Giáo án dạy thêm Ngữ văn 8
Ngày soạn:
Ngày dạy:

Tiết 1-2 -3
ÔN TẬP TRUYỆN KÍ VIỆT NAM 1930 - 1945
Văn bản: Tôi đi học – Trong lòng mẹ

I. Môc tiªu cÇn ®¹t
Gióp HS:
- Cñng cè l¹i kiÕn thøc c¬ b¶n vµ n©ng cao n¨ng lùc c¶m thô c¸i hay cña t¸c phÈm.
- RÌn luyÖn n¨ng lùc c¶m thô th«ng qua mét sè bµi tËp.
* Trọng tâm: Nội dung- nghệ thuật 2 văn bản
II. Chuẩn bị: Tư liệu về tác giả, tác phẩm.
III. Tiến trình bài dạy:
1. Ổn định tổ chức
2. Nội dung bài ôn
A. Nh÷ng kiÕn thøc c¬ b¶n.
I. V¨n b¶n T«i ®i häc (Thanh TÞnh ).
Nªu néi dung chÝnh cña v¨n b¶n “T«i ®i * Néi dung chÝnh:
häc”?
B»ng giäng v¨n giµu chÊt th¬, chÊt nh¹c,
ng«n ng÷ tinh tÕ vµ sinh ®éng, t¸c gi¶ ®·
diÔn t¶ nh÷ng kØ niÖm cña buæi tùu trêng
®Çu tiªn. §ã lµ t©m tr¹ng bì ngì mµ thiªng
liªng, míi mÎ mµ s©u s¾c cña nh©n vËt “t«i”
trong ngµy ®Çu tiªn ®i häc.
_ TruyÖn ng¾n “T«i ®i häc” cã kÕt cÊu nh * KÕt cÊu: TruyÖn ®îc kÕt cÊu theo dßng håi
thÕ nµo?
tëng cña nh©n vËt “t«i”. Dßng håi tëng ®îc
kh¬i gîi hÕt søc tù nhiªn b»ng mét khung
c¶nh mïa thu hiÖn t¹i vµ tõ ®ã nhí l¹i lÇn lît
tõng kh«ng gian, thêi gian, tõng con ngêi,
c¶nh vËt víi nh÷ng c¶m gi¸c cô thÓ trong
qu¸ khø.
_ Trong truyÖn ng¾n “T«i ®i häc”, Thanh * Ph¬ng thøc biÓu ®¹t: Nhµ v¨n ®· kÕt h¬p
TÞnh ®· kÕt hîp nh÷ng ph¬ng thøc biÓu ®¹t c¸c ph¬ng thøc tù sù, miªu t¶ vµ biÓu c¶m ®Ó
nµo ®Ó thÓ hiÖn nh÷ng håi øc cña m×nh?
thÓ hiÖn nh÷ng håi øc cña m×nh.
b. HÖ thèng nh©n vËt:
_ Nh÷ng nh©n vËt nµo ®îc kÓ trong truyÖn _ Gåm c¸c nh©n vËt: “t«i”, ngêi mÑ, «ng
ng¾n “T«i ®i häc”?
®èc, häc trß.
_ Nh©n vËt chÝnh: “t«i”. V×: ®©y lµ nh©n vËt
®îc t¸c gi¶ thÓ hiÖn nhiÒu nhÊt vµ mäi sù
viÖc ®Òu ®îc kÓ theo c¶m nhËn cña “t«i”.
GV cho Hs nhắc lại diễn biến tâm trạng của * Nh©n vËt t«i:
_ Khi kÓ vÒ kØ niÖm ngµy ®Çu tiªn ®i häc,
NV tôi
nh©n vËt “t«i” ®· kÓ theo nh÷ng tr×nh tù
kh«ng gian, thêi gian:
+ Trªn ®êng tíi trêng.
+ Lóc ë s©n trêng.
+ Khi ngåi trong líp häc.
_ Bëi t×nh c¶m vµ nhËn thøc cña cËu ®· cã
sù chuyÓn biÕn m¹nh mÏ. ®Êy lµ c¶m gi¸c tù
Giáo viên: Nguyễn Thị Phương Loan
1

Giáo án dạy thêm Ngữ văn 8
thÊy m×nh nh ®· lín lªn, v× thÕ mµ thÊy con
®êng lµng kh«ng dµi réng nh tríc,...
_ ThÓ hiÖn râ ý chÝ häc hµnh, muèn tù m×nh
häc hµnh ®Ó kh«ng thua kÐm b¹n bÌ:
+ gh× thËt chÆt hai quyÓn vë míi trªn tay.
_ Th«ng qua nh÷ng c¶m nhËn cña b¶n th©n + muèn thö søc tù cÇm bót, thíc.
trªn con ®êng lµng ®Õn trêng, nh©n vËt “t«i” => §øc tÝnh: yªu m¸i trêng tuæi th¬, yªu
®· béc lé ®øc tÝnh g× cña m×nh?
b¹n bÌ, c¶nh vËt quª h¬ng, vµ ®Æc biÖt lµ cã
_ Ng«i trêng lµng MÜ LÝ hiÖn lªn trong m¾t ý chÝ häc tËp.
“t«i” tríc vµ sau khi ®i häc cã nh÷ng g× kh¸c _ Khi cha ®i häc, “t«i” thÊy ng«i trêng MÜ
nhau, vµ h×nh ¶nh ®ã cã ý nghÜa g×?
LÝ “cao r¸o vµ s¹ch sÏ h¬n c¸c nhµ trong
lµng”. Nhng lÇn tíi trêng ®Çu tiªn, “t«i” l¹i
thÊy “trêng MÜ LÝ tr«ng võa xinh x¾n võa
oia nghiªm nh c¸i ®×nh lµng Hoµ Êp khiÕn
lßng t«i ®©m ra lo sî vÈn v¬”.
Sù nhËn thøc cã phÇn kh¸c nhau Êy vÒ
ng«i trêng thÓ hiÖn râ sù thay ®æi s©u s¾c
trong t×nh c¶m vµ nhËn thøc cña ngêi häc trß
nhá. §Æc biÖt “t«i” nh×n thÊy líp häc “nh c¸i
®×nh lµng” (n¬i thêng diÔn ra c¸c sinh ho¹t
céng ®ång nh tÕ lÔ, thê cóng, héi häp,...).
PhÐp so s¸nh trªn ®· diÔn t¶ ®îc c¶m xóc
trang nghiªm, thµnh kÝnh vµ l¹ lïng cña ngêi
häc trß nhá víi ng«i truêng, ®ång thêi qua
®ã, t¸c gi¶ ®· ®Ò cao tri thøc, kh¼ng ®Þnh vÞ
trÝ quan träng cña trêng häc trong ®êi sèng
nh©n lo¹i.
_ Nçi c¶m nhËn “xa mÑ” cña “t«i” khi xÕp
hµng vµo líp thÓ hiÖn ngêi häc trß nhá ®·
_ V× sao khi bíc vµo líp häc, trong lßng b¾t ®Çu c¶m thÊy sù “tù lËp” cña m×nh khi ®i
nh©n vËt “t«i”l¹i c¶m thÊy nçi “xa mÑ” thËt häc.
lín, vµ “t«i” ®· cã nh÷ng c¶m nhËn g× kh¸c _ T«i ®· cã nh÷ng c¶m nhËn khi bíc vµo líp
khi bíc vµo líp häc?
häc:
+ Mét mïi h¬ng l¹ x«ng lªn.
+ Nh×n h×nh treo trªn têng “thÊy l¹ vµ hay
hay”.
+ Nh×n bµn ghÕ chç ngåi råi “l¹m nhËn lµ
cña m×nh”.
+ Nh×n b¹n bÌ cha quen nhng “kh«ng c¶m
thÊy sù xa l¹ chót nµo”.
=> C¶m gi¸c võa quen l¹i võa l¹: l¹ v× lÇn
®Çu tiªn ®îc vµo líp häc, mét m«i trêng
s¹ch sÏ, ng¨n n¾p. Quen v× b¾t ®Çu ý thøc ®îc r»ng tÊt c¶ råi ®©y sÏ g¾n bã th©n thiÕt víi
m×nh m·i m·i.
C¶m gi¸c Êy ®· thÓ hiÖn t×nh c¶m trong
s¸ng, hån nhiªn nhng còng s©u s¾c cña cËu
häc trß nhá ngµy nµo.
_ Khi nh×n con chim “vç c¸nh bay lªn” vµ
thÌm thuång, nh©n vËt “t«i” ®· mang t©m
tr¹ng buån khi gi· tõ tuæi Êu th¬ v« t, hån
nhiªn, ®Ó b¾t ®Çu “lín lªn” trong nhËn thøc
Giáo viên: Nguyễn Thị Phương Loan
2

