Giáo án dạy thêm Ngữ văn 8
Häc k× II
Ngày soạn:
Ngày dạy:
ÔN TẬP THƠ VIỆT NAM 1930-1945
Tiết 49-50-51: Văn bản: ¤ng ®å - Vũ đình Liên
I. Môc tiªu cÇn ®¹t
- Cñng cè, kh¾c s©u kiÕn thøc vÒ néi dung vµ nghÖ thuËt ®Æc s¾c cña bµi th¬.
- RÌn kÜ n¨ng c¶m thô t¸c phÈm th¬. Båi dìng lßng yªu v¨n ho¸, tr©n träng nh÷ng nÐt
®Ñp trong sinh ho¹t v¨n ho¸ cæ truyÒn.
* Trọng tâm: c¶m thô bài thơ Ông đồ
II. Chuẩn bị: Tư liệu về tác giả, tác phẩm hệ thống bài tập.
III. Tiến trình bài dạy:
1. Ổn định tổ chức
2. Nội dung bài ôn
I. KiÕn thøc c¬ b¶n
1. Bèi c¶nh x· héi.
Tõ ®Çu thÕ kØ XX, ch÷ Nho ngµy cµng mÊt vÞ thÕ quan träng trong ®êi sèng v¨n
ho¸ ViÖt Nam. C¸c nhµ nho tõ chç lµ nh©n vËt trung t©m cña ®êi sèng v¨n ho¸ d©n téc,
®îc x· héi t«n vinh, bçng trë nªn l¹c lâng trong thêi ®¹i míi, bÞ cuéc ®êi bá quªn, cuèi
cïng lµ v¾ng bãng. Sè phËn cña «ng ®å trong bµi th¬ còng nh vËy.
Trong bµi th¬, t¸c gi¶ kh«ng bµn b¹c vÒ sù hÕt thêi cña ch÷ nho, nhµ nho
mµ chØ thÓ hiÖn t©m tr¹ng ngËm ngïi, day døt tríc sù tµn t¹ råi v¾ng bãng cña «ng ®å,
con ngêi cña mét thêi ®· qua. “¤ng ®å chÝnh lµ c¸i di tÝch tiÒu tuþ ®¸ng th¬ng cña
mét thêi tµn” (Lêi cña Vò §×nh Liªn trong th göi Hoµi Thanh) “Ýt khi cã bµi th¬ b×nh
dÞ mµ c¶m ®éng nh vËy” (Thi nh©n ViÖt Nam).
2. Néi dung
Bµi th¬ thÓ hiÖn s©u s¾c t×nh c¶nh ®¸ng th¬ng cña «ng ®å, qua ®ã to¸t lªn niÒm
c¶m th¬ng ch©n thµnh tríc mét líp ngêi ®ang tµn t¹ vµ nçi tiÕc nhí c¶nh cò ngêi xa
cña nhµ th¬.
NÐt ®éc ®¸o cña bµi th¬ nµy lµ t¸c gi¶ kh«ng luËn bµn, gi¶i thÝch ®êi sù v¾ng bãng
cña «ng ®å mµ ®Æt «ng ®å trong dßng ch¶y thêi gian, trong c¸c t¬ng quan ®èi lËp ®Ó
thÓ hiÖn t©m tr¹ng ngËm ngïi, th¬ng c¶m tríc mét nÒn v¨n ho¸ ®· ®i qua.
3. NghÖ thuËt: - ThÓ th¬ ngò ng«n b×nh dÞ, c« ®óc mµ gîi c¶m.
- KÕt cÊu gi¶n dÞ, chÆt chÏ.
- Ng«n ng÷ trong s¸ng, hµm sóc, d ba.
Giáo viên: Nguyễn Thị Phương Loan

1

Giáo án dạy thêm Ngữ văn 8
II. LuyÖn tËp
1. §äc thuéc lßng vµ diÔn c¶m bµi th¬.
2. Nªu ý nghÜa cña h×nh ¶nh «ng ®å qua bµi th¬?
- Lµ thÇy ®å b¸n ch÷ nho ngµy TÕt.
- Lµ h×nh ¶nh tiªu biÓu cho líp ngêi xa mét thêi vang bãng.
- Lµ h×nh ¶nh tiªu biÓu cho nÐt ®Ñp trong v¨n ho¸ cæ truyÒn cña d©n téc.
- Lµ di tÝch cña mét thêi.
3. Ph©n tÝch c¸i hay cña hai c©u th¬:
GiÊy ®á buån kh«ng th¾m
Mùc ®äng trong nghiªn sÇu.
* §Þnh híng: Nçi buån tñi lan sang c¶ nh÷ng vËt v« tri v« gi¸c. Tê giÊy ®á cø ph¬i ra
®Êy mµ ch¼ng ®îc ®ông ®Õn trë thµnh bÏ bµng, mµu ®á cña nã trë thµnh v« duyªn,
kh«ng th¾m lªn ®îc. Nghiªn mùc còng vËy, kh«ng ®îc bót l«ng chÊm vµo nªn mùc
®äng l¹i bao sÇu tñi vµ trë thµnh nghiªn sÇu. BiÖn ph¸p nghÖ thuËt nh©n ho¸ ®îc dïng
rÊt ®¾t.
4. Nªu c¶m nhËn cña em vÒ khæ th¬:
¤ng ®å vÉn ngåi ®Êy
Qua ®êng kh«ng ai hay
L¸ vµng r¬i trªn giÊy
Ngoµi giêi ma bôi bay.
* §Þnh híng: ¤ng ®å vÉn ngåi ®Êy nh xa, nhng cuéc ®êi ®· hoµn toµn kh¸c xa. §êng
phè vÉn ®«ng ngêi qua nhng kh«ng ai biÕt ®Õn sù cã mÆt cña «ng. ¤ng vÉn cè b¸m lÊy
sù sèng, vÉn muèn cã mÆt víi cuéc ®êi nhng cuéc ®êi ®· quªn h¼n «ng. ¤ng ngåi ®Êy
mµ v« cïng l¹c lâng, lÎ loi. ¤ng ngåi ®Êy lÆng lÏ mµ trong lßng lµ mét tÊn bi kÞch. Trêi
®Êt còng ¶m ®¹m, l¹nh lÏo nh lßng «ng. L¸ vµng r¬i vèn ®· gîi sî tµn t¹, buån b·, ®©y
l¹i r¬i trªn nh÷ng tê giÊy dµnh viÕt c©u ®èi cña «ng ®å. V× «ng Õ kh¸ch, tê giÊy ®á cø
ph¬i ra ®Êy høng l¸ vµng r¬i «ng còng bá mÆc. Ngoµi trêi chØ lµ ma bôi bay rÊt nhÑ mµ
sao ¶m ®¹m, l¹nh lÏo tíi buèt gi¸.
5. ViÕt ®o¹n v¨n
Tr×nh bµy c¶m nhËn cña em vÒ h×nh ¶nh «ng ®å thêi hng thÞnh, ®¾c ý.
* Gîi ý:
Hai khæ th¬ ®Çu cña bµi ¤ng ®å ®· miªu t¶ h×nh ¶nh «ng ®å thêi hng thÞnh,
®¾c ý. ThËy vËy, theo vßng quay cña thêi gian, cø mçi n¨m xu©n vÒ, tÕt ®Õn, «ng ®å l¹i
xuÊt hiÖn cïng mùc tÇu giÊy ®á ®Ó viÕt c©u ®èi TÕt. ¤ng ®å trë thµnh h×nh ¶nh quen
Giáo viên: Nguyễn Thị Phương Loan

