A. LỊCH SỬ THẾ GIỚI HIỆN ĐẠI TỪ NĂM 1945 ĐẾN NAY
Chương I LIÊN XÔ VÀ CÁC NƯỚC ĐÔNG ÂU
SAU CHIẾN TRANH THẾ GIỚI THỨ HAI
Tiết 01- 02 Bài 1: LIÊN XÔ VÀ CÁC NƯỚC ĐÔNG ÂU
TỪ NĂM 1945 ĐẾN GIỮA NHỮNG NĂM 70 CỦA THẾ KỶ XX
Ngày soạn: 05/9/2007. Ngày dạy: 08/9/2007
A/ MỤC TIÊU:
1/ Kiến thức: Giúp học sinh nắm được:
- Những thành tựu to lớn của nhân dân Liên Xô về khôi phục kinh tế và xây dựng cơ sở vật chất kĩ thuật của chủ nghĩa xã hội sau chiến tranh.
- Những thắng lợi có ý nghĩa lịch sử của nhân dân các nước Đông Âu sau năm 1945: cuộc cách mạng giải phóng dân tộc, thiết lập chế độ dân chủ nhân dân và tiến hành công cuộc xây dựng chủ nghĩa xã hội.
- Sự hình thành hệ thống xã hội chủ nghĩa thế giới.
2/ Tư tưởng:
- Khẳng định những thành tựu to lớn có ý nghĩa lịch sử của công cuộc xây dựng CNXH ở Liên Xô.
- Trân trọng mối quan hệ truyền thống giữa Liên Xô và các nước nhằm tăng cường tình đoàn kết, hữu nghị (Đặc biệt là Việt Nam) trong công cuộc công nghiệp hoá, hiện đại hoá của đất nước hiện nay.
3/ Kĩ năng:
Rèn luyện cho H/S kỹ năng phân tích và nhận định các sự kiện lịch sử, các vấn đề lịch sử
B/ THIẾT BỊ, TÀI LIỆU DẠY - HỌC:
Bản đồ Liên Xô hoặc châu Âu; một số tranh ảnh về Liên Xô trong giai đoạn từ 1945- 1970.
C/ HOẠT ĐỘNG DẠY - HỌC:
1/ Ổn định, kiểm tra:
2/ Giới thiệu bài mới: Gt chung ( gt chương ( giới thiệu bài ( bài 1
3/ Dạy bài mới:
HOẠT ĐỘNG CỦA THẦY VÀ TRÒ
NỘI DUNG GHI

* Hoạt động 1: Cả lớp
GV: giải thích thêm cho H/S thế nào là khôi phục kinh tế (Phục hồi lại, hàn gắn lại nền KT bị tàn phá)
H: Vậy vì sao Liên Xô tiến hành công cuộc khôi phục kinh tế?
H/S: Liên Xô phải chịu những tổn thất hết sức nặng nề trong chiến tranh
GV: Mặc dù là nước thắng trận nhưng Liên Xô bước ra khỏi cuộc chiến tranh bị tổn thất nặng nhất.
GV: Gọi đọc chữ in nhỏ sgk; gọi 1 h/s khác trả lời; chốt ý ghi bảng.
H: Tại sao Liên Xô phải chịu những tổn thất nặng như vậy?
GV treo bản đồ châu Âu gt Liên Xô và có thể gọi 1 h/s lên xác định chiến trường chính của cuộc chiến tranh thế giới thứ 2 xảy ra ở Liên Xô. “Chim cu đậu đâu, nát rào dậu ấy”. Ngoài những tổn thất trên Liên Xô còn phải ra sức giúp đỡ phong trào cách mạng t/g ( LX tự lực tự cường.
H: Ngoài những khó khăn đó Liên Xô có thuận lợi gì sau chiến tranh?
HS: Là nước thắng trận, nhân dân Liên Xô hăng hái, khí thế bừng bừng.
Gv: Đứng trước tình hình đó Đảng và Nhà nước Liên Xô đã có chủ trương ntn?
HS: trả lời
H: Công cuộc khôi phục kinh tế hàn gắn vết thương chiến tranh đã diễn ra và đạt kết quả như thế nào?
H/s: Trình bày nội dung sgk
GV: Gọi 1 h/s đọc phần chữ in nhỏ sgk ( Gv chốt ý ghi bảng.
Đặc biệt trong thời kỳ này KH - KT của Liên Xô phát triển vượt bậc bằng việc chế tạo thành công bom nguyên tử 1949. H: Điều đó có ý nghĩa gì?
H/s: Phá vỡ thế độc quyền bom nguyên tử của Mỹ
GV: Nói sơ lược vài nét về 2 quả bom nguyên tử Mỹ đã ném xuống 2 Thành phố của Nhật: Kết thúc chiến tranh; Phô trương sức mạnh quân sự
Sơ kết ý đến những năm 50 Liên Xô đã cơ bản hoàn thành công cuộc khôi phục KT ( Củng cố ý
* Hoạt động 2: Nhóm
Trước hết Gv nói rõ về khái niệm cơ sở vật chất - kỹ thuật của CNXH: Đó là nền SX đại cơ khí với công nghiệp hiện đại, nông nghiệp hiện đại và KHKT tiên tiến. Vậy cơ sở vật chất và kỹ thuật ấy được xây dựng ntn? ( ta tiến hành thảo luận nhóm GV chia lớp thành 4 nhóm theo 4 tổ
N1: Phương hướng nội dung chính của các kế hoạch 5 năm?
N2: Hãy nêu thành tựu chủ yếu của Liên Xô trong công cuộc xây dựng CNXH từ 1950 đến đầu những năm 70?
N3: Qua sách báo đã đọc em hãy kể một số chuyến bay của các nhà du hành vũ trụ Liên Xô trong những năm 60 của thế kỷ XX?
N4: Chính sách đối ngoại và địa vị quốc tế của Liên Xô từ sau chiến tranh thế giới thứ 2?
GV: Gọi đại diện nhóm trả lời, nhóm khác nhận xét bổ sung. Gv chốt ý ghi bảng
Giải thích cho HS vì sao lúc bấy giờ phải ưu tiên công nghiệp nặng ( Liên hệ với tình hình Việt Nam. Hình sgk hình 1: Vệ tinh nhân tạo đầu tiên của Liên Xô năm 1957, mở đầu kỷ nguyên chinh phục vũ trụ của loài người
H: Sau khi Liên Xô đạt được những thành tựu to lớn trong công cuộc xây dựng CNXH trong giai đoạn này có ý nghĩa ntn?
HS: Trả lời
GV: Bổ sung, chốt ý về mặt quân sự với Mỹ. Làm cân bằng thế chiến lược; trở thành cường quốc công nghiệp đứng thứ 2 tg.
( Là thành trì của CNXH (TBCN phát triển mấy TK, CNXH phát triển khoảng mấy mươi năm) ( trình độ phát triển vượt bậc.
I/ Liên Xô:


1/ Công cuộc khôi phục kinh tế sau chiến tranh (1945-1950):


- Hoàn cảnh:
+ Chịu tổn thất nặng nề sau chiến tranh.
+ Ra sức giúp đỡ phong trào cách mạng thế giới.










- Kết quả:
+ Hoàn thành kế hoạch 5 năm trứơc thời hạn
+ Sản lượng công nông nghiệp vượt mức trước chiến tranh.
+ Đời sống nhân dân được cải thiện.
+ Năm 1949 chế tạo thành công bom nguyên tử.
2/ Tiếp tục công cuộc xây dựng cơ sở vật chất – kĩ thuật của CNXH (Từ năm 1950 đến đầu năm 70 của thế kỷ XX):
- Tiếp tục thực hiện các kế hoạch 5 năm, 7 năm.







- Thành tựu:
+Nền sản xuất tăng trưởng mạnh mẽ
+Trở thành cường quốc công nghiệp đứng thứ 2 trên thế giới
+Khoa học - kỹ thuật phát triển mạnh mẽ: Chinh phục vũ trụ.



- Đối ngoại: Quan hệ hữu nghị hoà bình với tất cả các nước.


 4/ Củng cố:
a/ Đánh dấu vào những câu đúng sau đây:
Đến vào những 70 Liên Xô đã trở thành 1 nước:
a/(Có trình độKH-KT phát triển vượt bật.
c/(Cường quốc công nghiệp,
b/(Công nghiệp đứng thứ 2 thế giới.
d/(TBCN phát triển mạnh.

đ/(Là nước XHCN, là chỗ dựa vững chắc của hoà bình và cách mạng thế giới

 5/ Hướng dẫn tự học:
a/ Bài vừa học: Nêu được những vấn đề đã củng cố.
b/ Bài sắp học: Phần II: Các nước Đông Âu – Soạn bài chuẩn bị theo tổ
Tổ 1, 2: Các nước Đông Âu ra đời trong hoàn cảnh nào?
Tổ 3, 4: Nêu những thành tựu mà các nước Đông Âu đã đạt được?