Giáo án dạy thêm Ngữ văn 8
cña m×nh. Khi nghe tiÕng phÊn, ngêi häc trß
nhá ®· trë vÒ “c¶nh thËt”, “vßng tay lªn bµn
ch¨m chØ nh×n thÇy viÕt vµ lÈm nhÈm ®¸nh
vÇn ®äc”. TÊt c¶ nh÷ng ®iÒu Êy thÓ hiÖn lßng
yªu thiªn nhiªnb, c¶nh vËt, yªu tuæi th¬ vµ ý
thøc vÒ sù häc hµnh cña ngêi häc trß nhá.
II. V¨n b¶n Trong lßng mÑ -Nguyªn Hång
* Néi dung chÝnh:
KÓ l¹i qu·ng ®êi tuæi th¬ cay ®¾ng cña bÐ
_ Néi dung cña ®o¹n trÝch “Trong lßng mÑ” Hång khi ph¶i sèng víi bµ c« cay nghiÖt,
kÓ vÒ ®iÒu g×?
nhng dï trong c¶nh ngé xa mÑ, cËu bÐ Êy
vÉn cã ®îc sù tØnh t¸o ®Ó hiÓu mÑ, yªu th¬ng
mÑ v« bê vµ cã mét niÒm khao kh¸t ch¸y
báng ®îc sèng trong t×nh mÑ.
* KÕt cÊu:
TruyÖn ®îc kÕt cÊu theo diÔn biÕn t©m lÝ
nh©n vËt. Cô thÓ lµ:
_ V¨n b¶n “Trong lßng mÑ” ®îc kÕt cÊu _ Nh÷ng suy nghÜ cña bÐ Hång trong cuéc
theo tr×nh tù nµo?
trß chuyÖn víi bµ c«.
_ C¶m xóc cña bÐ Hång khi gÆp mÑ vµ ®îc
ngåi trong lßng mÑ.
b. HÖ thèng nh©n vËt:
_ §o¹n trÝch cã 3 nh©n vËt: cËu bÐ Hång, mÑ
bÐ Hång, bµ c« bÐ Hång.
_ §o¹n trÝch ®îc kÓ nµy cã nh÷ng nh©n vËt _ Nh©n vËt chÝnh: bÐ Hång.
nµo?
* Nh©n vËt bÐ Hång:
_ Nh©n vËt chÝnh lµ ai?
_ §ã lµ mét th©n phËn ®au khæ nhng cã lßng
th¬ng yªu, sù kÝnh träng vµ niÒm tin m·nh
liÖt vÒ ngêi mÑ cña m×nh.
_ Qua ®o¹n trÝch “Trong lßng mÑ”, em h·y _ §ã lµ mét ®øa trÎ sèng trong tñi cùc vµ c«
rót ra nh÷ng ®Æc ®iÓm næi bËt cña bÐ Hång? ®¬n, lu«n khao kh¸t t×nh th¬ng cña ngêi th©n
yªu.
_ §ã lµ mét con ngêi nhá tuæi nhng cã mét
thÕ giíi néi t©m phong phó, s©u s¾c, tinh tÕ
trong c¸ch nh×n ®êi, nh×n ngêi, cã mét lÝ trÝ
cÇn thiÕt ®Ó nhËn ra nh÷ng hñ tôc x· héi chµ
®¹p ®Õn h¹nh phóc con ngêi.
B. bµi tËp.
1. Bài 1
3 h×nh ¶nh so s¸nh ®Æc s¾c:
1. T×m nh÷ng h×nh ¶nh so s¸nh ®Æc s¾c trong *_ Cã
T«i
quªn thÕ nµo ®îc nh÷ng c¶m gi¸c
v¨n b¶n “T«i ®i häc”. H·y chØ ra hiÖu qu¶ trong s¸ng
Êy n¶y në trong lßng t«i nh mÊy
nghÖ thuËt cña c¸c h×nh ¶nh so s¸nh ®ã?
cµnh hoa t¬i mØm cêi gi÷a bÇu trêi quang
®·ng.
_ Y nghÜ Êy tho¸ng qua trong trÝ t«i nhÑ
nhµng nh mét lµn m©y lít ngang trªn ngän
nói.
_ Hä nh con chim con ®øng bªn bê tæ... khái
ph¶i rôt rÌ trong c¶nh l¹.
* HiÖu qu¶ nghÖ thuËt:
_ Ba h×nh ¶nh nµy xuÊt hiÖn trong ba thêi
Giáo viên: Nguyễn Thị Phương Loan