2

Giáo án dạy thêm Ngữ văn 8
thuéc kh«ng thÓ thiÕu mçi dÞp xu©n vÒ. Mäi ngêi thi nhau ®Õn ®Ó thuª «ng ®å viÕt c©u
®èi. Lóc nµy, «ng ®å thËt ®«ng kh¸ch, ®¾t hµng. MÆc dï bËn rén nhng «ng ®å rÊt vui v×
viÕt ®îc nhiÒu c©u ®èi. Mäi ngêi kh«ng chØ thuª «ng viÕt c©u ®èi mµ hä cßn kÐo ®Õn
®Ó chiªm ngìng tµi viÕt ch÷ ®Ñp nh “phîng móa rång bay” cña «ng. Lóc nµy «ng ®å
trë thµnh trung t©m sù chó ý, lµ ®èi tîng ngìng mé cña nhiÒu ngêi.
3. Củng cổ: Gv khái quát lại phần ôn tập
4. Dặn dò: Học thuộc lòng bài thơ.Hoµn thiÖn bµi tËp. Chuản bị ôn bài Nhớ rừng, Quê
hương.
Ngày soạn:
Ngày dạy:
ÔN TẬP THƠ VIỆT NAM 1930-1945
Tiết 52-53-54: Văn bản: Nhí rõng – Thế Lữ
I. Môc tiªu
- Cñng cè, kh¾c s©u kiÕn thøc vÒ néi dung vµ nghÖ thuËt ®Æc s¾c cña bµi th¬.
- RÌn kÜ n¨ng c¶m thô t¸c phÈm th¬.
* Trọng tâm: c¶m thô bài thơ Nhớ rừng
II. Chuẩn bị: Tư liệu về tác giả, tác phẩm hệ thống bài tập.
III. Tiến trình bài dạy:
1. Ổn định tổ chức
2. Nội dung bài ôn
I. KiÕn thøc c¬ b¶n
1. ThÕ L÷ (1907 - 1989) lµ ngêi hai lÇn tiªn phong trong v¨n häc ViÖt Nam: ngêi
më ®Çu cho sù toµn th¾ng cña phong trµo Th¬ míi vµ ngêi x©y dùng nÒn mãng cho nÒn
kÞch nãi níc nhµ.
Vai trß cña ThÕ L÷ víi Th¬ míi ®îc Hoµi Thanh x¸c nhËn: “§é Êy Th¬ míi võa
ra ®êi. ThÕ L÷ nh vÇng sao ®ét hiÖn ¸nh s¸ng chãi kh¾p c¶ trêi th¬ ViÖt Nam. DÉu sau
nµy danh väng ThÕ L÷ cã mê ®i Ýt nhiÒu, nhng ngêi ta kh«ng thÓ kh«ng nh×n nhËn c¸i
c«ng ThÕ L÷ ®· dùng thµnh nÒn Th¬ míi ë xø nµy. ThÕ L÷ kh«ng bµn vÒ Th¬ míi,
kh«ng bªnh vùc Th¬ míi, kh«ng bót chiÕn, kh«ng diÔn thuyÕt. ThÕ L÷ chØ lÆng lÏ, chØ
®iÒm nhiªn bíc v÷ng vµng mµ trong kho¶nh kh¾c c¶ hµng ngò th¬ xa ph¶i tan vì”.

Giáo viên: Nguyễn Thị Phương Loan

3

Giáo án dạy thêm Ngữ văn 8
“Nhí rõng” ®îc coi lµ thi phÈm tiªu biÓu nhÊt cña ThÕ L÷, lµ mét trong nh÷ng
bµi th¬ hay nhÊt cña Th¬ míi chÆng ®Çu (1932 - 1935) gãp phÇn ®em l¹i chiÕn th¾ng
cho Th¬ míi.
2. Néi dung:
- T¸c gi¶ mîn lêi con hæ bÞ nhèt ë vên b¸ch thó ®Ó diÔn t¶ s©u s¾c nçi ch¸n ghÐt
thùc t¹i tÇm thêng, tï tóng, gi¶ dèi vµ niÒm khao kh¸t tù do m·nh liÖt.
- Kh¬i gîi lßng yªu níc thÇm kÝn cña ngêi d©n mÊt níc thuë Êy.
3. NghÖ thuËt:
- Bót ph¸p l·ng m¹n.
- H×nh ¶nh th¬ giµu chÊt t¹o h×nh.
- Ng«n ng÷ vµ nh¹c ®iÖu phong phó, giµu søc biÓu c¶m.
II. LuyÖn tËp
1. §äc thuéc lßng vµ diÔn c¶m bµi th¬.
2. Bµi th¬ Nhí rõng võa cã nh¹c l¹i võa cã ho¹.
+ ChÊt nh¹c:
- ThÓ hiÖn ë nhÞp ®iÖu linh ho¹t cña bµi th¬ (c¸ch ng¾t nhÞp khi ng¾n t¹o c¶m gi¸c
gÊp g¸p, dån dËp, n¸o nøc; khi kÐo dµi, tr¶i ra víi nh÷ng c©u th¬ v¾t dßng diÔn t¶ sù
tu«n trµo cña dßng hoµi niÖm...)
- T¸c dông: Béc lé t©m tr¹ng vµ dßng c¶m xóc phong phó cña nh©n vËt tr÷ t×nh: bùc
béi, ch¸n chêng tríc thùc t¹i, say sa khi quay trë vÒ qu¸ khø vµng son, oanh liÖt; tuyÖt
väng, than thë khi biÕt tÊt c¶ chØ lµ mét giÊc m¬ xa ... (®o¹n 2, 3)
+ ChÊt ho¹: ThÓ hiÖn ë ng«n ng÷, h×nh ¶nh cã tÝnh t¹o h×nh.
- T¸c dông: T¹o nh÷ng bøc tranh ng«n ng÷ rÊt cã hån: bøc tranh vÒ c¶nh nói rõng
hïng vÜ, bÝ hiÓm, hoang vu; bøc tranh vÒ ch©n dung cña vÞ chóa tÓ s¬n l©m oai phong,
lÉm liÖt; bøc tranh vÒ c¶nh thùc t¹i tï tóng, gi¶ dèi, tÇm thêng. (®o¹n 2, 3, 4)
3. Thñ ph¸p t¬ng ph¶n, ®èi lËp.
- T¸c gi¶ ®· sö dông thµnh c«ng thñ ph¸p t¬ng ph¶n, ®èi lËp ®Ó kh¾c ho¹ h×nh tîng chóa s¬n l©m.
HiÖn t¹i (®o¹n 1, 4)
- Vên b¸ch thó, bÞ giam cÇm
- Thùc t¹i tÇm thêng, nh©n t¹o
-> Th¸i ®é: ch¸n ghÐt

Qu¸ khø (®o¹n 2, 3)
- Nói non hïng vÜ, tù do vïng vÉy
- G¾n víi méng tëng vÒ thÕ giíi ®Ñp ®Ï
cña thiªn t¹o
-> Khao kh¸t, íc m¬.

