu Trùng Đài
là quyền lực và ăn chơi.
Với dân chúng, Cửu Trùng Đài là
món nợ mồ hôi, xương máu, nước
mắt.
Cuối vở kịch, Cửu Trùng Đài bị đốt,
Vũ Như Tô và Đan Thiềm tột cùng đau
đớn vĩnh biệt Cửu Trùng Đài và vĩnh
biệt nhau (- Đan Thiềm: Đài lớn tan
tành, ông Cả ơi! Xin cùng ông vĩnh
biệt.
-Vũ Như Tô: Đan Thiềm! Xin cùng bà
vĩnh biệt!) thì cái tên Cửu Trùng Đài
còn có ý nghĩa là biểu tượng cho “giấc
mộng lớn”, cho sự bền vững, trường
tồn. Nhưng cái đẹp và sự tồn tại của nó
hóa ra chỉ ngắn ngủi, mong manh như
một giấc chiêm bao.
-> Việc xây dựng công trình ấy là
nguyên nhân chính gây nên bạo loạn và
kết cuộc bi thảm ở cuối Hồi V vì nó
khiến cho Vũ Như Tô phải trả giá bằng
mạng sống.
Nhiệm vụ 4:
Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học
tập
GV yêu cầu HS thảo luận theo cặp, trả lời
câu hỏi 6 trong SGK
Bước 2: HS thực hiện nhiệm vụ học tập
HS lắng nghe GV yêu cầu và thảo luận
theo cặp để trả lời câu hỏi.
Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động và
thảo luận
GV mời 1 – 2 HS trình bày kết quả thảo
luận trước lớp, yêu cầu cả lớp nghe, nhận
xét.
Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện
nhiệm vụ học tập
GV nhận xét, đánh giá, chốt kiến thức.
Nhiệm vụ 5:
Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học
tập
GV yêu cầu HS thảo luận theo cặp, trả lời
câu hỏi 7 trong SGK
Bước 2: HS thực hiện nhiệm vụ học tập
HS lắng nghe GV yêu cầu và thảo luận
theo cặp để trả lời câu hỏi.
Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động và
thảo luận
GV mời 1 – 2 HS trình bày kết quả thảo
luận trước lớp, yêu cầu cả lớp nghe, nhận
xét.
Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện
nhiệm vụ học tập
GV nhận xét, đánh giá, chốt kiến thức.
Nhiệm vụ 6:
Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học
tập
GV yêu cầu HS thảo luận theo cặp, trả lời
câu hỏi 8 trong SGK
Bước 2: HS thực hiện nhiệm vụ học tập
HS lắng nghe GV yêu cầu và thảo luận
theo cặp để trả lời câu hỏi.
Câu 6: Thể loại bi kịch thường kết
thúc với cái chết hoặc sự mất mát
khủng khiếp của nhân vật. Từ đoạn
kết của bi kịch Vũ Như Tô, hãy chỉ
ra những mất mát mà nhân vật
chính phải gánh chịu.
Ở hồi cuối, mâu thuẫn giữa nghệ thuật
cao siêu, vị nghệ thuật và nghệ thuật vị
nhân sinh vẫn chưa được giải quyết dứt
khoát. Vũ Như Tô đến tận lúc chết vẫn
không nhận ra được bi kịch, mâu thuẫn
mà mình mắc phải, vẫn đinh ninh mình
vô tội, thà chết chứ không nhận sai.
Câu 7: Theo bạn, bi kịch Vũ Như Tô
là tác phẩm có một chủ đề hay nhiều
chủ đề? Điều đó đã được thể hiện
trong Hồi V (Vĩnh biệt Cửu Trùng
Đài) như thế nào?
Theo em, bi kịch Vũ Như Tô là tác
phẩm có nhiều chủ đề. Điều đó đã được
thể hiện trong Hồi V (Vĩnh biệt Cửu
Trùng Đài) như qua lời tựa đề và các
tình huống. Lẽ phải thuộc về Vũ Như
Tô hay những kẻ giết Vũ Như Tô? Tác
giả không thể đưa ra một lời giải đáp
thỏa đáng. Qua đó có thể thấy chân lí
không hoàn toàn thuộc về phía nào:
việc mất Cửu Trùng Đài vừa nên mừng
vừa nên tiếc....
Câu 8: Qua văn bản trên, tác giả
muốn thể hiện thông điệp và tư
tưởng gì? Tư tưởng và thông điệp đó
còn có ý nghĩa gì đối với đời sống
đương đại không?
Qua tấn bi kịch của Vũ Như Tô, tác giả
đã đặt ra những vấn đề sâu sắc, có ý
nghĩa muôn thuở về mối quan hệ giữa
nghệ thuật với cuộc sống, giữa lí tưởng
Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động và
thảo luận
GV mời 1 – 2 HS trình bày kết quả thảo
luận trước lớp, yêu cầu cả lớp nghe, nhận
xét.
Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện
nhiệm vụ học tập
GV nhận xét, đánh giá, chốt kiến thức.
Nhiệm vụ 7:
Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học
tập
GV yêu cầu HS thảo luận theo bàn, thống
nhất về nội dung bao quát của kịch.