3

Giáo án dạy thêm Ngữ văn 8
®iÓm kh¸c nhau, v× thÕ diÔn t¶ rÊt râ nÐt sù
vËn ®éng t©m tr¹ng cña nh©n vËt t«i.
_ Nh÷ng h×nh ¶nh nµy gióp ta hiÓu râ h¬n
t©m lÝ cña c¸c em nhá lÇn ®Çu ®i häc.
_ H×nh ¶nh so s¸nh t¬i s¸ng, nhÑ nhµng ®·
t¨ng thªm mµu s¾c tr÷ t×nh cho t¸c phÈm.
2.T«i ®i häc kh«ng thuéc lo¹i truyÖn ng¾n
2. Häc xong truyÖn ng¾n T«i ®i häc, em cã nãi vÒ nh÷ng xung ®ét, nh÷ng m©u thuÉn
nhËn xÐt g× vÒ c¸ch x©y dùng t×nh huèng cña gay g¾t trong x· héi mµ lµ mét truyÖn ng¾n
truyÖn ng¾n nµy?
giµu chÊt tr÷ t×nh. Toµn bé c©u chuyÖn diÔn
ra xung quanh sù kiÖn: h«m nay t«i ®i häc.
Nh÷ng thay ®æi trong t×nh c¶m vµ nhËn thøc
cña t«i ®Òu xuÊt ph¸t tõ nh÷ng sù kiÖn quan
träng Êy. T×nh huèng truyÖn, v× thÕ kh«ng
phøc t¹p, nhng c¶m ®éng. C¸c yÕu tè tù sù,
miªu t¶ vµ biÓu c¶m xen kÕt nhau mét c¸ch
hµi hoµ.
3. C¶ hai v¨n b¶n ®Òu giµu chÊt tr÷ t×nh, ®Òu
3. Tõ v¨n b¶n Cæng trêng më ra cña LÝ Lan to¸t lªn ý nghÜa thiªng liªng cña buæi tùu tr( ®· häc ë líp 7 ) vµ v¨n b¶n T«i ®i häc cña êng ®Çu tiªn vµ vai trß to lín cña nhµ trêng
Thanh TÞnh, em cã suy nghÜ g× vÒ ý nghÜa ®èi víi mçi mét con ngêi.
cña buæi tùu trêng ®Çu tiªn ®èi víi mçi ngêi?
4.
4. §äc c©u v¨n sau:
a. Cè tôc: nh÷ng tôc lÖ xa cò.
Gi¸ nh÷ng cæ tôc ®· ®µy ®o¹ mÑ t«i lµ mét b. C¸c biÖn ph¸p tu tõ:
vËt nh hßn ®¸ hay côc thuû tinh, ®Çu mÈu _ So s¸nh: nh÷ng cæ tôc ®· ®µy ®o¹ mÑ t«i
gç, t«i quyÕt vå ngay lÊy mµ c¾n, mµ nhai, lµ mét vËt nh hßn ®¸ hay côc thuû tinh, ®Çu
mµ nghiÕn cho k× n¸t vôn míi th«i.
mÈu gç.
a. Gi¶i thÝch nghÜa cña tõ cæ tôc trong c©u _ LiÖt kª: hßn d¸, côc thuû tinh, ®Çu mÈu
v¨n trªn?
gç; c¾n, nhai, nghiÕn.
b. ChØ ra nh÷ng biÖn ph¸p tu tõ ®îc sö dông _ §iÖp ng÷ : mµ.
trong c©u v¨n trªn?
c. Th¸i ®é cña bÐ Hång: Th¬ng mÑ, muèn
c. Th¸i ®é cña bÐ Hång ®îc béc lé trong c©u ph¸ bá nh÷ng cæ tôc ®· ®µy ®o¹ mÑ.
v¨n trªn lµ th¸i ®é g×?
5. C¶ 2 ý kiÕn ®ã ®Òu x¸c ®¸ng. §óng lµ t×nh
5. Th¶o luËn vÒ nh©n vËt bÐ Hång trong th¬ng mÑ ®· khiÕn Hång trë nªn giµ dÆn. Dï
cuéc ®èi tho¹i víi ngêi c«, cã 2 ý kiÕn:
cßn Ýt tuæi nhng Hång ®· biÕt th«ng c¶m víi
(1) Hång rÊt th¬ng mÑ.
mÑ, hiÓu mÑ kh«ng cã téi g× mµ chØ v× nî
(2) T×nh th¬ng mÑ ®· khiÕn Hång trë nªn nÇn cïng tóng ph¶i ®i tha h¬ng cÇu thùc, v×
giµ dÆn.
thÕ mµ Hång còng trë nªn kh«n ngoan h¬n,
ý kiÕn cña em thÕ nµo? H·y tr×nh bµy ®Ó biÕt c¶nh gi¸c tríc th¸i ®é cña ng¬× c«. Em
c¸c b¹n hiÓu.
®· cè giÊu ®i t×nh c¶m thùc, kh«ng chØ tõ
chèi chuyÕn ®i Thanh Ho¸ mµ cßn hái vÆn
®Ó ngêi c« kh«ng thùc hiÖn ®îc ©m mu.
Hång hiÓu nçi ®au khæ cña mÑ lµ do nh÷ng
cæ tôc phong kiÕn g©y ra nªn h×nh dung
nh÷ng cæ tôc ®ã lµ mÈu gç, côc ®¸ mµ em
muèn chiÕn ®Êu xo¸ bá chóng ( nhai, nghiÕn
cho k× n¸t vôn míi th«i ). Nh÷ng c¶m xóc,
suy nghÜ Êy kh«ng thÓ cã ë mét ®øa trÎ ng©y
th¬.
Bài 2.
Giáo viên: Nguyễn Thị Phương Loan

4

Giáo án dạy thêm Ngữ văn 8
H·y so s¸nh nh©n vËt Hång ë c¶nh ®èi tho¹i _ Khi ®èi tho¹i víi ngêi c«: Hång giµ dÆn,
víi ngêi c« vµ ë c¶nh gÆp mÑ?
cè gång m×nh lªn.
_ Khi gÆp mÑ: Hång trë l¹i víi sù ng©y th¬,
bÐ báng.
7.
7. Qua ®o¹n trÝch “Trong lßng mÑ”, em hiÓu _ Sèng nghÌo tóng, ph¶i xa con, bÞ sù ghÎ
g× vÒ nçi ®au vµ t×nh c¶m ®Ñp ®Ï cña mÑ l¹nh cña gia ®×nh nhµ chång.
Hång?
_ Yªu th¬ng con.
8.
8. Nh÷ng suy nghÜ cña em sau khi häc xong _ V¨n b¶n Trong lßng mÑ cho thÊy mét
v¨n b¶n “ Trong lßng mÑ” ( Nguyªn Hång ) nghÞch c¶nh: Con c¸i ph¶i sèng xa mÑ, bÞ
vµ “Cuéc chia tay cña nh÷ng con bóp bª” h¾t hñi mµ vÉn th¬ng mÑ vµ ®îc mÑ yªu th(Kh¸nh Hoµi ).
¬ng.
_ V¨n b¶n Cuéc chia tay cña nh÷ng con
bóp bª cho thÊy nçi ®au khæ cña con c¸i l¹i
do chÝnh cha mÑ g©y ra. Cha mÑ vÉn cßn ®ã
mµ anh em chóng ph¶i chia tay nhau.
3. Củng cổ: Gv khái quát lại phần ôn tập nhắc hs ôn lại phần tóm tắt truyện phân tích
diễn biến tâm trạng NV tôi và cậu bé Hồng.
4. Dặn dò: Chuẩn bị ôn VB ức nước vỡ bờ - Lão Hạc
Ngày soạn:
Ngày dạy:
Tiết 4-5-6
ÔN TẬP TRUYỆN KÍ VIỆT NAM 1930- 1945( Tiếp)
Văn bản: Tøc nưíc vì bê
I. Môc tiªu cÇn ®¹t
Gióp HS:
- Cñng cè l¹i kiÕn thøc c¬ b¶n vµ n©ng cao n¨ng lùc c¶m thô c¸i hay cña t¸c phÈm.
- RÌn kÜ n¨ng c¶m thô v¨n häc qua bµi Tøc nưíc vì bê cña Ng« TÊt Tè
* Trọng tâm: Nội dung – nghệ thuật văn bản.
II. Chuẩn bị: Tư liệu về tác giả, tác phẩm.
III. Tiến trình bài dạy:
1. Ổn định tổ chức
2.Nội dung bài ôn
A. Nh÷ng kiÕn thøc c¬ b¶n.
I. V¨n b¶n Tøc níc vì bê (Ng« TÊt Tè).
* Néi dung:
_ §o¹n trÝch Tøc níc vì bê kÓ ra nh÷ng sù
2 sù viÖc chÝnh:
viÖc chÝnh nµo?
_ ChÞ DËu ©n cÇn ch¨m sãc ngêi chång èm
yÕu gi÷a vô su thuÕ.
_ ChÞ DËu dòng c¶m ®¬ng ®Çu víi bän cai lÖ
tay sai ®Ó b¶o vÖ chång trong c¬n nguy cÊp.
* Ph¬ng thøc biÓu ®¹t: Tù sù kÕt hîp víi
_ Trong ®o¹n trÝch Tøc níc vì bê, Ng« TÊt miªu t¶ vµ biÓu c¶m.
Tè ®· kÕt hîp nh÷ng ph¬ng thøc biÓu ®¹t * Nh©n vËt ChÞ DËu:
nµo ?
Giáo viên: Nguyễn Thị Phương Loan
5