Giáo viên: Nguyễn Thị Phương Loan

4

Giáo án dạy thêm Ngữ văn 8
4. T¸c dông cña ®iÖp ng÷ kÕt hîp víi c©u hái tu tõ?
- §o¹n 3: DiÔn t¶ nçi nhí tiÕc da diÕt, dai d¼ng, triÒn miªn. C¶ mét dßng håi øc
cø thÕ cuån cuén ïa vÒ, kh«ng thÓ cìng l¹i ®îc. Nhí trong d»n vÆt; nhí trong ®au ®ín;
nhí trong tuyÖt väng. T©m tr¹ng, c¶m xóc cña nh©n vËt tr÷ t×nh ®· ®îc diÔn t¶ mét
c¸ch sèng ®éng, phong phó vµ s©u s¾c.
5. Bµi th¬ cã nhiÒu h×nh ¶nh mang ý nghÜa biÓu tîng s©u s¾c?
- H×nh ¶nh con hæ: lµ biÓu tîng cña 1 ngêi anh hïng chiÕn b¹i.
- H×nh ¶nh nói rõng trong dßng håi øc: lµ biÓu tîng cña cuéc sèng tù do, hµo
hïng.
- H×nh ¶nh vên b¸ch thó: lµ biÓu tîng cho hiÖn t¹i tï tóng, gi¶ dèi, tÇm thêng.
6. Tãm lîc ®¹i ý cña bµi th¬ b»ng mét c©u v¨n?
- Sù u uÊt, c¨m hên vµ niÒm khao kh¸t tù do m·nh liÖt cña con hæ ë vên b¸ch thó.
7. Cã ngêi cho r»ng ®o¹n 3 cña bµi th¬ cã thÓ coi nh bé tranh tø b×nh ®Ñp léng lÉy.
Em h·y lµm râ nhËn xÐt trªn.
* Hs cÇn tr×nh bµy ®îc 4 c¶nh vµ t thÕ cña con hæ.
- C¶nh ®ªm vµng bªn bê suèi. Con hæ nh mét thi sÜ l·ng m¹n.
- C¶nh ma chuyÓn bèn ph¬ng ngµn. Con hæ nh mét nhµ hiÒn triÕt.
- C¶nh b×nh minh c©y xanh n¾ng géi. Con hæ nh mét ®Õ v¬ng.
- C¶nh chiÒu hoµng h«n. Con hæ nh mét chu¸ tÓ.
3.Củng cổ: Gv khái quát lại phần ôn tập
4.Dặn dò: Học thuộc lòng bài thơ. Hoµn thiÖn bµi tËp. Chuản bị ôn bài Câu nghi vấn –
Câu cầu khiến
Ngày soạn:
Ngày dạy:
Tiết 55-56-57
ÔN TẬP CÂU
C©u nghi vÊn - CÂU CẦU KHIẾN
I.

Môc tiªu
Cñng cè kiÕn thøc vÒ c©u nghi vấn, cÇu khiÕn (®Æc ®iÓm, chøc n¨ng).
RÌn kÜ n¨ng nhËn biÕt, sö dông c©u nghi vấn cÇu khiÕn trong qu¸ tr×nh giao tiÕp,
t¹o lËp v¨n b¶n.
* Trọng tâm: Luyện viết
II. Chuẩn bị: hệ thống bài tập.
5
Giáo viên: Nguyễn Thị Phương Loan

Giáo án dạy thêm Ngữ văn 8
III. Tiến trình bài dạy:
1. Ổn định tổ chức
2. Nội dung bài ôn
I. KiÕn thøc c¬ b¶n
1. C©u nghi vÊn lµ c©u cã chøa nh÷ng tõ nghi vÊn (Ai, g×, nµo, t¹i sao, bao giê,
bao nhiªu, ...) hoÆc cã tõ hay nèi c¸c vÕ cã quan hÖ lùa chän.
- Cã chøc n¨ng chÝnh lµ dïng ®Ó hái, cuèi c©u dïng dÊu (?).
2. Ngoµi chøc n¨ng dïng ®Ó hái, c©u nghi vÊn cßn dïng ®Ó cÇu khiÕn, kh¼ng
®Þnh, phñ ®Þnh, ®e do¹, béc lé t×nh c¶m, c¶m xóc…vµ kh«ng yªu cÇu ng êi ®èi tho¹i tr¶
lêi.
- NÕu kh«ng dïng ®Ó hái th× trong mét sè trêng hîp c©u nghi vÊn cã thÓ kÕt thóc
b»ng dÊu chÊm, dÊu chÊm than hoÆc dÊu chÊm löng.
2. C©u cÇu khiÕn lµ c©u cã nh÷ng tõ cÇu khiÕn nh: h·y, ®õng, chí, ®i, th«i,
nµo...hay ng÷ ®iÖu cÇu khiÕn.
- C©u cÇu khiÕn dïng ®Ó ra lÖnh, yªu cÇu, ®Ò nghÞ, khuyªn b¶o...
- Khi viÕt, c©u cÇu khiÕn thêng kÕt thóc b»ng dÊu chÊm than, nhng khi ý cÇu
khiÕn kh«ng ®îc nhÊn m¹nh th× cã thÓ kÕt thóc b»ng dÊu chÊm.
II. LuyÖn tËp
Bài 1. Ph©n biÖt sù kh¸c nhau gi÷a 2 c©u nghi vÊn sau:
a- Con cã nhËn ra con kh«ng?
b- Con ®· nhËn ra con cha?
* Gîi ý:
- Hs chó ý ®Õn sù kh¸c nhau gi÷a c¸c cÆp phô tõ trong 2 c©u trªn.
a- Cã... kh«ng.
b- ®· ... cha. CÆp phô tõ nµy cã hµm ý qu¸ tr×nh nhËn thøc ®· hoÆc ®ang diÔn ra,
ngêi mÑ hái vÒ kÕt qu¶ cña qu¸ tr×nh ®ã.
Bµi 2. Cho biÕt sù kh¸c nhau cña c¸c ®¹i tõ g¹ch ch©n trong c¸c c©u sau:
a, - Ai ®Êy?
- Anh cÇn ai th× anh gäi ngêi Êy.
b, - C¸i nµy gi¸ bao nhiªu?
- Anh cÇn bao nhiªu, t«i sÏ ®a cho anh bÊy nhiªu.
* Gîi ý: Ai - Mét ai ®ã.
Giáo viên: Nguyễn Thị Phương Loan