Bước 2: HS thực hiện nhiệm vụ học tập
HS lắng nghe GV yêu cầu, thảo luận để
thống nhất về nội dung, thông điệp và nhận
xét về kịch Vũ Như Tô.
Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động và
thảo luận
GV mời 2 – 3 HS trình bày kết quả trước
lớp, yêu cầu cả lớp nghe, nhận xét.
Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện
nhiệm vụ học tập
GV nhận xét, đánh giá, chốt kiến thức.
nghệ thuật cao siêu, thuần túy với lợi
ích thiết thân và trực tiếp của nhân
dân,...
III. Tổng kết
1. Nội dung
Đoạn trích “Vĩnh biệt Cửu Trùng
Đài” đặt ra vấn đề có ý nghĩa muôn
thuở về cái đẹp, và mối quan hệ giữa
nghệ sĩ và nhân dân, đồng thời tác giả
bày tỏ niềm cảm thông, trân trọng đối
với nghệ sĩ tài năng, giàu khát vọng
nhưng lại rơi vào bi kịch.
2. Nghệ thuật
- Ngôn ngữ tập trung phát triển cao,
hành động dồn dập đầy kịch tính.
- Ngôn ngữ cao đẹp có sự tổng kết cao,
nhịp điệu lời thoại nhanh.
- Tính cách tâm trtangj nhân vật bộc lộ
rõ nét qua ngôn ngữ hành động.
- Các lớp kịch được chuyển tự nhiên,
linh hoạt liền mạch.
C. HOẠT ĐỘNG LUYỆN TẬP
a. Mục tiêu: Củng cố lại kiến thức về văn bản “Vĩnh biệt Cửu Trùng Đài” đã học.
b. Nội dung: GV chiếu câu hỏi trắc nghiệm, HS suy nghĩ, trả lời.
c. Sản phẩm học tập: HS đưa ra được các phương án đúng theo nội dung đã học của văn
bản “Vĩnh biệt Cửu Trùng Đài”.
d. Tổ chức thực hiện:
Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập
GV yêu cầu HS trả lời một số câu hỏi trắc nghiệm bằng cách lần lượt nêu các câu hỏi, sau
đó chốt đáp án:
Bước 2: HS thực hiện nhiệm vụ học tập
HS đọc câu hỏi trắc nghiệm về bài học “Vĩnh biệt Cửu Trùng Đài” , suy nghĩ nhanh để
trả lời.
Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động và thảo luận
GV mời HS giơ tay nhanh nhất cho mỗi câu để trả lời, yêu cầu cả lớp nghe, nhận xét.
Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ học tập
GV nhận xét, đánh giá, chốt đáp án:
D. HOẠT ĐỘNG VẬN DỤNG
a. Mục tiêu: Vận dụng kiến thức đã học về bài “Vĩnh biệt Cửu Trùng Đài” để giải bài
tập, củng cố kiến thức.
b. Nội dung: HS luyện tập kể lại vở kịch “Vĩnh biệt Cửu Trùng Đài” trước lớp.
c. Sản phẩm học tập: Câu chuyện “Vĩnh biệt Cửu Trùng Đài” do HS kể.
d. Tổ chức thực hiện:
Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập
GV yêu cầu HS luyện tập kể chuyện “Vĩnh biệt Cửu Trùng Đài” đã học.
Bước 2: HS thực hiện nhiệm vụ học tập
HS lắng nghe, thực hiện việc luyện tập theo cặp.
Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động và thảo luận
GV mời 1 – 2 HS trình bày kết quả trước lớp, yêu cầu cả lớp nghe, nhận xét.
Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ hoạt động
GV nhận xét, khen ngợi HS.
* Hướng dẫn về nhà
- GV dặn dò HS:
+ Ôn tập bài “Vĩnh biệt Cửu Trùng Đài” .
+ Soạn bài: “Sống hay không sống – Đó là vấn đề” (Trích Hăm-lét) – Sếch-xpia.
(BI KỊCH)
Văn bản 1
VĨNH BIỆT CỬU TRÙNG ĐÀI
(Trích Vũ Như Tô)
Nguyễn Huy Tưởng
I. MỤC TIÊU
1. Năng lực
a. Năng lực chung: Năng lực giải quyết vấn đề, năng lực tự quản bản thân, năng lực giao
tiếp, năng lực hợp tác...
b. Năng lực riêng biệt:
- Nhận biết và phân tích được một số yếu tố của bi kịch như: xung đột, hành động,
lời thoại, nhân vật, cốt truyện, hiệu ứng thanh lọc.
- Phân tích được các chi tiết tiêu biểu, đề tài, câu chuyện, sự kiện, nhân vật và mối
quan hệ của chúng trong tính chỉnh thể của tác phẩm; nhận xét được những chi tiết
quan trọng trong việc thể hiện nội dung văn bản kịch.
- Phân tích và đánh giá được chủ đề, tư tưởng, thông điệp mà tác giả muốn gửi đến
người đọc thông qua hình thức nghệ thuật của tác phẩm; phân biệt chủ đề chính,
chủ đề phụ trong một văn bản có nhiều chủ đề.