Giáo án dạy thêm Ngữ văn 8
_ ChÞ DËu cã hoµn c¶nh nh thÕ nµo?
_ Hoµn c¶nh:
+ Nhµ nghÌo.
_ H·y nªu nh÷ng cö chØ vµ hµnh ®éng ch¨m + Chång èm yÕu v× bÞ bän cai lÖ tay sai ®¸nh
sãc chång cña chÞ DËu?
®Ëp.
_ Cö chØ vµ hµnh ®éng ch¨m sãc chång cña
chÞ DËu:
+ Ch¸o chÝn, chÞ DËu ng¶ m©m ra ®Ó móc
ch¸o vµ qu¹t ®Ó lµm nguéi cho nhanh.
_ Tõ nh÷ng cö chØ vµ hµnh ®éng ®ã, em + Rãn rÐn, bng mét b¸t lín ®Õn chç chång vµ
thÊy chÞ DËu lµ ngêi nh thÕ nµo?
ngåi xem chång cã ¨n ngon miÖng kh«ng.
=> ChÞ lµ ngêi phô n÷ rÊt ®¶m ®ang, hÕt lßng
yªu th¬ng chång con, tÝnh t×nh dÞu dµng, nÕt
na,...
_ Ph©n tÝch diÔn biÕn trong hµnh ®éng øng _ Hµnh ®éng øng xö cña chÞ víi bän ngêi
xö cña chÞ DËu víi bän ngêi nhµ lÝ trëng?
nhµ lÝ trëng:
+ Ban ®Çu chÞ nhòn nhÆn, thiÕt tha van xin
(DÉn chøng ).
+ Sau ®ã, b»ng lêi nãi, chÞ cøng cái, th¸ch
thøc bän cai lÖ ( DÉn chøng ).
+ Cuèi cïng, chÞ ra tay hµnh ®éng, chèng c
_ Nh vËy, qua ®o¹n trÝch “Tøc níc vì bê”, quyÕt liÖt víi bän cai lÖ ( DÉn chøng ).
em thÊy ®Æc ®iÓm næi bËt trong tÝnh c¸ch Tãm l¹i:
cña chÞ DËu lµ g×?
ChÞ DËu lµ mét ngêi:
_ DÞu dµng mµ vÉn cøng cái quyÕt liÖt trong
øng xö.
_ Giµu t×nh yªu th¬ng víi chång con, lµng
xãm.
_ TiÒm tµng mét tinh thÇn ph¶n kh¸ng,
chèng ¸p bøc.
_ H×nh ¶nh cai lÖ ®· ®îc nhµ v¨n Ng« TÊt * Nh©n vËt cai lÖ:
Tè kh¾c ho¹ qua nh÷ng chi tiÕt nµo?
_ NghÒ nghiÖp: tay sai ( cai lÖ lµ chøc thÊp
nhÊt trong hÖ thèng qu©n ®éi thêi phong
kiÕn).
_ Chuyªn m«n: ®¸nh, trãi, ®µn ¸p ngêi mét
c¸ch chuyªn nghiÖp.
_ Ng«n ng÷: hÐt, thÐt, hÇm hÌ,...§ã lµ tiÕng
cña thó d÷ chø kh«ng ph¶i lµ ng«n ng÷ ngêi.
_ Hµnh ®éng: trîn ngîc hai m¾t tõ chèi ®Ò
nghÞ cña chÞ DËu, giËt ph¾t c¸i thõng vµ ch¹y
sÇm sËp ®Õn trãi anh DËu, bÞch vµo ngùc chÞ
DËu, t¸t vµo mÆt chÞ, nh¶y vµo trãi anh DËu.
Tãm l¹i:
_ Nh÷ng chi tiÕt Êy ®· lét t¶ ®îc nh÷ng nÐt
B¶n chÊt cña cai lÖ lµ tµn b¹o, kh«ng mét
b¶n chÊt g× cña tªn cai lÖ?
chót nh©n tÝnh.
B. Luyện tập
1. Bài 1
_ Tøc níc vì bê cã nghÜa ®en chØ bê (ruéng,
1. Nªu ý nghÜa nhan ®Ò v¨n b¶n “Tøc níc m¬ng, ®ª,...) bÞ vì do bªn trong chóng tÝch
chøa nhiÒu níc qu¸. Tøc níc vì bê lµ thµnh
vì bê”?
ng÷ chØ hiÖn tîng, tr¹ng th¸i bªn trong bÞ dån
nÐn ®Çy chÆt qu¸, ®Õn møc muèn bung ra. ë
Giáo viên: Nguyễn Thị Phương Loan

6

Giáo án dạy thêm Ngữ văn 8
trêng hîp nµy, tøc níc vì bê chØ viÖc bÞ
chÌn Ðp, ¸p bøc qu¸ sÏ khiÕn ngêi ta ph¶i
vïng lªn chèng ®èi, ph¶n kh¸ng l¹i.
_ Trong x· héi, cã mét quy luËt lµ: Cã ¸p
bøc, cã ®Êu tranh. Hµnh ®éng cña chÞ DËu
xuÊt ph¸t tõ mét quy luËt: Con giun xÐo l¾m
còng qu»n. V× vËy ®Æt nhan ®Ò Tøc níc vì
bê cho ®o¹n trÝch lµ tho¶ ®¸ng v× ®o¹n trÝch
nªu nh÷ng diÔn biÕn phï hîp víi c¶nh tøc níc vì bê.
2. Th¸i ®é cña Ng« TÊt Tè qua ®o¹n trÝch
Tøc níc vì bê:
_ Lªn ¸n x· héi thèng trÞ ¸p bøc v« nh©n ®¹o
Qua ®o¹n trÝch Tøc níc vì bê, em nhËn ra ®èi víi con ngêi, ®Æc biÖt lµ ngêi lao ®éng
®îc ®iÒu g× trong th¸i ®é cña nhµ v¨n Ng« nghÌo.
TÊt Tè?
_ C¶m th«ng cuéc sèng thèng khæ cña ngêi
n«ng d©n nghÌo.
_ Tin tëng vµo nh÷ng phÈm chÊt tèt ®Ñp cña
ngêi lao ®éng.
_ Cæ vò tinh thÇn ph¶n kh¸ng chèng ¸p bøc
cña ngêi n«ng d©n.
3. Củng cố: Nhắc lại ND ôn tập.
4. Hướng dẫn về nhà:
Ôn tập các văn bản truyện đã họ.
Tóm tắt các văn bản truyện
Ngày soạn:
Ngày dạy:
Tiết 7-8-9
LUYỆN TẬP XÂY DỰNG ĐOẠN VĂN VÀ LIÊN KẾT CÁC ĐOẠN VĂN
I Mục tiêu cần đạt
- Học sinh nắm vững kiến thức cơ bản về đoạn văn, cách trình bày nội dung của đoạn
văn ( Diễn dịch, song hành, quy nạp)
- Biết xây dựng một đoạn văn tự sự kết hợp với miêu tả
- Rèn kĩ năng tạo lập đoạn văn.
- * Trọng tâm: Rèn kĩ năng tạo lập đoạn văn.
II. Chuẩn bị: SGV, tài liệu tham khảo lien quan, một số đoạn văn mẫu.
III. Tiến trình bài dạy:
1. Ổn định tổ chức
2. ND bài ôn.
3.
A. Nh÷ng kiÕn thøc c¬ b¶n.
_ ThÕ nµo lµ ®o¹n v¨n?
I. §o¹n v¨n lµ g×?
_ §o¹n v¨n lµ mét phÇn cña v¨n b¶n.
Giáo viên: Nguyễn Thị Phương Loan