6

Giáo án dạy thêm Ngữ văn 8
Bao nhiªu: Mét lîng nµo ®ã.
Bµi 3. X¸c ®Þnh chøc n¨ng cña c©u nghi vÊn trong c¸c ®o¹n trÝch sau:
a. Tá sù ngËm ngïi th¬ng xãt thÇy t«i, c« t«i chËp chõng nãi tiÕp:
- MÊy l¹i r»m th¸ng t¸m nµy lµ giç ®Çu cËu mµy, mî mµy vÒ dï sao còng ®ì tñi cho
cËu mµy, vµ mµy còng ph¶i cã hä, cã hµng, ngêi ta hái ®Õn chø?
b. C¸i TÝ ë trong bÕp sa s¶ m¾ng ra:
- §· b¶o u kh«ng cã tiÒn, l¹i cø l»ng nh»ng nãi m·i! Mµy tëng ngêi ta d¸m b¸n
chÞu cho nhµ mµy sao? Th«i khoai chÝn råi ®©y, ®Ó t«i ®æ ra «ng x¬i, «ng ®õng lµm téi
u n÷a.
c.
Tho¾t tr«ng lên lît mµu da
¡n g× cao lín ®Éy ®µ lµm sao?
d. Nghe nãi, vua vµ c¸c triÒu thÇn ®Òu bËt cêi. Vua l¹i ph¸n:
- Mµy muèn cã em th× ph¶i kiÕm vî kh¸c cho cha mµy, chø cha mµy lµ gièng ®ùc,
lµm sao mµ ®Ó ®îc?
e. Mô vî næi trËn l«i ®×nh t¸t vµo mÆt «ng l·o:
- Mµy c·i µ? Mµy d¸m c·i mét bµ nhÊt phÈm phu nh©n µ? §i ngay ra biÓn, nÕu
kh«ng tao sÏ cho ngêi l«i ®i.
* §Þnh híng: a, Kh¼ng ®Þnh
d, Phñ ®Þnh, c¶m th¸n
b, Phñ ®Þnh, biÓu c¶m
e, §e do¹
c, C¶m th¸n
Bµi 4. X® c©u nµo lµ c©u nghi vÊn? Chøc n¨ng cô thÓ cña mçi c©u?
a. H«m qua cËu vÒ quª th¨m bµ ngo¹i ph¶i kh«ng? (Hái)
- §©u cã?
(Phñ ®Þnh)
b. B¹n cÊt giïm m×nh quyÓn vë bµi tËp To¸n råi µ? (Hái)
- §©u?
(Phñ ®Þnh)
c. B¸c ®· ®i råi sao B¸c ¬i!
(C¶m th¸n)
Mïa thu ®ang ®Ñp n¾ng xanh trêi.
d. Nam ¬i! B¹n cã thÓ trao cho m×nh quyÓn s¸ch ®îc kh«ng? (CÇu khiÕn)
Bµi 5. C¸c c©u nghi vÊn sau biÓu thÞ nh÷ng môc ®Ých g×?
a. B¸c ngåi ®îi ch¸u mét lóc cã ®îc kh«ng?
(CÇu khiÕn)
b. CËu cã ®i ch¬i biÓn víi bän m×nh kh«ng?
(Rñ rª)
c. CËu mµ m¸ch bè th× cã chÕt tí kh«ng?
(Béc lé t×nh c¶m)
d. Sao mµ c¸c ch¸u ån thÕ?
(CÇu khiÕn)
e. Bµi v¨n nµy xem ra khã qu¸ cËu nhØ?
(Tr×nh bµy)
Giáo viên: Nguyễn Thị Phương Loan

7

Giáo án dạy thêm Ngữ văn 8
Bµi 6. §Æt c©u nghi vÊn nh»m c¸c môc ®Ých sau:
a, Nhê b¹n ®Ìo vÒ nhµ.
b, Mîn b¹n mét c¸i bót.
c, Béc lé c¶m xóc tríc mét bøc tranh ®Ñp.
VÝ dô:
a, CËu cã thÓ ®Ìo tí vÒ nhµ ®îc kh«ng?
b, CËu cã thÓ cho tí mîn c¸i bót ®îc kh«ng?
c, Sao l¹i cã mét bøc tranh ®Ñp thÕ?
Bµi 7. X¸c ®Þnh c©u cÇu khiÕn? Gi¶i thÝch? ChØ râ s¾c th¸i ý nghÜa cña c©u?
a. Gióp t«i víi, c¸ ¬i!
b. ¤ng l·o ¬i! §õng b¨n kho¨n qu¸. Th«i h·y vÒ ®i.
c. H·y cßn nãng l¾m ®Êy nhÐ! Em ®õng mã vµo mµ báng th× khèn.
d. H·y vÒ nhµ sím h¬n mäi h«m ®Êy!
* Lu ý hs: - Ng÷ ®iÖu cÇu khiÕn (a); Kh«ng ph¶i c©u cÇu khiÕn: b1, c1
- DÊu c©u: dÊu chÊm than, hoÆc dÊu chÊm.
- Ph©n biÖt tõ “h·y” (C©u c) vµ tõ “h·y” - tõ cÇu khiÕn (C©u d)
Bài 8. Giải thích tại sao các câu cầu khiến dưới đây có chủ ngữ. Nếu bỏ chủ ngữ đi thì
có được không? Tại sao?
a. Đứa bé nghe tiếng rao, bỗng dưng cất tiếng nói:
- Mẹ ra mời sứ giả vào đây.
b. Ông cầm lấy cái kim này về tâu đức vua xin rèn cho tôi thành một con dao để
xẻ thịt chim.
Bài 9. Chỉ ra sự khác nhau về hình thức cầu khiến và sự thay đổi quan hệ giữa người
nói và người nghe trong các câu sau:
a. Lão đi tìm con cá vàng và bảo nó tao không muốn làm một bà phu nhân nữa,
tao muốn làm nữ hoàng kia.
b. Mày hãy đi tìm con cá, bảo nó tao không muốnlàm nữ hoàng, tao muốn làm
Long Vương ngự trên mặt biển, để con cá vàng hầu hạ tao và làm theo ý muốn của
tao.
* Gợi ý: Chú ý từ xưng hô: lão, mày
Bµi 10. H·y viÕt mét ®o¹n v¨n (7 - 10 c©u) cã dïng Ýt nhÊt mét c©u cÇu khiÕn. Cho biÕt
chøc n¨ng cña c©u cÇu khiÕn Êy.
Bµi 11. ViÕt mét ®o¹n v¨n (7- 10 c©u) nªu c¶m nhËn cña em vÒ t¸c phÈm L·o H¹c
(Nam Cao) cã dïng Ýt nhÊt mét c©u nghi vÊn ®Ó béc lé c¶m xóc.
Giáo viên: Nguyễn Thị Phương Loan