2. Phẩm chất: Trân trọng lẽ sống cao đẹp; có ý thức suy nghĩ và thể hiện chủ kiến trước
các vấn đề của đời sống.
II. THIẾT BỊ DẠY HỌC VÀ HỌC LIỆU
- KHBD, SGK, SGV, SBT
- PHT
- Máy tính, máy chiếu, bảng phụ, ...
III. TIẾN TRÌNH DẠY HỌC
A. HOẠT ĐỘNG KHỞI ĐỘNG
a. Mục tiêu: Tạo hứng thú cho HS, thu hút HS sẵn sàng thực hiện nhiệm vụ học tập của mình.
HS khắc sâu kiến thức nội dung bài học.
b. Nội dung: GV đặt cho HS những câu hỏi gợi mở vấn đề.
c. Sản phẩm: Nhận thức và thái độ học tập của HS.
d. Tổ chức thực hiện:
HOẠT ĐỘNG CỦA GV – HS
Bước 1. GV chuyển giao nhiệm vụ học tập
GV chia sẻ hình ảnh:
GV đặt câu hỏi: Em đã bắt gặp hình ảnh này bao giờ chưa?
Hãy chia sẻ những hiểu biết của em về hình ảnh.
Bước 2. HS thực hiện nhiệm vụ học tập
DỰ KIẾN SẢN PHẨM
Bắt nguồn từ kịch Hy Lạp
cổ đại - bi hài kịch hay còn
gọi là chính kịch, thường có
kết thúc có hậu. Nó đại diện
cho sự tồn tại mâu thuẫn của
các mặt đối lập và sự hài
hòa, chẳng hạn như bi kịch
hoặc các vai thiện ác, nó
cũng được sử dụng để chỉ
chung về một vở kịch, buổi
biểu diễn hoặc lễ hội hóa
trang.
Học sinh xem, lắng nghe câu hỏi của GV, suy nghĩ để trả lời.
Bước 3. Báo cáo kết quả hoạt động và thảo luận
GV mời 1 – 2 HS chia sẻ trước lớp, yêu cầu cả lớp lắng
nghe, nhận xét.
Bước 4. Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ học tập
GV nhận xét, đánh giá và dẫn vào bài học mới: Nguyễn Huy
Tưởng cùng thế hệ với Nam Cao, Tô Hoài nhưng có
thiên hướng khai thác các đề tài lịch sử và rất thành
công trong hai thể loại kịch lịch sử và tiểu thuyết lịch sử
như: Đêm hội Long Trì; An Tư; Lá cờ thêu sáu chữ
vàng; Sống mãi với thủ đô...Vũ Như Tô là vở kịch đầu
tay - bi kịch lịch sử có giá trị nhất của ông.
B. HÌNH THÀNH KIẾN THỨC
Hoạt động 1: Hình thành Tri thức ngữ văn
a. Mục tiêu: Nhận biết được nội dung chủ đề Băn khoăn tìm lẽ sống.
b. Nội dung: HS sử dụng SGK, chắt lọc kiến thức để tiến hành trả lời câu hỏi liên quan
đến bài Băn khoăn tìm lẽ sống.
c. Sản phẩm học tập: HS tiếp thu kiến thức chung về nội dung bài Băn khoăn tìm lẽ
sống.
d. Tổ chức thực hiện:
HOẠT ĐỘNG CỦA GV – HS
DỰ KIẾN SẢN PHẨM
Bước 1: GV chuyển giao nhiệm học I. Hình thành Tri thức ngữ văn
tập
GV chia lớp thành 4 nhóm, yêu cầu các Sgk tr.110, 111
nhóm thảo luận, đọc thông tin trong
SGK và nêu yếu tố của của bi kịch
như: xung đột, hành động, lời thoại,
nhân vật, cốt truyện, hiệu ứng thanh
lọc.
Bước 2: HS thực hiện nhiệm vụ học
tập
HS nghe GV yêu cầu, sau đó thảo luận
nhóm, đọc thông tin trong SGK, chuẩn
bị trình bày trước lớp.
Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động
và thảo luận
GV mời đại diện các nhóm trình bày
kết quả trước lớp, yêu cầu cả lớp nghe,
nhận xét.
Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện
nhiệm vụ học tập
GV nhận xét, đánh giá, chốt kiến thức.
Hoạt động 2: Trước khi đọc văn bản
a. Mục tiêu: Nhận biết được những thông tin cơ bản về VB Vĩnh biệt Cửu Trùng Đài.
b. Nội dung: HS sử dụng SGK, chắt lọc kiến thức để tiến hành trả lời câu hỏi về thông
tin cơ bản của VB Vĩnh biệt Cửu Trùng Đài.
c. Sản phẩm học tập: Những thông tin cơ bản về VB Vĩnh biệt Cửu Trùng Đài mà HS
tiếp thu được.
d. Tổ chức thực hiện:
HOẠT ĐỘNG CỦA GV – HS
DỰ KIẾN SẢN PHẨM
Bước 1: GV chuyển giao nhiệm Chắc hẳn ai cũng đã tự đặt cho mình các
vụ học tập
câu hỏi như: "Tôi là ai? Ước mơ lớn nhất
Câu hỏi: Đã bao giờ bạn tự hỏi:
“Tôi là ai? Ước mơ lớn nhất của
tôi là gì? Tôi có thể làm gì để đạt
được ước mơ ấy?” Hãy chia sẻ
với các bạn những suy nghĩ đó
của tôi là gì? Tôi có thể làm gì để đạt được
ước mơ ấy?" Em cũng đã từng như
vậy. Ước mơ lớn nhất của em chính là có
thể trở thành một bác sĩ. Trong tiềm thức
của em thì bác sĩ là một người vô cùng vĩ
của mình.
