PHẦN I
LỊCH SỬ THẾ GIỚI HIỆN ĐẠI TỪ NĂM 1945 ĐẾN NAY
Chương I
LIÊN XÔ VÀ CÁC NƯỚC ĐÔNG ÂU
SAU CHIẾN TRANH THẾ GIỚI THỨ HAI

Bài 1
LIÊN XÔ VÀ CÁC NƯỚC ĐÔNG ÂU
(Từ 1945 đến giữa những năm 70 của thế kỷ XX)

A- MỤC TIÊU BÀI HỌC
1. Kiến thức : HS cần nắm được :
- Sau những tổn thất nặng nề của Liên Xô trong chiến tranh thế giới thứ hai, nhân dân Liên Xô đã nhanh chóng khôi phục kinh tế, hàn gắn vết thương chiến tranh, tiếp tục khôi phục cơ sở vật chất cho CNXH.
Liên Xô đã đạt được những thành tựu to lớn về kinh tế và khoa học kỹ thuật (Từ 1945 đến đầu những năm 70 của thế kỷ XX)
2. Tư tưởng :
- HS cần hiểu được những thành tựu to lớn trong công cuộc xây dựng CNXH của Liên Xô từ 1945 đến đầu những năm 70 đã tạo cho Liên Xô một thực lực để chống lại âm mưu phá hoại và bao vây của CNĐQ.
- Liên Xô thực sự là thành trì của lực lượng cách mạng thế giới.
3. Kỹ năng : Rèn luyện cho HS kỹ năng phân tích, nhận định và đánh giá các sự kiện lịch sử trong các hoàn cảnh cụ thể.
B- CHUẨN BỊ
GV : Giáo án, SGK, bản đồ Liên Xô, Một số tranh ảnh tiêu biểu và những thành tựu khoa học kỹ thuật của Liên Xô trong giai đoạn này.
HS : SGK, Vở ghi, vở bài tập lịch sử, tư liệu sưu tầm về thành tựu KH-KT của Liên Xô trong giai đoạn này.
C- TIẾN TRÌNH DẠY - HỌC
1. Ổn định tổ chức :
2. Kiểm tra : KT việc chuẩn bị tài liệu và đồ dùng học tập môn sử của HS.
3. Bài mới : Tiết 1 : Liên Xô

Hoạt động của thầy và trò
Nội dung cần đạt

16p
GV

HS

?






?




GV

16p
HS

?



?








?



?


GV
GV
Hoạt động 1 : Cá nhân/ nhóm
- Hướng dẫn HS quan sát bản đồ Liên Xô.
- Đọc Sgk phần 1(T.3).

+ Sau chiến tranh thế giới thứ hai, nhân dân Liên Xô phải chịu những tổn thâ�t như thế nào?




+ Công cuộc khôi phục kinh tế và hàn gắn vết thương chiến tranh của nhân dân Liên Xô đã đạt được những thành tựu gì ?

- Nhận xét - bổ sung - chốt.

Hoạt động 2 : Cá nhân
- Đọc phần 2 (T.4).

+ Sau khi hoàn thành song việc khôi phục kinh tế, Liên Xô đã làm gì để xây dựng cơ sở vật chất cho CNXH ?
Về kinh tế ?








Về khoa học kỹ thuật ?



Về đối ngoại ?


- Nhận xét- phân tích - kết luận.
- Hướng dẫn HS quan sát hình 1 (Vệ tinh nhân tạo của Liên Xô)
I. Liên Xô.

1- Công cuộc khôi phục kinh tế sau chiến tranh (1945-1950).
* Những thiệt hại trong chiến tranh.
- Trong chiến tranh thế giới thứ hai Liên Xô bị thiệt hại nặng nề : 27 triệu người chết, 1.710 thành phố bị tàn phá, hơn 7 vạn làng mạc, gần 32.000 nhà máy xí nghiệp, 6,5 vạn Km đường sắt bị phá hủy.
* Thành tựu :
- Kinh tế :
+ Hoàn thành kế hoạch 5 năm (1945-1950) trước thời hạn 9 tháng.
+ Năm 1950, công nghiệp tăng 73%.
+ Hơn 600 nhà máy được khôi phục và xây dựng,
+ Nông nghiệp vượt trước chiến tranh (1939).
- Khoa học kỹ thuật :
+ Năm 1949, Liên Xô chế tạo thành công bom nguyên tử.
2- Tiếp tục công cuộc xây dựng cơ sở vật chất kỹ thuật của CNXH ( Từ 1950 đến đầu những năm 70 của thế kỷ XX).