8

Giáo án dạy thêm Ngữ văn 8
3.Củng cổ: Gv khái quát lại phần ôn tập
4.Dặn dò: Nắm chắc kiểu câu nghi vấn, câu cầu khiến. Hoàn thành BT 10,11. Ôn tập
lại kiến thức bài Quê hương, Khi con tu hú.
Ngày soạn:
Ngày dạy:
ÔN TẬP THƠ VIỆT NAM 1930-1945
Tiết 58-59-60: Văn bản: Quª h¬ng – Tế Hanh
Khi con tu hó – Tố Hữu
I. Môc tiªu
- Cñng cè, kh¾c s©u kiÕn thøc vÒ gi¸ trÞ néi dung vµ ®Æc s¾c nghÖ thuËt cña bµi th¬.
Ph©n tÝch ®îc nh÷ng chi tiÕt, h×nh ¶nh th¬ hay trong bµi th¬.
RÌn kÜ n¨ng c¶m thô t¸c phÈm th¬.
* Trọng tâm: c¶m thô bài thơ Quê hương – Khi con tu hú
II. Chuẩn bị: Tư liệu về tác giả, tác phẩm hệ thống bài tập.
III. Tiến trình bài dạy:
1. Ổn định tổ chức
2. Nội dung bài ôn
* Bài Quê hương – Tế Hanh
I. KiÕn thøc c¬ b¶n
1. T¸c gi¶: TÕ Hanh ®îc biÕt ®Õn nhiÒu nhÊt víi nh÷ng bµi th¬ thÓ hiÖn t×nh yªu quª
h¬ng th¾m thiÕt: nçi nhí th¬ng quª h¬ng miÒn Nam vµ niÒm khao kh¸t Tæ quèc ®îc
thèng nhÊt.
2. Néi dung:
Bµi th¬ lµ mét bøc tranh t¬i s¸ng, sinh ®éng vÒ lµng quª ven biÓn víi h×nh ¶nh
khoÎ kho¾n ®Çy søc sèng cña ngêi d©n chµi vµ sinh ho¹t lao ®éng lµng chµi.
Bµi th¬ cho thÊy t×nh c¶m quª h¬ng trong s¸ng, tha thiÕt cña nhµ th¬.
3. NghÖ thuËt.
- Th¬ b×nh dÞ, gîi c¶m.
- H×nh ¶nh th¬ ®Çy s¸ng t¹o.
- C¶m nhËn tinh tÕ, s©u s¾c.
II. LuyÖn tËp
Giáo viên: Nguyễn Thị Phương Loan

9

Giáo án dạy thêm Ngữ văn 8
1. §äc thuéc lßng vµ diÔn c¶m bµi th¬.
2. Phân tích vẻ đẹp cảnh ra khơi đánh cá (từ câu 3 đến câu 8)
- Khung cảnh đẹp: trời yên biển lặng, báo hiệu một ngày tốt lành (chú ý các tính
từ trong, nhẹ, hồng)
- Nổi bật lên trong không gian ấy là hình ảnh chiếc thuyền:
+ Như con tuấn mã
+ Các từ gây ấn tượng mạnh: hăng, phăng, vượt,...nói lên sức mạnh và khí thế
của con thuyền. Cảnh tượng hùng tráng, đầy sức sống.
- Gắn liền với hình ảnh con thuyền là hình ảnh dân trai tráng ra khơi. Tất cả gợi
lên một bức tranh lao động khoẻ khoắn tươi vui. (chú ý, hồn thơ Tế Hanh trong bài thơ
này khác với giọng buồn thương thường gặp trong Thơ mới).
- Sự so sánh độc đáo:
Cánh buồm giương to như mảnh hồn làng
Rướn thân trắng bao la thâu góp gió ...
+ Các động từ : giương, rướn nói về sức vươn mạnh mẽ
+ Cách so sánh độc đáo: Ví cánh buồm giương to như mảnh hồn làng. Sự so
sánh này khiến cho người đọc nhận thấy cả hình xác và linh hồn sự vật. Cánh buồm
trắng gần gũi nhưng trở nên lớn lao, thiêng liêng và rất thơ mộng. Đó chính là biểu
tượng của linh hồn làng chài.
+ Màu sắc và tư thế bao la thâu góp gió của con thuyền làm tăng thêm vẻ đẹp
lãng mạn và bay bổng của hình tượng.
3. Tế Hanh đã so sánh “cánh buồm” với hình ảnh nào? Hình ảnh đó có ý nghĩa
ntn?
So sánh “cánh buồm” to như “mảnh hồn làng” là hay, đặc sắc. Cánh buồm biểu
tượng cho hình bóng và sức sống quê hương. Nó tượng trưng cho sức mạnh, lao động
sáng tạo, ước mơ về ấm no hạnh phúc của quê nhà. Nó còn tiêu biểu cho chí khí và
khát vọng chinh phục biển của đoàn trai tráng bơi thuyền đi đánh cá.
4. Cảm nhận của nhà thơ trước cảnh thuyền về?
- Sự tấp nập đông vui, sự bìmh yên hạnh phúc đang bao phủ cuộc sống nơi đây.
- Hình ảnh con người được miêu tả rất đẹp: vừa khoẻ mạnh, vừa đậm chất lãng
mạn. Họ như những đứa con của Thần Biển.
- Con thuyền nghỉ ngơi nhưng phía sau cái im bến mỏi là sự chuyển động: Nghe
chất muối thấm dần trong thớ vỏ. Câu thơ có sự chuyển đổi cảm giác thú vị. Sự vật
như bỗng có linh hồn.
Giáo viên: Nguyễn Thị Phương Loan

10

Giáo án dạy thêm Ngữ văn 8
-> Đoạn thơ cho thấy tình yêu quê hương sâu sắc của nhà thơ.
5. Em cảm nhận như thế nào về câu cuối cùng của bài thơ:
Tôi thấy nhớ cái mùi nồng mặn quá!
* Câu thơ cho thấy:
- Lúc nào quê hương cũng in sâu trong tâm trí nhà thơ.
- Câu thơ có vẻ đẹp giản dị như lời nói thường nhưng phải yêu quê hương đến mức
nào mới có cách nói như thế.
6. Theo em đâu là những câu thơ hay nhất trong bài? Hãy phân tích.
Hs chọn theo cảm nhận của mình, nhưng chú ý các câu:
- Cánh buồm giương to như mảnh hồn làng
Rướn thân trắng bao la thâu góp gió ...
- Dân chài lưới làn da ngăm rám nắng,
Cả thân hình nồng thở vị xa xăm.
* Bài Khi con tu hú – Tố Hữu
I. KiÕn thøc c¬ b¶n
1. Tố Hữu (1920 - 2002) được coi là đỉnh cao của thơ trữ tình chính trị Việt Nam thời
hiện đại. Với ông, đường đến với cách mạng cũng là đường đến với thơ ca. Ông là
“nhà thơ của lẽ sống lớn, niềm vui lớn”. Sức hấp dẫn của thơ Tố Hữu, vì thế, trước hết
xuất phát từ niềm say mê lý tưởng, từ những khát vọng lớn lao: Thơ ta ơi hãy cất cao
tiếng hát - Ca ngợi trăm lần Tổ quốc chúng ta.
Khi con tu hú được viết vào tháng 7 - 1939 tại nhà lao Thừa Phủ (Huế). Đang
say mê lý tưởng, đang nhiệt tình dâng tất cả để tôn thờ chủ nghĩa, nhà thơ cảm thấy
ngột ngạt trong cảnh giam cầm. Nhưng với tinh thần cách mạng kiên trung, nhà thơ
vẫn hướng về cuộc đời rộng lớn bằng tình cảm thiết tha và khát vọng tự cháy bỏng.
2. Néi dung.
Bµi th¬ thÓ hiÖn s©u s¾c lßng yªu cuéc sèng vµ niÒm kh¸t khao tù do ch¸y báng
cña ngêi chiÕn sÜ CM trong c¶nh tï ®µy.
3. NghÖ thuËt
ThÓ th¬ lôc b¸t gi¶n dÞ, thiÕt tha. Giäng ®iÖu tù nhiªn, c¶m xóc nhÊt qu¸n khi t¬i s¸ng kho¸ng ®¹t, khi d»n vÆt, u uÊt.
II. LuyÖn tËp
1. §äc thuéc lßng vµ diÔn c¶m bµi th¬.
Giáo viên: Nguyễn Thị Phương Loan