7

Giáo án dạy thêm Ngữ văn 8
_ §o¹n v¨n chØ cã mét c©u v¨n hoÆc do mét
sè c©u v¨n t¹o thµnh.
II. C©u chñ ®Ò vµ tõ ng÷ chñ ®Ò trong
®o¹n v¨n.
_ C©u chñ ®Ò trong ®o¹n v¨n cßn ®îc gäi lµ 1. C©u chñ ®Ò:
_ C©u chñ ®Ò trong ®o¹n v¨n cßn gäi lµ c©u
g×?
_ C©u chñ ®Ò cã néi dung nh thÕ nµo so víi chèt cña ®o¹n v¨n.
_ C©u chñ ®Ò mang néi dung kh¸i qu¸t, lêi
c¸c c©u kh¸c trong ®o¹n v¨n?
lÏ ng¾n gän.
_ CÊu tróc ng÷ ph¸p cña c©u chñ ®Ò?
_ C©u chñ ®Ò thêng cã ®ñ 2 thµnh phÇn
chÝnh C - V.
_ VÞ trÝ cña c©u chñ ®Ò trong ®o¹n v¨n?
_ C©u chñ ®Ò ®øng ë vÞ trÝ ®Çu ®o¹n hoÆc
cuèi ®o¹n v¨n.
VÝ dô:
TrÇn §¨ng Khoa rÊt biÕt yªu th¬ng. Em
th¬ng b¸c ®Èy xe bß må h«i ít lng, c¨ng sîi
d©y thõng chë v«i c¸t vÒ x©y trêng häc, vµ
mêi b¸c vÒ nhµ m×nh...Em th¬ng thÇy gi¸o
mét h«m trêi ma ®êng tr¬n bÞ ng·, cho nªn
d©n lµng bÌn ®¾p l¹i ®êng.
2. Tõ ng÷ chñ ®Ò:
_ ThÕ nµo lµ tõ ng÷ chñ ®Ò?
Lµ c¸c tõ ng÷ ®îc lÆp ®i lÆp l¹i nhiÒu lÇn
(thêng lµ c¸c chØ tõ, ®¹i tõ, c¸c tõ ®ång
nghÜa) ®îc sö dông trong ®o¹n v¨n nh»m
duy tr× ®èi tîng ®îc nãi ®Õn. Th«ng qua hÖ
thèng c¸c tõ ng÷ Êy, cã thÓ n¾m b¾t ®îc chñ
®Ò cña ®o¹n.
VÝ dô:
TrÇn §¨ng Khoa rÊt biÕt yªu th¬ng. Em
th¬ng b¸c ®Èy xe bß må h«i ít lng, c¨ng sîi
d©y thõng chë v«i c¸t vÒ x©y trêng häc, vµ
mêi b¸c vÒ nhµ m×nh...Em th¬ng thÇy gi¸o
mét h«m trêi ma ®êng tr¬n bÞ ng·, cho nªn
d©n lµng bÌn ®¾p l¹i ®êng.
( Xu©n DiÖu )
=> Tõ ng÷ chñ ®Ò: TrÇn §¨ng Khoa, em,
yªu th¬ng, th¬ng ( duy tr× ®èi tîng mµ ®o¹n
v¨n ®Ò cËp tíi lµ TrÇn §¨ng Khoa).
III. C¸ch tr×nh bµy néi dung trong mét
®o¹n v¨n.
1. Tr×nh bµy néi dung ®o¹n v¨n theo c¸ch
ThÕ nµo lµ tr×nh bµy néi dung ®o¹n v¨n diÔn dÞch:
_ Lµ c¸ch tr×nh bµy ®i tõ ý chung, kh¸i qu¸t
theo c¸ch diÔn dÞch?
®Õn c¸c ý cô thÓ, chi tiÕt.
_ C©u chèt ®øng ë ®Çu ®o¹n. C¸c c©u ®i
kÌm sau nh»m minh ho¹ cho c©u chèt.
S¬ ®å minh ho¹:
(1) – C©u chèt
(2)
Giáo viên: Nguyễn Thị Phương Loan

(3)