Bước 2: HS thực hiện nhiệm vụ
học tập
HS nghe GV yêu cầu, suy nghĩ để
trả lời.
Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt
động và thảo luận
GV mời 1 – 2 HS trình bày kết quả
trước lớp, yêu cầu cả lớp nghe,
nhận xét.
Bước 4: Đánh giá kết quả thực
hiện nhiệm vụ
GV nhận xét, đánh giá, chốt kiến
thức.
đại, vì bác sĩ chính là người chữa trị cho tất
cả mọi người khi bị ốm đau, bệnh tật. Đã
có lần em bị ốm nặng, ho nhiều, người thì
rất khó chịu. Bố mẹ đã đưa em đi đến bác
sĩ, sau khi được bác sĩ thăm khám và cho
uống thuốc thì em đã đỡ rất nhiều, không
còn khó chịu như lúc trước nữa, vài ngày
sau thì em đã khỏi ốm. Em càng ngưỡng
mộ nghề này hơn. Một lí do khác mà em
ước trở thành bác sĩ, đó chính là em muốn
giúp đỡ cho các bạn, các bác, các cô nghèo
nhưng không có tiền đi bệnh viện. Những
người đó vô cùng đáng thương vì dù bệnh
nặng đến đâu cũng chỉ có thể tự mình cắn
răng chịu đựng, không có tiền đi khám
khiến cho bệnh tình ngày càng trở nặng
hơn. Em sẽ nỗ lực, cố gắng học tập thật tốt
để có thể trở thành một người bác sĩ giỏi.
Để thực hiện được ước mơ của mình sẽ
phải trải qua rất nhiều khó khăn nhưng khi
còn có mơ ước thì em sẽ cố gắng thực hiện
đến cùng.
Hoạt động 3: Đọc văn bản
a. Mục tiêu: Phân tích được các chi tiết tiêu biểu, đề tài, câu chuyện, sự kiện, nhân
vật và mối quan hệ của chúng trong tính chỉnh thể của tác phẩm; nhận xét được
những chi tiết quan trọng trong việc thể hiện nội dung văn bản kịch.
b. Nội dung: HS sử dụng SGK, chắt lọc kiến thức để tiến hành trả lời câu hỏi về bài Vĩnh
biệt Cửu Trùng Đài
c. Sản phẩm học tập: Câu trả lời của HS và kiến thức HS tiếp thu được liên quan đến bài
học Vĩnh biệt Cửu Trùng Đài.
d. Tổ chức thực hiện:
HOẠT ĐỘNG CỦA GV – HS
DỰ KIẾN SẢN PHẦM
Nhiệm vụ 1:
II. Đọc văn bản
Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập
Câu 1: Lời thoại của Vũ
- GV yêu cầu HS đọc thầm VB.
Như Tô và Đan Thiềm cho
- GV lưu ý HS: Khi gặp các câu hỏi trong thẻ và thấy họ có quan điểm như
những chỗ được đánh dấu, chúng ta hãy dừng lại thế nào về hành động và
suy nghĩ nhanh, tự trả lời thầm trong đầu nhằm tạo
cảm xúc của quần chúng
thói quen và rèn luyện kĩ năng đọc.
nhân dân.
Bước 2: HS thực hiện nhiệm vụ học tập
HS lắng nghe GV yêu cầu và lưu ý, sau đó đọc
thầm VB.
Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động và thảo luận
GV mời 1 – 2 HS trả lời các câu hỏi trong các thẻ
thông tin trước lớp, yêu cầu cả lớp nghe, nhận xét.
Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ
học tập
GV nhận xét, đánh giá, chốt kiến thức.
Nhiệm vụ 2:
Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập
- GV yêu cầu HS thảo luận theo cặp, tóm tắt quá
trình tạo lập nên trời và đất của nhân vật thần Trụ
Trời.
Bước 2: HS thực hiện nhiệm vụ học tập
- HS lắng yêu cầu của GV, sau đó thảo luận theo
cặp để tóm tắt.
Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động và thảo luận
- GV mời 1 – 2 HS trình bày phần tóm tắt trước lớp,
yêu cầu cả lớp nghe, nhận xét.
Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ
học tập
- GV nhận xét, đánh giá, chốt kiến thức.
Nhiệm vụ 3:
Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập
- GV yêu cầu HS thảo luận theo cặp, trả lời câu hỏi
1 và 2 trong SGK: 1. Chỉ ra các chi tiết về không
gian, thời gian của câu chuyện. 2. Những dấu hiệu
nào giúp bạn nhận ra Thần Trụ Trời là một truyện
thần thoại.
Bước 2: HS thực hiện nhiệm vụ học tập
- HS thảo luận theo cặp để trả lời câu 1 và 2.
Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động và thảo luận
- GV mời 2 – 3 HS trình bày kết quả thảo luận trước
lớp, yêu cầu cả lớp nghe, nhận xét.
Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ
học tập
- GV nhận xét, đánh giá, chốt kiến thức.
Nhiệm vụ 4:
Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập
- GV đặt câu hỏi cho HS: Em có nhận xét gì về
không gian và thời gian trong thần thoại? Rõ ràng,
đây là tưởng tượng của người xưa và không đúng
Lời thoại của Vũ Như Tô và
Đan Thiềm cho thấy họ có
quan điểm ngạc nhiên và
cảm thấy oan ức về hành
động và cảm xúc của quần
chúng nhân dân. Vũ Như
Tô không hề nghĩ việc mình
xây dựng Cửu Trùng Đài
cho đất nước lại là có tội.
Đến khi cuộc nổi loạn nổ ra,
Đan Thiềm khuyên Vũ Như
Tô chạy chốn nhưng ông
vẫn không chịu vì tin vào
việc làm “quang minh chính
đại” của mình, vẫn hy vọng
sẽ thuyết phục được An
Hòa Hầu – kẻ cầm đầu phe
phản loạn.
Câu 2: Vì sao Đan Thiềm
luôn tỏ ra lo lắng còn Vũ
Như Tô lại không?
Vì nàng hiểu được tình thế
hiện tại, lo lắng cho Vũ
Như Tô. Vũ Như Tô không
hề nghĩ việc mình xây dựng
Cửu Trùng Đài cho đất
nước lại là có tội. Đan
Thiềm khuyên Vũ Như Tô
chạy chốn nhưng ông vẫn
không chịu vì tin vào việc
làm “quang minh chính đại”
của mình, nàng khuyên Vũ
Như Tô chạy chốn để bảo
toàn tính mạng -> Nàng có
thể hy sinh tính mạng để
bảo vệ người tài.
Câu 3: Từ lời của Nguyễn
Vũ, bạn dự đoán điều gì sẽ
xảy ra với các nhân vật
trong đoạn trích?
khoa học. Vậy giá trị không gian, thời gian ở đây là
gì?
Bước 2: HS thực hiện nhiệm vụ học tập
- HS lắng nghe GV đặt câu hỏi, suy nghĩ để trả lời.
Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động và thảo luận
- GV mời 1 – 2 HS trả lời trước lớp, yêu cầu cả lớp
nghe, nhận xét.
Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ
học tập
- GV nhận xét, đánh giá, chốt kiến thức.
Nhiệm vụ:
Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập
- GV đặt câu hỏi, yêu cầu HS thảo luận theo cặp:
Nhân vật thần thoại trong VB này là ai? Nhân vật
đó được miêu tả như thế nào?
Bước 2: HS thực hiện nhiệm vụ học tập
- HS lắng nghe, thực hiện nhiệm vụ.
Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động và thảo luận
- GV mời 2 – 3 HS trình bày trước lớp yêu cầu cả
lớp nghe, nhận xét.
Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ
học tập
- GV nhận xét, đánh giá, chốt kiến thức.
Nhiệm vụ:
Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập
- GV yêu cầu HS thảo luận theo bàn, thống nhất về
nội dung bao quát của truyện Thần Trụ Trời, Thông
điệp của tác phẩm và nhận xét về cốt truyện.
Bước 2: HS thực hiện nhiệm vụ học tập
- HS lắng nghe GV yêu cầu, thảo luận để thống nhất
về nội dung, thông điệp và nhận xét về cốt truyện
của Thần Trụ Trời.
Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động và thảo luận
- GV mời 2 – 3 HS trình bày kết quả trước lớp, yêu
cầu cả lớp nghe, nhận xét.
Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ
học tập
- GV nhận xét, đánh giá, chốt kiến thức.
Từ lời của Nguyễn Vũ, có
thể thấy Duy Sản là người
tiểu nhân sẽ quay lại trả thù,
làm hại hoàng thượng, làm
hại Nguyễn Vũ vì đã khiến
mình bị mất mặt
Câu 4: Chú ý giọng điệu
các lời thoại của Đan
Thiềm trong đoạn này.
Gọng điệu các lời thoại của
Đan Thiềm trong đoạn này
thể hiện sự gấp gáp, lo sợ
người tài giỏi như Vũ Như
Tô sẽ bị giết nên đã hạ mình
van xin để Vũ Như Tô được
sống, vừa lo vừa thể hiện sự
dũng cảm.
Câu 5: So sánh biểu cảm
của Vũ Như Tô và quân sĩ
trước sự sụp đổ của Cửu
Trùng Đài.
Vũ Như Tô: Đau đớn, xót
xa khi Cửu Trùng Đài bị
đốt. Quân sĩ lại vui vẻ và ăn
mừng hả hê.
-> Thể hiện sự mâu thuẫn:
Cửu Trùng Đài bị đốt, Vũ
Như Tô chết, nhân dân
trước sau không hiểu gì về
việc sáng tạo của nghệ sĩ,
họ càng không hiểu việc
làm của quần chúng và phe
cánh nổi loạn, nếu ông trốn
đi thì mâu thuẫn vẫn không
thể giải quyết.