11

Giáo án dạy thêm Ngữ văn 8
2. Tìm những chi tiết nói về vẻ đẹp của mùa hè? Nét độc đáo trong cách cảm nhận
của nhà thơ? Qua đó, em cảm nhận được điều gì về tác giả?
* Cảnh mùa hè đến được miêu tả rất sinh động:
- Rộn rã âm thanh: âm thanh tu hú, âm thanh tiếng ve.
- Rực rỡ sắc màu: màu vàng của bắp, màu hồng của nắng.
- Hương vị: chín, ngọt.
- Không gian cao rộng và sáo diều chao lượn tự do,...
Cần chú ý các từ chỉ sự vận động của thời gian (đang chín, ngọt dần) sự mở
rộng của không gian (càng rộng, càng cao) sự náo nức của cảnh vật (đôi con diều sáo
lộn nhào từng không) ... một mùa hè tràn đầy sinh lực.
* Điều độc đáo là tất cả những cảm nhận ấy hiện lên trong tâm tưởng của nhà thơ
qua âm thanh tiếng tu hú. Những cảnh sắc đẹp đẽ của mùa hè cho ta thấy trí tưởng
tượng hết sức phong phú của nhà thơ. Đó là mùa hè đẹp đẽ, là khung trời tự do tràn
đầy sức sống.
* Qua ®©y, ta thÊy ®îc søc c¶m nhËn m·nh liÖt, tinh tÕ cña mét t©m hån trÎ trung,
yªu ®êi nhng ®ang mÊt tù do vµ khao kh¸t tù do ®Õn ch¸y ruét, ch¸y lßng.
3. Trong bài thơ, tiếng tu hú được nhắc đến mấy lần? Chỉ ra sự thay đổi tâm trạng
của nhà thơ khi nghe tiếng tu hú?
Trừ nhan đề, trong bài thơ tác giả hai lần nhắc đến tiếng kêu của chim tu hú.
- Lần 1 (ở câu đầu): Gợi ra cảnh mùa hè đẹp đẽ, tràn đầy nhựa sống, khơi thức
khát vọng tự do.
- Lần 2 (câu cuối): Tiếng chim khiến nhà thơ thấy bực bội, khổ đau, day dứt.
Nhưng cả hai lần tiếng chim đều vang lên như tiếng gọi của tự do.
3.Củng cổ: Gv khái quát lại phần ôn tập
4.Dặn dò: Học thuộc lòng bài thơ. Hoµn thiÖn bµi tËp. Chuản bị ôn bài Luyện cách viết
văn thuyết minh về một phương pháp ( cách làm)
Ngày soạn:
Ngày dạy:
Tiết 61-62-63
LUYỆN VIẾT VĂN THUYẾT MINH VỀ MỘT PHƯƠNG PHÁP(CÁCH LÀM)
I. Mục tiêu
Giáo viên: Nguyễn Thị Phương Loan

12

Giáo án dạy thêm Ngữ văn 8
Cñng cè, kh¾c s©u kiÕn thøc vÒ v¨n thuyÕt minh, c¸ch lµm v¨n thuyÕt minh vÒ
mét ph¬ng ph¸p (c¸ch lµm). RÌn kÜ n¨ng viÕt v¨n thuyÕt minh.
* Trọng tâm: Luyện viết lµm v¨n thuyÕt minh vÒ mét ph¬ng ph¸p
II. Chuẩn bị: Tư liệu về tác giả, tác phẩm hệ thống bài tập.
III. Tiến trình bài dạy:
1. Ổn định tổ chức
2. Nội dung bài ôn
I. KiÕn thøc c¬ b¶n
- Khi giíi thiÖu mét ph¬ng ph¸p (c¸ch lµm), ph¶i t×m hiÓu, n¾m ch¾c ph¬ng
ph¸p (c¸ch lµm) ®ã.
- Bè côc bµi viÕt kh¸ linh ho¹t, thêng cã: Nguyªn vËt liÖu, dông cô, quy tr×nh,
yªu cÇu thµnh phÈm.
- Ph¬ng ph¸p chñ yÕu: ®Þnh nghÜa, gi¶i thÝch, ph©n tÝch.
- CÇn tr×nh bµy gän râ tõng ho¹t ®éng, c¸ch thøc theo tr×nh tù hîp lÝ.
- Lêi v¨n cÇn ng¾n gän, râ rµng.
II. LuyÖn tËp
1. Nªu sù gièng vµ kh¸c nhau gi÷a giíi thiÖu mét mãn ¨n vµ thuyÕt minh c¸ch lµm
mét mãn ¨n.
- VB giíi thiÖu mét mãn ¨n chñ yÕu lµm râ ®Æc ®iÓm, phong vÞ, g¾n víi v¨n ho¸
Èm thùc.
- VBTM c¸ch lµm mãn ¨n ®ã l¹i ph¶i tr×nh bµy kÜ c¸c bíc tiÕn hµnh chÕ biÕn.
2. Cho v¨n b¶n sau:
C¸ch lµm mãn thÞt lîn kho tµu
 Nguyªn liÖu:
ThÞt vai sÊn : 1000g
Níc m¾m, hóng l×u, x× dÇu.
§êng kÝnh : 20g
 C¸ch lµm:
ThÞt lîn c¹o, röa s¹ch cho vµo níc ®ang s«i luéc qua, vít ra ®Ó nguéi, th¸i miÕng
b»ng bao diªm. Cho níc m¾m, x× dÇu (hoÆc níc hµng) vµo xoong cïng víi níc l¹nh
®un s«i. Cho thÞt vµo ®un s«i trë l¹i, hít bät, tiÕp tôc ®un nhá löa ®Õn khi thÞt chÝn nhõ
cã mµu c¸nh gi¸n, cho thªm ®êng, hóng l×u vµo. Më vung ®un thªm, bao giê níc cßn
sÒn sÖt lµ ®îc. Móc thÞt ra ®Üa ¨n kÌm víi c¸c lo¹i da.
 Yªu cÇu c¶m quan:
Giáo viên: Nguyễn Thị Phương Loan

13

Giáo án dạy thêm Ngữ văn 8
Mµu s¾c: cã mµu c¸nh gi¸n, bãng. Th¬m mïi hóng l×u, ngät, mÆn. ThÞt nhõ,
nguyªn miÕng, kh«ng n¸t, cßn mét Ýt sèt s¸nh.
a. T×m nh÷ng ®Æc ®iÓm vÒ bè côc cña v¨n b¶n.
b. NhËn xÐt vÒ lêi v¨n vµ c¸ch diÔn ®¹t trong v¨n b¶n.
2. Chän mét trong hai ®Ò sau:
a. H·y giíi thiÖu c¸ch lµm mãn bón ch¶.
b. H·y thuyÕt minh vÒ c¸ch lµm một món ®å ch¬i mà em biết.
3.Củng cổ: Gv khái quát lại phần ôn tập
4.Dặn dò: Nắm chắc ách làm bài thuyết minh về một pp(cách làm). Chuản bị ôn bài
Luyện cách viết văn thuyết minh về một phương pháp ( cách làm)