a) Kinh tế.
- Đề ra và thực hiện các kế hoạch dài hạn :
+ 2 kế hoạch 5 năm (1951 ->1959) và kế hoạch 7 năm (1959-1965).
* Mục tiêu : Ưu tiên phát triển công nghiệp nặng, thực hiện thâm canh trong sản xuất nông nghiệp, đẩy mạnh tiến bộ khoa học kỹ thuật, tăng cường sức mạnh quốc phòng của đất.
b) Khoa học-kỹ thuật : Phát triển mạnh.
- 1957 phóng thành công vệ tinh nhân tạo
- 1961 Phóng thành công con tàu "phương đông" đưa con người bay vòng quanh trái đất.
c) Đối ngoại :
- Chủ trương duy trì và chung sống hòa bình , quan hệ hợp tác với tất cả các nước.
- Tích cực ủng hộ, giúp đỡ các phong trào đấu tranh chống chủ nghĩa thực dân giành độc lập của các dân tộc trên thế giới.
- Là chỗ dựa vững chắc của hòa bình và cách mạng thế giới.

 4) Củng cố :(5 phút)
? : Vì sao sau chiến tranh thế giới thứ hai, Liên Xô phải tiến hành khôi phục kinh tế, hàn gắn vết thương chiến tranh và tiếp tục xây dựng CNXH ?
? : Em hãy nêu những thành tựu to lớn về kinh tế, khoa học kỹ thuật và đối ngoại của Liên Xô ( Từ 1945đến đầu những năm 70 của thế kỷ XX) ?
5) Dặn dò : Soạn phần II - Đông âu ( T. 5) (1phút)
===================================================
Bài 1
LIÊN XÔ VÀ CÁC NƯỚC ĐÔNG ÂU
(Từ 1945 đến giữa những năm 70 của thế kỷ XX)

A- MỤC TIÊU BÀI HỌC
1. Kiến thức: HS cần nắm được:
- Những thắng lợi có ý nghĩa lịch sử của nhân dân các nước Đông âu sau năm 1945 : Giành thắng lợi trong các cuộc cách mạng giải phóng dân tộc, thiết lập chế độ dân chủ nhân dân và tiến hành công cuộc xây dựng CNXH.
- Sự hình thành hệ thống XHCN trên thế giới.
2. Tư tưởng :
- Khẳng định những thành tựu to lớn có ý nghĩa lịch sử của công cuộc xây dựng XHCN của các nước Đông âu.
- Khẳng định mối quan hệ hợp tác , hữu nghị của nước ta với các nước Đông âu là đoàn kết thúc đẩy quá trình công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước.
3. Kỹ năng :
- Rèn luyện cho HS kỹ năng phân tích, nhận định và đánh giá các sự kiện lịch sử trong các hoàn cảnh cụ thể và kỹ năng sử dụng bản đồ.
B - CHUẨN BỊ
GV : Giáo án, SGK, bản đồ Châu âu , một số tranh ảnh tiêu biểu và những thành tựu khoa học kỹ thuật của các nước Đông âu trong giai đoạn này.
HS : SGK, Vở ghi, vở bài tập lịch sử, tư liệu sưu tầm về thành tựu KH-KT của các nước Đông âu trong giai đoạn này.
C- TIẾN TRÌNH DẠY - HỌC
1. Ổn định tổ chức : (1phút)
2. Kiểm tra bài cũ : (5phút)
? : Em hãy nêu những thành tựu chủ yếu của Liên Xô trong công cuộc xây dựng CNXH ( Từ 1945 đến những năm 70 của thế kỷ XX) ?
3. Bài mới : Tiết 2 : Đông âu

Hoạt động của thầy và trò
Nội dung cần đạt

8p
GV


HS


?






?



GV

8p

HS

?




?



GV
8p
HS
?







10p
?




?


GV


?

GV
Hoạt động 1 : Cá nhân
- Hướng dẫn HS quan sát bản đồ châu âu, xác định vị trí các nước Đông âu.
- Đọc Sgk phần 1 (Sgk T.5).

+ Các nước dân chủ nhân dân Đông âu ra đời trong hoàn cảnh nào ?




+ Để hoàn thành cách mạng dân chủ nhân dân, các nước Đông âu đã làm gì ?