Hoạt động 4: Sau khi đọc văn bản
a. Mục tiêu: Phân tích được các chi tiết tiêu biểu, đề tài, câu chuyện, sự kiện, nhân
vật và mối quan hệ của chúng trong tính chỉnh thể của tác phẩm; nhận xét được
những chi tiết quan trọng trong việc thể hiện nội dung văn bản kịch.
Phân tích và đánh giá được chủ đề, tư tưởng, thông điệp mà tác giả muốn gửi đến
người đọc thông qua hình thức nghệ thuật của tác phẩm; phân biệt chủ đề chính,
chủ đề phụ trong một văn bản có nhiều chủ đề.
b. Nội dung: HS sử dụng SGK, chắt lọc kiến thức để tiến hành trả lời câu hỏi về bài Vĩnh
biệt Cửu Trùng Đài
c. Sản phẩm học tập: Câu trả lời của HS và kiến thức HS tiếp thu được liên quan đến bài
học Vĩnh biệt Cửu Trùng Đài.
d. Tổ chức thực hiện:
HOẠT ĐỘNG CỦA GV – HS
DỰ KIẾN SẢN PHẦM
Nhiệm vụ 1:
III. Sau khi đọc văn bản
Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học Câu 1: Tóm tắt diễn biến sự kiện và
tập
hành động của các nhân vật từ Lớp I
GV yêu cầu HS thảo luận theo cặp, trả lời đến Lớp IX.
câu hỏi 1 trong SGK
Ở hồi này, mâu thuẫn giữa dân chúng,
Bước 2: HS thực hiện nhiệm vụ học tập
những người bị bắt làm phu phen khổ
HS lắng nghe GV yêu cầu và thảo luận
sai và tầng lớp phong kiến, vua chúa
theo cặp để trả lời câu hỏi.
Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động và ngày càng gay gắt. Lợi dụng điều đó,
Quận công Trịnh Duy Sản – kẻ cầm
thảo luận
GV mời 1 – 2 HS trình bày kết quả thảo đầu phe đối lập trong triều đình – đã
luận trước lớp, yêu cầu cả lớp nghe, nhận dấy binh nổi loạn, lôi kéo thợ làm
phản, giết chết cả Lê Tương Dực, Vũ
xét.
Như Tô và Đan Thiềm. Còn Đài Cửu
Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện Trùng thì bị đập phá, thiêu hủy.
nhiệm vụ học tập
GV nhận xét, đánh giá, chốt kiến thức.
Nhiệm vụ 2:
Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học
tập
GV yêu cầu HS thảo luận theo cặp, trả lời
câu hỏi 2 trong SGK
Bước 2: HS thực hiện nhiệm vụ học tập
HS lắng nghe GV yêu cầu và thảo luận
theo cặp để trả lời câu hỏi.
Câu 2: Qua hệ thống nhân vật ở các
lớp kịch, hãy xác định những xung
đột cơ bản của văn bản Vĩnh biệt
Cửu Trùng Đài.
Các xung đột cơ bản:
- Mâu thuẫn giữa nhân dân lao động
với tầng lớp phong kiến.
Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động và
thảo luận
GV mời 1 – 2 HS trình bày kết quả thảo
luận trước lớp, yêu cầu cả lớp nghe, nhận
xét.
Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện
nhiệm vụ học tập
GV nhận xét, đánh giá, chốt kiến thức.
Nhiệm vụ 3:
Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học
tập
GV yêu cầu HS suy nghĩ, trả lời câu hỏi 3
trong SGK
Bước 2: HS thực hiện nhiệm vụ học tập
HS lắng nghe GV yêu cầu và thảo luận
theo cặp để trả lời câu hỏi.
Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động và
thảo luận
GV mời 1 – 2 HS trình bày kết quả thảo
luận trước lớp, yêu cầu cả lớp nghe, nhận
xét.
- Mâu thuẫn giữa Vũ Như Tô và những
người phu phen bị bắt bớ, phu dịch để
xây Cửu Trùng Đài ⇒ Mâu thuẫn giữa
nghệ thuật thuần túy, cao siêu và đời
sống hiện thực của con người.
Câu 3: Bạn hình dung thế nào về
công trình “Cửu Trùng Đài” mà Vũ
Như Tô đang xây dựng dở dang?
Việc xây dựng công trình ấy có phải
là nguyên nhân chính gây nên bạo
loạn và kết cuộc bi thảm ở cuối Hồi
V hay không? Vì sao?
Mọi mâu thuẫn trong vở kịch đều xoay
quanh công trình kiến trúc vĩ đại này.
Đó là một công trình kiến trúc mà
tầm vóc không chỉ tính đếm bằng
lượng gỗ cây đại khối, cho dù là những
con số nghe qua cũng đủ kinh hoàng:
200 vạn cây gỗ chất đống cao như núi,
Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện
20 vạn phiến đá lớn, 40 vạn phiến đá
nhiệm vụ học tập
nhỏ đều từ Chân Lạp tải ra. Đặc biệt
GV nhận xét, đánh giá, chốt kiến thức.
công trình này lúc nào cũng cần tới 15
vạn thợ - con số kinh hoàng ngang tầm
với một cuộc chiến tranh.