Ngày soạn:
Ngày dạy:
Tiết 64-65-66
ÔN TẬP THƠ HỒ CHÍ MINH
Văn bản: NGẮM TRĂNG, ĐI ĐƯỜNG, tøc c¶nh p¸c bã
I. Mục tiêu
Gióp hs hiÓu ®îc nghÖ thuËt b×nh dÞ cña v¨n b¶n vµ tinh thÇn l¹c quan, phong
th¸i ung dung cña ngêi chiÕn sÜ c¸ch m¹ng. Hiểu thªm kiÕn thøc vÒ tËp “NhËt kÝ trong
tï”
Båi dìng lßng yªu th¬ B¸c, niÒm tù hµo vÒ B¸c. Cã ý thøc sèng vµ häc tËp theo
g¬ng B¸c. Gi¸o dôc hs häc tËp theo lèi sèng b×nh dÞ cña B¸c.
* Trọng tâm: Luyện tập phân tích thơ.
II. Chuẩn bị: Tư liệu về tác giả, tác phẩm hệ thống bài tập.
III. Tiến trình bài dạy:
1. Ổn định tổ chức
2. Nội dung bài ôn
* Văn bản: Ngắm trăng – Đi đường
I. KiÕn thøc c¬ b¶n
1. Hoµn c¶nh s¸ng t¸c:
Th¸ng 8- 1942, Hå ChÝ Minh lªn ®êng ®i Trung Quèc nh»m tranh thñ sù viÖn
trî quèc tÕ. Sau nöa th¸ng ®i bé, võa tíi Qu¶ng T©y, Ngêi bÞ bän Tëng Giíi Th¹ch b¾t
Giáo viên: Nguyễn Thị Phương Loan

14

Giáo án dạy thêm Ngữ văn 8
gi÷. Chóng ®· giam cÇm Ngêi suèt 14 th¸ng, tr¶i qua 30 nhµ giam cña 13 huyÖn thuéc
tØnh Qu¶ng T©y. Trong thêi gian nµy (8.1942 - 9.1943), Hå ChÝ Minh ®· s¸ng t¸c tËp
“Ngôc trung nhËt kÝ” (NhËt kÝ trong tï) víi 133 bµi th¬ b»ng ch÷ H¸n. §©y lµ tËp nhËt
kÝ b»ng th¬ thÓ hiÖn t tëng vµ t×nh c¶m cao ®Ñp, tinh thÇn thÐp s¸ng ngêi cña ngêi
chiÕn sÜ céng s¶n vÜ ®¹i.
2. LÝ do s¸ng t¸c
ë trong tï, ®iÒu kiÖn vËt chÊt thiÕu thèn, thêi gian qu¸ d thõa nªn B¸c ®µnh ph¶i
lµm th¬ ®Ó cho v¬i ®i phÇn nµo nçi mong ®îi xãt ruét v× c¸ch m¹ng.
3. Gi¸ trÞ néi dung t tëng cña tËp th¬.
a, TÊm lßng nh©n ¸i bao la cña mét bËc ®¹i nh©n, yªu th¬ng tr©n träng, chan hoµ
víi mäi ngêi, c¶m th«ng mäi niÒm vui, nçi buån cña nh÷ng ngêi b¹n tï: Phu lµm ®êng, Ch¸u bÐ trong nhµ lao T©n D¬ng, Vî ngêi b¹n tï ®Õn th¨m chång.
b, Lßng yªu níc vµ niÒm khao kh¸t tù do ch¸y báng: Kh«ng ngñ ®îc, èm nÆng,
Nhí b¹n.
c, ChÊt thÐp phi thêng, phong th¸i ung dung tù chñ, tinh thÇn l¹c quan chiÕn th¾ng:
Tù khuyªn m×nh, §i ®êng, èm nÆng, Bèn th¸ng råi.
d, Mét t©m hån nghÖ sÜ tinh tÕ, tµi hoa, giao hoµ ®Æc biÖt víi thiªn nhiªn, c¶m nhËn
tinh tÕ cuéc sèng b×nh dÞ mµ nªn th¬ cña con ngêi: Ng¾m tr¨ng, Hoµng h«n, ChiÒu tèi,
Gi¶i ®i sím.
4. Mét sè nhËn xÐt vÒ tËp th¬:
NhËn xÐt vÒ tËp th¬ nµy, nhµ th¬ Hoµng Trung Th«ng viÕt:
Con ®äc tr¨m bµi tr¨m ý ®Ñp
Ánh ®Ìn to¶ r¹ng m¸i ®Çu xanh
VÇn th¬ cña B¸c vÇn th¬ thÐp
Mµ vÉn mªnh m«ng b¸t ng¸t t×nh.
Nhµ th¬ Xu©n DiÖu viÕt: “C¸i hay v« song cña tËp th¬ lµ chÊt ngêi céng s¶n
HCM”
Më ®Çu tËp th¬, Ngêi nãi râ quan ®iÓm s¸ng t¸c th¬ v¨n cña m×nh:
Ng©m th¬ ta vèn kh«ng ham
Nhng v× trong ngôc biÕt lµm chi ®©y
Ngµy dµi ng©m ngîi cho khu©y
Võa ng©m võa ®îi ®Õn ngµy tù do
Cã thÓ nãi tËp th¬ NhËt kÝ trong tï chÝnh lµ bøc ch©n dung tù ho¹ con ngêi tinh
thÇn Hå ChÝ Minh.
Giáo viên: Nguyễn Thị Phương Loan