(4)....
8

Giáo án dạy thêm Ngữ văn 8
ThÕ nµo lµ tr×nh bµy néi dung ®o¹n v¨n 2. Tr×nh bµy néi dung ®o¹n v¨n theo c¸ch
theo c¸ch quy n¹p?
quy n¹p:
_ Lµ c¸ch tr×nh bµy ®i tõ ý chi tiÕt, cô thÓ
råi rót ra ý chung, ý kh¸i qu¸t.
_ C©u chèt ®øng ë cuèi ®o¹n.
S¬ ®å minh ho¹:
(1)
(2)
(3)....
(N) – C©u chèt
3. Tr×nh bµy néi dung ®o¹n v¨n theo c¸ch
_ ThÕ nµo lµ tr×nh bµy néi dung ®o¹n v¨n song hµnh:
theo c¸ch song hµnh?
_ Lµ c¸ch tr×nh bµy c¸c ý ngang nhau, bæ
sung cho nhau, phèi hîp nhau ®Ó diÔn t¶ ý
chung.
_ Kh«ng cã c©u chñ ®Ò.
S¬ ®å minh ho¹:
(1)
(2)
(3)
(4) ....
B. bµi tËp thùc hµnh.
1.
1. §o¹n v¨n sau ®©y cã tr×nh tù s¾p xÕp a. C©u chñ ®Ò: C©u (5).
lén xén:
b. Cã thÓ s¾p xÕp l¹i nh sau:
(1) Ph¶i b¸n con, chÞ DËu nh ®øt tõng
ChÞ DËu lµ h×nh ¶nh cña ngêi phô n÷ thkhóc ruét. (2) Gia c¶nh ®· ®Õn bíc ®êng ¬ng chång, th¬ng con, giµu lßng vÞ tha vµ
cïng buéc chÞ ph¶i lµm c¸i viÖc ®au lßng ®øc hi sinh. Ph¶i b¸n con, chÞ DËu nh ®øt
Êy. (3)Xãt chång èm ®au mµ bÞ ®¸nh ®Ëp, tõng khóc ruét. Gia c¶nh ®· ®Õn bíc ®êng
cïm kÑp, chÞ ®· lÊy th©n m×nh che chë cho cïng buéc chÞ ph¶i lµm c¸i viÖc ®au lßng
chång. (4) ThËm chÝ chÞ cßn s½n sµng chèng Êy. Xãt chång èm ®au mµ bÞ ®¸nh ®Ëp, cïm
tr¶ l¹i tªn cai lÖ vµ ngêi nhµ lÝ trëng ®Ó b¶o kÑp, chÞ ®· lÊy th©n m×nh che chë cho
vÖ anh DËu. (5) ChÞ DËu lµ h×nh ¶nh cña chång. ThËm chÝ chÞ cßn s½n sµng chèng tr¶
ngêi phô n÷ th¬ng chång, th¬ng con, giµu l¹i tªn cai lÖ vµ ngêi nhµ lÝ trëng ®Ó b¶o vÖ
lßng vÞ tha vµ ®øc hi sinh. (6) §Õn khi bÞ anh DËu. §Õn khi bÞ gi¶i lªn huyÖn, ngåi
gi¶i lªn huyÖn, ngåi trong qu¸n c¬m mµ trong qu¸n c¬m mµ nhÞn ®ãi, chÞ vÉn chØ
nhÞn ®ãi, chÞ vÉn chØ nghÜ ®Õn chång, ®Õn nghÜ ®Õn chång, ®Õn c¸i Tøu, th»ng DÇn,
c¸i Töu, th»ng DÇn, c¸i TÝ.
c¸i TÝ.
a. X¸c ®Þnh ®©u lµ c©u chñ ®Ò?
=> §o¹n v¨n tr×nh bµy theo c¸ch diÔn dÞch.
b. S¾p xÕp l¹i thø tù c¸c c©u v¨n sao cho 2.
hîp lÝ vµ nãi râ c¸ch tr×nh bµy néi dung cña a. §©y lµ mét ®o¹n v¨n trong v¨n b¶n thÓ
®o¹n v¨n (sau khi ®· s¾p xÕp).
hiÖn nh÷ng c¶m xóc vÒ ngêi th©n. Ngêi viÕt
2. §äc kÜ ®o¹n v¨n sau vµ tr¶ lêi c©u hái võa miªu t¶ bµn ch©n cña bè võa bµy tá t×nh
nªu ë díi.
c¶m th¬ng xãt, biÕt ¬n tríc nh÷ng hi sinh
Ngêi ta nãi ®Êy lµ bµn ch©n vÊt v¶. thÇm lÆng cña bè. V× thÕ cã thÓ gäi ®o¹n
Nh÷ng ngãn ch©n cña bè khum khum, lóc v¨n nµy lµ Bµn ch©n cña bè.
nµo còng nh b¸m vµo ®Êt ®Ó khái tr¬n ng·. b. Nh÷ng tõ ng÷ chñ ®Ò cña ®o¹n v¨n: bµn
Gan bµn ch©n bao giê còng x¸m xÞt vµ lç ch©n, ngãn ch©n, gan bµn ch©n, mu bµn
rç, bao giê còng khuyÕt mét miÕng, kh«ng ch©n, nhøc ch©n,...
®Çy ®Æn nh gan bµn ch©n ngêi kh¸c. Mu c. C©u chñ ®Ò cña ®o¹n v¨n lµ: Ngêi ta nãi
bµn ch©n mèc tr¾ng, bong da tõng b·i, l¹i ®Êy lµ bµn ch©n vÊt v¶.
cã nèt lÊm tÊm. §ªm nµo bè còng ng©m níc d. C¸c c©u trong ®o¹n v¨n ®îc liªn kÕt víi
nãng hoµ muèi, g·i lÊy g·i ®Ó råi xá vµo ®«i nhau theo phÐp diÔn dÞch. C©u chñ ®Ò ë ®Çu
guèc méc. Khi ngñ bè rªn, rªn v× ®au m×nh, ®o¹n, c¸c c©u triÓn khai nèi tiÕp nhau.
nhng còng rªn v× nhøc ch©n.
e. c¸c c©u trong ®o¹n v¨n cã vai trß kh«ng
( Theo Ng÷ v¨n 7, tËp mét ) gièng nhau, v× thÕ, kh«ng thÓ thay ®æi vÞ trÝ
Giáo viên: Nguyễn Thị Phương Loan
9

Giáo án dạy thêm Ngữ văn 8
a. Néi dung cña ®o¹n v¨n lµ g×? H·y thö ®Æt c¸c c©u trong ®o¹n ®îc ( C©u chñ ®Ò kh«ng
tiªu ®Ò cho ®o¹n v¨n nµy.
thÓ da vµo vÞ trÝ c¸c c©u 2,3,4,5,6 ).
b. H·y t×m nh÷ng tõ ng÷ chñ ®Ò cña ®o¹n 3.
v¨n.
_ Cã thÓ viÕt c©u chñ ®Ò: Trong th¬ B¸c,
c. §o¹n v¨n cã c©u chñ ®Ò kh«ng? NÕu cã, ¸nh tr¨ng lu«n lu«n trµn ®Çy.
h·y chØ ra c©u ®ã.
_ C©u chñ ®Ò võa viÕt cã thÓ ®Æt ë ®Çu ®o¹n
d. C¸c c©u trong ®o¹n v¨n ®îc tr×nh bµy hoÆc cuèi ®o¹n. Tuú vµo vÞ trÝ ®Æt mµ x¸c
theo c¸ch nµo?
®Þnh c¸ch tr×nh bµy néi dung ®o¹n v¨n vµ
e. Cã thÓ thay ®æi vÞ trÝ c¸c c©u trong ®o¹n ph©n tÝch mèi quan hÖ gi÷a c¸c c©u trong
v¨n ®ã kh«ng? V× sao?
®o¹n.
4. ViÕt ®o¹n v¨n:
4. ViÕt ®o¹n v¨n theo c¸ch diÔn dÞch triÓn * §Æt c©u chñ ®Ò ®· cho ë ®Çu ®o¹n.
khai c©u chñ ®Ò “ LÞch sö ®· cã nhiÒu cuéc * C¸c ý cÇn triÓn khai:
kh¸ng chiÕn vÜ ®¹i chøng tá tinh thÇn yªu n- _ Th¸nh Giãng dïng gËy tre ®¸nh giÆc ¢n.
íc cña d©n ta”.
_ Lý Nam §Õ ®¸nh ®uæi giÆc L¬ng, lËp nªn
níc V¹n Xu©n.
_ Hai Bµ Trng ®¸nh ®uæi T« §Þnh.
_ Bµ TriÖu ®¸nh ®uæi giÆc Ng«.
_ TrÇn Quèc To¶n b¾t sèng ¤ M· Nhi trªn
s«ng B¹ch §»ng.
_ Quang Trung tiªu diÖt giÆc Thanh, x©y gß
§èng §a.
_ Kh¸ng chiÕn chèng Ph¸p vµ chèng MÜ
trong thêi ®¹i Hå ChÝ Minh.
3. Củng cố: Nhắc lại ND bài ôn.
4. Hướng dẫn về nhà: Làm bài tập viết đoạn văn nêu cảm nghĩ về NV chị Dậu, NV lão
Hạc.
Ngày soạn:
Ngày dạy:

Tiết 10-11-12
ÔN TẬP TRUYỆN KÍ VIỆT NAM 1930- 1945( Tiếp)
Văn bản: Lão Hạc

I. Môc tiªu cÇn ®¹t
Gióp HS:
- Cñng cè l¹i kiÕn thøc c¬ b¶n.
- RÌn kÜ n¨ng c¶m thô v¨n häc qua bµi L·o H¹c cña Nam Cao.
* Trọng tâm: Nội dung – nghệ thuật 2 văn bản.
II. Chuẩn bị: Tư liệu về tác giả, tác phẩm.
III. Tiến trình bài dạy:
1. Ổn định tổ chức
2.Nội dung bài ôn
A. Nh÷ng kiÕn thøc c¬ b¶n.
I. V¨n b¶n L·o H¹c (Nam Cao ).
Giáo viên: Nguyễn Thị Phương Loan