Tầm vóc của nó phải hình dung bằng
tầm vóc ý tưởng, khát vọng ngạo nghễ
của người tạo ra nó: một công trình độc
nhất vô nhị vượt qua được tất cả các kì
quan của Ấn Độ, Trung Quốc, Chiêm
Thành… mà người đời thường truyền
tụng. Một kì quan bền vững, bất diệt.
Đặc biệt, tác giả của nó không thèm
tranh tinh xảo với người mà “tranh tinh
xảo với hóa công”.
Đó là hiện thân của cái ĐẸP, không
phải cái ĐẸP thông thường mà là cái
ĐẸP siêu đẳng. Nó còn là hiện thân
cho cái đẹp của sự xa hoa, lãng phí.
Ý nghĩa biểu tượng thâm trầm của
Cửu Trùng Đài được cắt nghĩa từ nhiều
mối quan hệ.
Với Vũ Như Tô, Cửu Trùng Đài
hiện thân cho mộng lớn.
Với Đan Thiềm, Cửu Trùng Đài
hiện thân cho niềm kiêu hãnh nước
nhà.
Với Lê Tương Dực, Cửu Trùng Đài
là quyền lực và ăn chơi.
Với dân chúng, Cửu Trùng Đài là
món nợ mồ hôi, xương máu, nước
mắt.
Cuối vở kịch, Cửu Trùng Đài bị đốt,
Vũ Như Tô và Đan Thiềm tột cùng đau
đớn vĩnh biệt Cửu Trùng Đài và vĩnh
biệt nhau (- Đan Thiềm: Đài lớn tan
tành, ông Cả ơi! Xin cùng ông vĩnh
biệt.
-Vũ Như Tô: Đan Thiềm! Xin cùng bà
vĩnh biệt!) thì cái tên Cửu Trùng Đài
còn có ý nghĩa là biểu tượng cho “giấc
mộng lớn”, cho sự bền vững, trường
tồn. Nhưng cái đẹp và sự tồn tại của nó
hóa ra chỉ ngắn ngủi, mong manh như
một giấc chiêm bao.
-> Việc xây dựng công trình ấy là
nguyên nhân chính gây nên bạo loạn và
kết cuộc bi thảm ở cuối Hồi V vì nó
khiến cho Vũ Như Tô phải trả giá bằng
mạng sống.
Nhiệm vụ 4:
Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học
tập
GV yêu cầu HS thảo luận theo cặp, trả lời
câu hỏi 6 trong SGK
Bước 2: HS thực hiện nhiệm vụ học tập
HS lắng nghe GV yêu cầu và thảo luận
theo cặp để trả lời câu hỏi.
Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động và
thảo luận
GV mời 1 – 2 HS trình bày kết quả thảo
luận trước lớp, yêu cầu cả lớp nghe, nhận
xét.
Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện
nhiệm vụ học tập
GV nhận xét, đánh giá, chốt kiến thức.
Nhiệm vụ 5:
Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học
tập
GV yêu cầu HS thảo luận theo cặp, trả lời
câu hỏi 7 trong SGK
Bước 2: HS thực hiện nhiệm vụ học tập
HS lắng nghe GV yêu cầu và thảo luận
theo cặp để trả lời câu hỏi.
Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động và
thảo luận
GV mời 1 – 2 HS trình bày kết quả thảo
luận trước lớp, yêu cầu cả lớp nghe, nhận
xét.
Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện
nhiệm vụ học tập
GV nhận xét, đánh giá, chốt kiến thức.
Nhiệm vụ 6:
Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học
tập
GV yêu cầu HS thảo luận theo cặp, trả lời
câu hỏi 8 trong SGK
Bước 2: HS thực hiện nhiệm vụ học tập
HS lắng nghe GV yêu cầu và thảo luận
theo cặp để trả lời câu hỏi.
Câu 6: Thể loại bi kịch thường kết
thúc với cái chết hoặc sự mất mát
khủng khiếp của nhân vật. Từ đoạn
kết của bi kịch Vũ Như Tô, hãy chỉ
ra những mất mát mà nhân vật
chính phải gánh chịu.
Ở hồi cuối, mâu thuẫn giữa nghệ thuật
cao siêu, vị nghệ thuật và nghệ thuật vị
nhân sinh vẫn chưa được giải quyết dứt
khoát. Vũ Như Tô đến tận lúc chết vẫn
không nhận ra được bi kịch, mâu thuẫn
mà mình mắc phải, vẫn đinh ninh mình
vô tội, thà chết chứ không nhận sai.
Câu 7: Theo bạn, bi kịch Vũ Như Tô
là tác phẩm có một chủ đề hay nhiều
chủ đề? Điều đó đã được thể hiện
trong Hồi V (Vĩnh biệt Cửu Trùng
Đài) như thế nào?
Theo em, bi kịch Vũ Như Tô là tác
phẩm có nhiều chủ đề. Điều đó đã được
thể hiện trong Hồi V (Vĩnh biệt Cửu
Trùng Đài) như qua lời tựa đề và các
tình huống. Lẽ phải thuộc về Vũ Như
Tô hay những kẻ giết Vũ Như Tô? Tác
giả không thể đưa ra một lời giải đáp
thỏa đáng. Qua đó có thể thấy chân lí
không hoàn toàn thuộc về phía nào:
việc mất Cửu Trùng Đài vừa nên mừng
vừa nên tiếc....