15

Giáo án dạy thêm Ngữ văn 8
TËp th¬ trµn ngËp tinh thÇn nh©n ®¹o réng lín vµ s©u xa. B¸c ¸i ng¹i cho c¶nh
vî ®Õn th¨m chång trong ngôc, th¬ng ngêi b¹n tï nghÌo, nh÷ng ngêi phu lµm ®êng
quanh n¨m suèt th¸ng d·i giã dÇm ma, nh÷ng ngêi ®i ®êng nghÌo khæ, nh÷ng em bÐ
bÞ bän TGT b¾t (Gv ®äc mét sè bµi th¬)
TËp th¬ cßn thÓ hiÖn lßng yªu thiªn nhiªn say ®¾m cña nhµ th¬. Mét c¸nh chim,
mét chßm m©y, ¸nh tr¨ng … còng lµm ng êi båi håi xóc ®éng. Thªm vµo ®ã lµ tinh
thÇn l¹c quan c¸ch m¹ng, lu«n ung dung mØm cêi tríc mäi khã kh¨n cña cuéc sèng.
(Gv ®äc mét sè bµi th¬)
5. HS luyÖn theo nhãm
- Thi ®äc nh÷ng bµi th¬ trong tËp “NhËt kÝ trong tï” (§äc thuéc lßng)
- Nªu gi¸ trÞ néi dung vµ nghÖ thuËt bµi th¬. Qua bµi th¬ ta thÊy B¸c lµ ngêi nh
thÕ nµo?
- Ph©n tÝch mét bµi th¬ (h×nh ¶nh th¬) mµ em thÝch nhÊt.
Dµn ý
a. Më bµi
- Tõ th¸ng 8- 1942 ®Õn th¸ng 9-1943, B¸c Hå bÞ chÝnh quyÒn TGT b¾t giam trong c¸c
nhµ lao tØnh Qu¶ng T©y. Trong bãng tèi cña lao tï, Ngêi ®· viÕt ra nh÷ng dßng ¸nh
s¸ng. §ã lµ nh÷ng dßng th¬ trong NhËt kÝ trong tï. Ng¾m tr¨ng, §i ®êng lµ hai bµi th¬
tiªu biÓu cña tËp th¬ cho thÊy phong th¸i ung dung, tinh thÇn l¹c quan cña ngêi chiÕn
sÜ cm.
b. Th©n bµi
* Ng¾m tr¨ng
- BH ng¾m tr¨ng trong mét hoµn c¶nh hÕt søc ®Æc biÖt: trong tï ngôc. BËc tao nh©n
mÆc kh¸ch thëng thøc tr¨ng ®ang trong c¶nh tï ngôc bÞ ®µy ®o¹ v« cïng cùc khæ.
Kh«ng víng bËn víi vËt chÊt tÇm thêng mµ vÉn hoµ lßng m×nh ®Ó ng¾m tr¨ng.
- C©u th¬ thø 2 Võa ®Ó hái võa ®Ó béc lé c¶m xóc cña t¸c gi¶ tríc c¶nh ®ªm tr¨ng ®Ñp.
cã c¸i xèn xang bèi rèi rÊt nghÖ sÜ cña HCM tríc c¶nh ®ªm tr¨ng qu¸ ®Ñp. Chøng tá
Ngêi yªu thiªn nhiªn mét c¸ch say ®¾m nªn ®· rung ®éng tríc c¶nh ®ªm tr¨ng ®Ñp dï
lµ trong tï ngôc.- C¶m xóc xao xuyÕn cña nhµ th¬, kh«ng cÇm ®îc lßng tríc c¶nh
tr¨ng ®Ñp.
- BÊt chÊp mäi khã kh¨n thiÕu thèn Ngêi ®· th¶ t©m hån m×nh ra ngoµi cöa s¾t cña nhµ
tï ®Ó t×m ®Õn ng¾m tr¨ng tøc lµ ®Ó giao hoµ víi thiªn nhiªn.
- VÇng tr¨ng còng vît ra qua song cöa s¾t cña nhµ tï ®Ó ®Õn víi nhµ th¬. C¶ Ngêi vµ
tr¨ng chñ ®éng t×m ®Õn nhau giao hoµ víi nhau. Ngêi chñ ®éng ®Õn víi tr¨ng, tr¨ng
chñ ®éng t×m ®Õn víi Ngêi Dêng nh hä ®· trë thµnh tri ©m tri kØ víi nhau.
c. KB: B¸c rÊt yªu thiªn nhiªn vµ g¾n bã víi thiªn nhiªn.
3.Củng cổ: Gv khái quát lại phần ôn tập
4.Dặn dò: Học thuộc lòng những bài thơ của Bác nắm được nội dung nghệ thuật biết
cách cảm nhận bài thơ câu thơ theo nội dung yêu cầu. Hoàn thành BT TËp viÕt ®o¹n
v¨n với c©u chñ ®Ò: Cuéc sèng cña HCM ë P¸c Bã thËt gian khæ nhng Ngêi rÊt vui
Giáo viên: Nguyễn Thị Phương Loan

16

Giáo án dạy thêm Ngữ văn 8

Ngày soạn:
Ngày dạy:
Tiết 67-68-69
ÔN TẬP THƠ HỒ CHÍ MINH ( TIẾP)
Văn bản: NGẮM TRĂNG, ĐI ĐƯỜNG, tøc c¶nh p¸c bã
I. Mục tiêu
Gióp hs hiÓu ®îc nghÖ thuËt b×nh dÞ cña v¨n b¶n vµ tinh thÇn l¹c quan, phong
th¸i ung dung cña ngêi chiÕn sÜ c¸ch m¹ng. Hiểu thªm kiÕn thøc vÒ tËp “NhËt kÝ trong
tï”
Båi dìng lßng yªu th¬ B¸c, niÒm tù hµo vÒ B¸c. Cã ý thøc sèng vµ häc tËp theo
g¬ng B¸c. Gi¸o dôc hs häc tËp theo lèi sèng b×nh dÞ cña B¸c.
* Trọng tâm: Luyện tập phân tích thơ.
II. Chuẩn bị: Tư liệu về tác giả, tác phẩm hệ thống bài tập.
III. Tiến trình bài dạy:
1. Ổn định tổ chức
2. Nội dung bài ôn
* Văn bản Tức cảnh Pác Bó
I. KiÕn thøc c¬ b¶n
1. Hoµn c¶nh s¸ng t¸c.
Th¸ng 2- 1941, sau 30 n¨m b«n ba t×m ®êng cøu níc, B¸c Hå tõ níc ngoµi trë
vÒ níc sèng vµ lµm viÖc t¹i hang P¸c Bã (Cao B»ng). B¸c trùc tiÕp l·nh ®¹o phong trµo
c¸ch m¹ng. Tuy cuéc sèng gian khæ, thiÕu thèn nhng B¸c vÉn rÊt vui. T¹i ®©y, B¸c ®·
viÕt bµi th¬ nµy.
2. Néi dung
Bµi th¬ “Tøc c¶nh P¸c Bã” cho ta thÊy ®îc hiÖn thùc cuéc sèng gian khæ vµ vÎ
®Ñp cña t©m hån B¸c: ung dung, tù t¹i, tinh thÇn l¹c quan c¸ch m¹ng trong nh÷ng ngµy
th¸ng ho¹t ®éng c¸ch m¹ng gian khæ.
Víi B¸c, lµm c¸ch m¹ng vµ hoµ m×nh vµo thiªn nhiªn bao giê còng lµ mét niÒm
vui, niÒm h¹nh phóc lín.
3. NghÖ thuËt: Bµi th¬ cã sù kÕt hîp hµi hoµ cña vÎ ®Ñp cæ ®iÓn vµ hiÖn ®¹i: ThÓ th¬
tø tuyÖt b×nh dÞ, giäng vui ®ïa, tõ ng÷ tù nhiªn thanh tho¸t.
II. LuyÖn tËp
Giáo viên: Nguyễn Thị Phương Loan

17

Giáo án dạy thêm Ngữ văn 8
Bµi 1. C©u th¬ thø 2 cã 2 c¸ch hiÓu:
a- Dï ph¶i ¨n uèng gian khæ (ch¸o bÑ, rau m¨ng) nhng tinh thÇn c¸ch m¹ng vÉn
s½n sµng.
b- Nh÷ng thøc ¨n ®¹m b¹c nh ch¸o bÑ, rau m¨ng lóc nµo còng s½n cã.
Em cho r»ng c¸ch hiÓu nµo hîp lý h¬n? V× sao?
* Gîi ý:
- C¸ch hiÓu thø nhÊt kh«ng sai nhng cha thËt tróng víi tinh thÇn cña bµi th¬.
NÕu cho dï kham khæ, khã kh¨n nhng tinh t...