10

Giáo án dạy thêm Ngữ văn 8
H·y tãm t¾t v¨n b¶n “L·o H¹c” trong 1. Tãm t¾t v¨n b¶n L·o H¹c:
SGK.
TruyÖn kÓ vÒ l·o H¹c, mét ngêi n«ng d©n
giµ, mÊt vî, nghÌo khæ, sèng c« ®éc, chØ biÕt
lµm b¹n víi con chã vµng. Con trai l·o v×
nghÌo kh«ng lÊy ®îc vî nªn phÉn chÝ bá ®i
lµm ®ån ®iÒn. L·o H¹c ë nhµ chê con trë vÒ,
ra søc lµm thuª ®Ó sèng. Sau mét trËn èm, l¹i
gÆp n¨m thiªn tai, mÊt mïa, kh«ng ®ñ søc
lµm thuª, v× hÕt ®êng sinh sèng, l·o ®µnh b¸n
con chã vµng, mang hÕt tiÒn b¹c cïng m¶nh
vên göi l¹i cho «ng gi¸o tr«ng coi hé ®Ó vÒ
giao l¹i cho con trai. Råi ®Õn bíc cïng quÉn,
l·o ¨n b¶ chã ®Ó tù tö, chÕt mét c¸i chÕt thËt
®au ®ín, d÷ déi.
2. Nh©n vËt l·o H¹c:
* L·o H¹c lµ mét ngêi rÊt ®«n hËu:
_ L·o sèng rÊt hiÒn lµnh, thËt thµ: nh÷ng lêi
t©m sù cña l·o víi «ng gi¸o vÒ gia c¶nh, vÒ
nçi nhí con, vÒ nçi b¨n kho¨n khi buéc ph¶i
b¸n con chã, vÒ nh÷ng lo toan cho con
c¸i...chøng tá ®iÒu ®ã.
_ Nh÷ng chi tiÕt nµo chøng tá l·o H¹c lµ _ Lßng ®«n hËu cña l·o biÓu hiÖn c¶m ®éng
ngêi hiÒn lµnh, thËt thµ?
nhÊt lµ qua th¸i ®é cña l·o ®èi víi con Vµng:
+ L·o ch¨m sãc nã nh ch¨m mét ®øa trÎ nhá:
cho nã ¨n c¬m b»ng b¸t, l·o ¨n g× còng cho
nã ¨n. L·o cø nh¾m vµi miÕng l¹i g¾p cho nã
_ Lßng ®«n hËu cña l·o biÓu hiÖn c¶m ®éng mét miÕng nh ngêi ta g¾p thøc ¨n cho con
nhÊt qua chi tiÕt nµo?
trÎ, råi l·o b¾t rËn, råi l·o t¾m cho nã, råi
nùng nÞu m¾ng yªu nã nh nùng ch¸u nhá:
...¤m ®Çu nã, ®Ëp nhÌ nhÑ vµo lng nã vµ dÊu
dÝ: µ kh«ng! µ kh«ng!...CËu Vµng cña «ng
ngoan l¾m....
+ §Õn lóc cïng quÉn kh«ng cßn g× ®Ó nu«i
nã, thËm chÝ kh«ng cßn g× ®Ó nu«i th©n, dù
®Þnh b¸n nã ®i mµ l·o ®¾n ®o m·i.
+ B¸n nã råi l·o khãc v× th¬ng nã L·o cêi
nh mÕu vµ ®«i m¾t Çng Ëc níc vµ nhÊt lµ v×
l·o xãt xa thÊy giµ b»ng nµy tuæi ®Çu råi cßn
®¸nh lõa mét con chã
+ Lßng th¬ng vµ nçi ©n hËn cña l·o ®èi víi
con Vµng s©u s¾c ®Õn møc trë thµnh nçi ®au
kh«n lêng MÆt l·o ®ét nhiªn co róm l¹i... c¸i
miÖng mãm mÐm cña l·o mÕu nh con nÝt.
L·o hu hu khãc vµ khiÕn l·o nh thÊy nçi ®au
cña con vËt, cµng th¬ng nã cµng ©n hËn biÕt
bao:
Khèn n¹n...«ng gi¸o ¬i! .. nh thÕ nµy µ? .
* L·o giµu lßng tù träng:
_ L·o tù träng trong cuéc sèng nghÌo khæ,
tóng quÉn, ngµy cµng c¹n kiÖt cña l·o. L·o
nghÌo nhng kh«ng hÌn, kh«ng v× miÕng ¨n
mµ qôy lôy kªu xin ai. ThËm chÝ chØ ®o¸n vî
Giáo viên: Nguyễn Thị Phương Loan
11

Giáo án dạy thêm Ngữ văn 8
_ Nh÷ng lÝ do nµo khiÕn ta kh¼ng ®Þnh l·o «ng gi¸o h¬i cã ý phµn nµn vÒ sù ®ì ®Çn cña
H¹c lµ ngêi giµu lßng tù träng?
«ng gi¸o ®èi víi m×nh lµ l·o ®· l¶ng tr¸nh
«ng gi¸o.
_ Tù träng c¶ ®Õn møc kh«ng muèn sau khi
m×nh chÕt cßn bÞ ngêi ®êi khinh rÎ: ch¼ng
cßn g× ¨n mµ l·o vÉn kh«ng hÒ ®ông tíi sè
tiÒn dµnh dôm vµ ®em göi «ng gi¸o ®Ó nÕu
m×nh chÕt th× «ng tang ma cho m×nh:
* L·o rÊt mùc th¬ng con:
_ Th¬ng con v× nhµ nghÌo mµ h¹nh phóc bÞ
dang dë: L·o th¬ng con vµ hiÓu nçi ®au cña
con nªn kh«ng x½ng lêi víi con, chØ khuyªn
con nhÑ nhµng, cã lÝ:
L·o t×m lêi lÏ gi¶ng gi¶i cho con trai hiÓu....
_ Lßng th¬ng con cña l·o H¹c ®îc biÓu hiÖn _ ThÊy con nghe lêi nhng rÊt buån, l·o cµng
nh thÕ nµo?
th¬ng con h¬n, cµng xãt xa v× ch¼ng biÕt
xoay xë thÕ nµo. Bëi vËy khi con trai phÉn
chÝ bá lµng ®i tha ph¬ng cÇu thùc, l·o xãt xa:
T«i chØ cßn biÕt..., chø ®©u cßn lµ con t«i.
§ã lµ tiÕng than ®øt ruét cña ngêi cha th¬ng
con hÕt lßng mµ ph¶i chÞu sèng c« ®¬n vµ xa
con...
_ Con ®i xa råi, ngµy ®ªm l·o nhí con kh«n
ngu«i. Téi nghiÖp cho l·o, nhí mµ ch¼ng biÕt
nãi cïng ai, l·o chØ cã thÓ nãi víi con Vµng:
CËu cã nhí bè cËu kh«ng?....
_ C¶ ®êi l·o sèng t»n tiÖn, ch¨m chØ lµm viÖc
®Ó vun vÐn cho con:
_ §ãi kÐm, èm ®au s¾p chÕt, l·o vÉn quyÕt
gi÷ cho con m¶nh vên.
_ Cuèi cïng ngêi cha Êy ®· chän cho m×nh
c¸i chÕt ®Ó kh«ng ph¶i ®ông vµo chót cña c¶i
dµnh dôm ®îc cho con...
2. Nh©n vËt «ng gi¸o:
_ Lµ ngêi trÝ thøc nghÌo sèng ë n«ng th«n,
còng lµ mét ngêi giµu t×nh th¬ng, lßng tù
träng. §ã chÝnh lµ chç gÇn gòi vµ lµm cho
hai ngêi l¸ng giÒng nµy th©n thiÕt víi nhau.
_ ¤ng gi¸o tá ra th«ng c¶m, th¬ng xãt cho
hoµn c¶nh cña l·o H¹c ngêi l¸ng giÒng giµ,
tèt bông. ¤ng gi¸o lu«n t×m c¸ch an ñi, gióp
®ì l·o H¹c.
_ ¤ng gi¸o lµ ngêi hiÓu ®êi, hiÓu ngêi: Chao
_ H·y rót ra nh÷ng ®Æc ®iÓm næi bËt cña «i! ®èi víi nh÷ng ngêi ë quanh ta.....mçi
nh©n vËt «ng gi¸o?
ngµy mét thªm d¸ng buån.
B. Luyện tập
1. Bài 1
C¸i chÕt cña l·o H¹c thËt lµ d÷ déi v×:
_ Nã b¾t nh©n vËt ph¶i vËt v· ®Õn hai giê
®ång hå råi míi chÕt. MÆc dï l·o H¹c ®·
chuÈn bÞ rÊt kÜ cho c¸i chÕt cña m×nh nhng
Giáo viên: Nguyễn Thị Phương Loan