Câu 8: Qua văn bản trên, tác giả
muốn thể hiện thông điệp và tư
tưởng gì? Tư tưởng và thông điệp đó
còn có ý nghĩa gì đối với đời sống
đương đại không?
Qua tấn bi kịch của Vũ Như Tô, tác giả
đã đặt ra những vấn đề sâu sắc, có ý
nghĩa muôn thuở về mối quan hệ giữa
nghệ thuật với cuộc sống, giữa lí tưởng
Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động và
thảo luận
GV mời 1 – 2 HS trình bày kết quả thảo
luận trước lớp, yêu cầu cả lớp nghe, nhận
xét.
Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện
nhiệm vụ học tập
GV nhận xét, đánh giá, chốt kiến thức.
Nhiệm vụ 7:
Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học
tập
GV yêu cầu HS thảo luận theo bàn, thống
nhất về nội dung bao quát của kịch.
Bước 2: HS thực hiện nhiệm vụ học tập
HS lắng nghe GV yêu cầu, thảo luận để
thống nhất về nội dung, thông điệp và nhận
xét về kịch Vũ Như Tô.
Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động và
thảo luận
GV mời 2 – 3 HS trình bày kết quả trước
lớp, yêu cầu cả lớp nghe, nhận xét.
Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện
nhiệm vụ học tập
GV nhận xét, đánh giá, chốt kiến thức.
nghệ thuật cao siêu, thuần túy với lợi
ích thiết thân và trực tiếp của nhân
dân,...
III. Tổng kết
1. Nội dung
Đoạn trích “Vĩnh biệt Cửu Trùng
Đài” đặt ra vấn đề có ý nghĩa muôn
thuở về cái đẹp, và mối quan hệ giữa
nghệ sĩ và nhân dân, đồng thời tác giả
bày tỏ niềm cảm thông, trân trọng đối
với nghệ sĩ tài năng, giàu khát vọng
nhưng lại rơi vào bi kịch.
2. Nghệ thuật
- Ngôn ngữ tập trung phát triển cao,
hành động dồn dập đầy kịch tính.
- Ngôn ngữ cao đẹp có sự tổng kết cao,
nhịp điệu lời thoại nhanh.
- Tính cách tâm trtangj nhân vật bộc lộ
rõ nét qua ngôn ngữ hành động.
- Các lớp kịch được chuyển tự nhiên,
linh hoạt liền mạch.
C. HOẠT ĐỘNG LUYỆN TẬP
a. Mục tiêu: Củng cố lại kiến thức về văn bản “Vĩnh biệt Cửu Trùng Đài” đã học.
b. Nội dung: GV chiếu câu hỏi trắc nghiệm, HS suy nghĩ, trả lời.
c. Sản phẩm học tập: HS đưa ra được các phương án đúng theo nội dung đã học của văn
bản “Vĩnh biệt Cửu Trùng Đài”.
d. Tổ chức thực hiện:
Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập
GV yêu cầu HS trả lời một số câu hỏi trắc nghiệm bằng cách lần lượt nêu các câu hỏi, sau
đó chốt đáp án:
Bước 2: HS thực hiện nhiệm vụ học tập
HS đọc câu hỏi trắc nghiệm về bài học “Vĩnh biệt Cửu Trùng Đài” , suy nghĩ nhanh để
trả lời.
Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động và thảo luận
GV mời HS giơ tay nhanh nhất cho mỗi câu để trả lời, yêu cầu cả lớp nghe, nhận xét.
Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ học tập
GV nhận xét, đánh giá, chốt đáp án:
D. HOẠT ĐỘNG VẬN DỤNG
a. Mục tiêu: Vận dụng kiến thức đã học về bài “Vĩnh biệt Cửu Trùng Đài” để giải bài
tập, củng cố kiến thức.
b. Nội dung: HS luyện tập kể lại vở kịch “Vĩnh biệt Cửu Trùng Đài” trước lớp.
c. Sản phẩm học tập: Câu chuyện “Vĩnh biệt Cửu Trùng Đài” do HS kể.
d. Tổ chức thực hiện:
Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập
GV yêu cầu HS luyện tập kể chuyện “Vĩnh biệt Cửu Trùng Đài” đã học.
Bước 2: HS thực hiện nhiệm vụ học tập
HS lắng nghe, thực hiện việc luyện tập theo cặp.
Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động và thảo luận
GV mời 1 – 2 HS trình bày kết quả trước lớp, yêu cầu cả lớp nghe, nhận xét.
Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ hoạt động
GV nhận xét, khen ngợi HS.
* Hướng dẫn về nhà
- GV dặn dò HS:
+ Ôn tập bài “Vĩnh biệt Cửu Trùng Đài” .
+ Soạn bài: “Sống hay không sống – Đó là vấn đề” (Trích Hăm-lét) – Sếch-xpia.
 








Các ý kiến mới nhất