- Nhận xét - bổ sung - chốt.

Hoạt động 2 : Cá nhân

- Đọc phần 2 (Sgk,T.7).

+ Trình bày những nhiệm vụ của các nước Đông âu trong công cuộc xây dựng CNXH ?


+ Em hãy nêu những thành tựu mà các nước Đông âu đạt được trong công cuộc xây dựng CNXH
- Nhận xét, phân tích , kết luận.
Hoạt động 3 : Cá nhân
- Đọc phần III (Sgk.T.7).
+ trình bày hoàn cảnh, cơ sở hình thành hệ thống XHCN ?






Hoạt động 4 : Cá nhân
+ Sự hợp tác tương trợ giữa Liên Xô và các nước Đông âu thể hiện như thế nào ?


+ Nêu những thành tựu kinh tế tiêu biểu của khối SEV đã đạt được ?
Nhận xét -Bổ sung - Chốt.


+ Tổ chức hiệp ước Vác-xa-va ra đời nhằm mục đích gì ?
- Nhận xét - kết luận.
I. Đông âu.


1- Sự ra đời của các nước dân chủ nhân dân Đông âu.
-Nhờ sự giúp đỡ to lớn của hồng quân Liên Xô. Nhân dân các nước Đông âu đã đứng lên khởi nghĩa giành chính quyền.
- Dưới sự lãnh đạo của Đảng cộng sản, một loạt các nước dân chủ nhân dân ở Đông âu ra đời : Ba Lan, Tiệp Khắc, Rumani, Bungari, Cộng hòa dân chủ Đức v.v.
- Để hoàn thành các mạng dân chủ nhân dân, các nước Đông âu đã :
+ Tiến hành cải cách ruộng đất.
+ Quốc hữu hóa các nhà máy, xí nghiệp của tư sản.
+ Thực hiê�n các quyền tự do dân chủ cho nhân dân, đời sống nhân dân được cải thiện.
2- Tiến hành xây dựng CNXH (Từ 1950 đến những năm 70 của thế kỷ XX).
a) Nhiệm vụ.
- Xóa bỏ bóc lột của giai cấp tư sản.
- Đưa nông dân vào con đường làm ăn tập thể.
- Tiến hành công nghiệp hóa XHCN.
- Xây dựng cơ sở vật chất kỹ thuật cho CNXH.
b) Thành tựu :
- Đầu những năm 1970, Đông âu đã trở thành các nước công - nông nghiệp phát triển mạnh.
- Bộ mặt kinh tế - xã hội đã thay đổi căn bản và sâu sắc.


III. Sự thành lập hệ thống XHCN.
1- Hoàn cảnh và cơ sở hình thành :
a) Hoàn cảnh :
+ Các nước Đông âu cần sự giúp đỡ cao hơn, toàn diện hơn của Liên Xô.
+ Có sự phân công sản xuất theo chuyên ngành giữa các nước.
b) Cơ sở hình thành :
+ Cùng chung mục tiêu xây dựng XHCN.
+ Nền tảng tư tưởng là chủ nghĩa Mác-Lênin
+ Đều do Đảng cộng sản lãnh đạo.
2- Sự hình thành hệ thống XHCN.
* Sự hợp tác thể hiện ở 2 tổ chức :
- Tổ chức tương trợ kinh tế giữa các nước XHCN (SEV - 8/1/1949 -> 28/3/1991).
- Tổ chức hiệp ước Vác-xa-va ( 14/5/1955 -> 1/7/1991).
* Thành tựu của SEV :
+ Tốc độ tăng trưởng công nghiệp 10% năm.
+ Thu nhập quốc dân (1950-1973) tăng 5,7 lần.
+ Liên Xô cho các nước trong khối vay 13 tỉ rúp, viện trợ không hoàn lại 20 tỉ rúp.
* Tổ chức hiê�p ước Vác-xa-va ra đời có tác dụng to lớn : Bảo vệ công cuộc xây dựng CNXH, hòa bình, an ninh châu âu và thế giới.

4. Củng cố :(3 phút)
? :Những nhiệm vụ chính của các nước Đông âu trong công cuộc xây dựng CNXH là gì?
? : Trình bày hoàn cảnh và cơ sở hình thành hệ thống XHCN ?
5. Dặn dò : (1 phút) Làm bài tập 1,2 sgk t.8 ; Soạn bài 2 : Liên Xô và các nước Đông âu từ giữa những năm 70 đế