12

Giáo án dạy thêm Ngữ văn 8
sao nã vÉn ®Õn mét c¸ch thËt khã nhäc vµ
®au ®ín.
_ L·o H¹c chÕt b»ng c¸ch ¨n b¶ chã. Con
ngêi ph¶i chÕt theo c¸ch cña mét con vËt.
C¸c chi tiÕt hai m¾t long sßng säc, tru trÐo,
5. V× sao nãi c¸i chÕt cña l·o H¹c lµ mét bät mÐp sïi ra, kh¾p ngêi chèc chèc l¹i giËt
“c¸i chÕt thËt d÷ déi”?
m¹nh mét c¸i, n¶y lªn,...hoµn toµn cã thÓ
dïng ®Ó miªu t¶ cho c¸i chÕt cña mét...con
chã! Con ngêi Êy, sèng ®· khæ, ®Õn chÕt vÉn
khæ. Khi sèng, lµm b¹n víi chã vµ khi chÕt
l¹i chÕt theo c¸ch cña mét con chã. C¸i chÕt
cña l·o H¹c thËt d÷ déi bëi nã b¾t ngêi ta
ph¶i ®èi diÖn tríc mét thùc t¹i ®Çy cay ®¾ng
cña kiÕp ngêi.
Bài 2. L·o H¹c b¸n chã cßn «ng gi¸o b¸n
s¸ch. Bi kÞch cña l·o H¹c kh«ng ph¶i lµ c¸
biÖt. Ph¶i ®µnh lßng tõ biÖt nh÷ng g× lµ ®Ñp
®Ï vµ yªu th¬ng chÝnh lµ bi kÞch cña kiÕp ngêi nãi chung. Nã khiÕn «ng gi¸o ph¶i tù
ngÉm mét c¸ch mét c¸ch cay ®¾ng: “Ta cã
quyÒn gi÷ cho ta mét tÝ g× ®©u?”. TruyÖn cña
Nam Cao v× thÕ kh«ng ph¶i chØ lµ truyÖn vÒ
ngêi n«ng d©n hay ngêi trÝ thøc. §ã lµ truyÖn
vÒ câi ngêi, vÒ nh÷ng n«ng nçi ë ®êi mµ mét
khi ®· lµm ngêi th× ph¶i g¸nh chÞu. §Ò tµi cã
thÓ nhá hÑp nhng chñ ®Ò th× réng lín h¬n rÊt
nhiÒu. §Êy còng lµ mét ®Æc ®iÓm trong
phong c¸ch nghÖ thuËt cña Nam Cao.
3. Củng cố: Nhắc lại ND ôn tập.
4. Hướng dẫn về nhà:
Ôn tập các văn bản truyện đã họ.
Tóm tắt các văn bản truyện
Ngày soạn:
Ngày dạy:
Tiết 13-14-15
ÔN TẬP VỀ TỪ VỰNG
TRƯỜNG TỪ VỰNG, TỪ TƯỢNG HÌNH, TỪ TƯỢNG THANH
I. Mục tiêu cần đạt.
- Củng cố kiến thức cho HS về trường từ vựng, từ tượng hình, từ tượng thanh, từ ngữ địa
phương và biệt ngữ xã hội.
- Rèn kĩ năng sử dụng trường từ vựng, từ tượng hình, từ tượng thanh trong khi nói, viết.
- Yêu thích tìm hiểu sự phong phú của tiếng Việt.
* Trọng tâm: Củng cố - Luyện tập
II. Chuẩn bị.
- GV: Soạn bài, tài liệu tham khảo.
- HS: Ôn tập trường từ vựng, từ tượng hình, từ tượng thanh.
Giáo viên: Nguyễn Thị Phương Loan

13

Giáo án dạy thêm Ngữ văn 8
III. Tiến trình bài dạy.
1. Ổn định tổ chức.
2. ND bài ôn.
I. Trường từ vựng.
1. Lí thuyết.
? Em hiểu thế nào là trường từ vựng?
- Trường từ vựng là tập hợp của những từ có ít nhất một nét chung về nghĩa.
? Khi sử dụng trường từ vựng cần lưu ý những gì?
* Lưu ý:
- Tuỳ theo ý nghĩa khái quát mà một trường từ vựng có thể bao hàm nhiều trường từ vựng
nhỏ hơn.
Ví dụ: Trường từ vựng tay bao gồm các trường nhỏ hơn.
+ Bộ phận của tay: Cánh tay, cẳng tay, khuỷu tay, bàn tay, ngón tay...
+ Hoạt động của tay: Chặt, viết, ném, cầm...
+ Đặc điểm của tay: Dài, ngắn, to, nhỏ, khéo, vụng...
- Các trường từ vựng nhỏ trong trường từ vựng lớn có thể thuộc nhiều từ loại khác nhau.
Ví dụ:
+ Bộ phận của tay: Cánh tay, cẳng tay, khuỷu tay, bàn tay, ngón tay...( danh từ)
+ Hoạt động của tay: Chặt, viết, ném, cầm...( động từ)
+ Đặc điểm của tay: Dài, ngắn, to, nhỏ, khéo, vụng...( tính từ)
- Một từ nhiều nghĩa có thể thuộc nhiều trường từ vựng khác nhau.
Ví dụ.
Trường mùi vị : Chua, cay, đắng, Chua ngọt...
Trường âm thanh: chua, êm dịu, ngọt, chối tai...
? Nêu tác dụng của trường từ vựng?
- Trong khi nói, viết sử dụng cách chuyển trường từ vựng thường nhằm mục đích tăng
thêm tính nghệ thuật của ngôn từ ( các biện pháp tu từ nhân hoá, ẩn dụ, so sánh...)
2. Luyện tập.
Bài tập 1.
? Có bao nhiêu trường từ vựng trong các từ được in đậm ở đoạn văn sau:
Vào đêm trước ngày khai trường của con, mẹ không ngủ được. Một ngày kia, còn xa
lắm, ngày đó con sẽ biết thế nào là không ngủ được. Còn bây giờ giấc ngủ đến với con dễ
dàng như uống một ly sữa, ăn một cái kẹo. Gương mặt thanh thoát của con tựa nghiêng
trên ngối mềm, đôi môi hé mở và thỉnh thoảng chúm lại như đang mút kẹo.
Đáp án
- Trường từ vựng quan hệ ruột thịt : Mẹ, con.
- Trường từ vựng hoạt động của người: Ngủ,...