Ngày soạn: 05/9/2007. Ngày dạy: 11/9/2007
Tiết 02 Bài 1 (Tiếp theo)
A/ MỤC TIÊU: (Như tiết 1)
1/ Kiến thức: Giúp học sinh nắm được:
2/ Tư tưởng:
3/ Kĩ năng:
B/ THIẾT BỊ, TÀI LIỆU DẠY - HỌC:
C/ HOẠT ĐỘNG DẠY - HỌC:
1/ Ổn định, kiểm tra: Nêu những thành tựu chủ yếu của Liên Xô trong công cuộc xây dựng CNXH.
2/ Giới thiệu bài mới:
3/ Dạy bài mới:
HOẠT ĐỘNG CỦA THẦY VÀ TRÒ
NỘI DUNG GHI

* Hoạt động 1: Cá nhân
G/v: Giới thiệu cho HS các nước Đông Âu bằng bản đồ các nước Đông Âu (Đã phóng to treo trên bản)
Sau đó gọi một HS đọc sgk mục 1 và hỏi: Các nước dân chủ nhân dân Đông Âu ra đời như thế nào?
H/s: Khi Hồng quân Liên Xô truy đổi phát xít Đức về tận sào huyệt của nó là Béc-lin, nhân dân Đông Âu đã nổi dậy phối hợp với Hồng quân LX khởi nghĩa vũ trang giành chính quyền.
GV: Dưới sự lãnh đạo của Đảng Cộng sản các nước, một loạt các nước dân chủ nhân dân giành được chính quyền.
G/v: Dùng bản đồ để minh hoạ vấn đề này cho h/s rõ vị trí của các nước Đông Âu trên bản đồ.
H: Sau khi giành được chính quyền các nước Đông Âu đã làm gì?
H/s: Xây dựng chính quyền dân chủ nhân dân
* Hoạt động 2: Nhóm
G/v: Nhiệm vụ chính của các nước đó trong quá trình xây dựng CNXH? và nhiệm vụ của nó ntn? Ta tiến hành thảo luận nhóm: Chia lớp làm 2 nhóm tương ứng 2 dãy bàn
N1: Nhiệm vụ quá trình xây dựng CNXH?
N2: Thành tựu của quá trình xây dựng CNXH?
- Các nhóm tiến hành thảo luận. Sau 5 phút GV mời đại diện nhóm trả lời. G/v chốt ý ghi bảng.
G/v: Kết luận: Sau 20 năm xây dựng CNXH (1950-1970) các nước Đông Âu đã đạt được những thành tựu to lớn, bộ mặt kinh tế xã hội của các nước này đã thay đổi cơ bản.
GV: Chuyển ý:
* Hoạt động 3: Cá nhân
G/v: Yêu cầu HS đọc sgk mục III
H: Hệ thống các nước XHCN ra đời trong hoàn cảnh nào?
H/s: Dựa vào sgk trả lời.
GV: Hệ thống các nước XHCN được hình thành trên cơ sở nào?
H/s: Dựa vào sgk trình bày.
G/v: Kết luận
G/v: Sự hợp tác tương trợ giữa Đông Âu và Liên Xô được thể hiện ntn?
H/s: Trả lời
G/v: Những thành tựu kinh tế tiêu biểu của khối SEV đã đạt được?
H/s: Trình bày theo hiểu biết của mình
G/v: Minh hoạ thêm một vài ý sau đó nhấn mạnh từ 8/1/1949 đến 28/6/1991 SEV tuyên bố giải thể.
H: Tổ chức Hiệp ước Vác-sa-va ra đời với mục đích gì?
H/s: Chống lại sự hiếu chiến của Mỹ và khối NATO, để bảo vệ an ninh châu Âu và thế giới
G/v: Giải thích thêm: Khối này cũng như khối SEV đã tan rã cùng với sự khủng hoảng và tan rã của các nước XHCN, đây là sự khủng hoảng to lớn của các nước XHCN, hiện nay họ đang tìm cách khắc phục và đi lên.
G/v: Tổng kết ý:
II/ ĐÔNG ÂU:
1/ Sự ra đời của các nước dân chủ nhân dân Đông Âu:
- Với sự giúp đỡ của Hồng quân Liên Xô, một loạt các nước dân chủ nhân dân Đông Âu ra đời: Balan, Tiệp khắc…




- Sau đó tiến hành Cách mạng Dân chủ nhân dân.
2/ Tiến hành xây dựng chủ nghĩa xã hội:
a/ Nhiệm vụ:
+ Xoá bỏ sự bóc lột của giai cấp tư sản
+ Đưa nông dân vào làm ăn tập thể
+ Tiến hành công nghiệp hoá XHCN
+ Xây dựng cở sở vật chất của CNXH
b/ Thành tựu:
- Đầu những năm 70 Đông Âu đã trở thành những nước Công nông nghiệp
- Bộ mặt kinh tế, xã hội đã thay đổi căn bản và sâu sắc
III/ SỰ HÌNH THÀNH HỆ THỐNG XÃ HỘI CHỦ NGHĨA:
1/ Hoàn cảnh và những cơ sở hình thành hệ thống các nước xã hội chủ nghĩa:
a/ Hoàn cảnh: Cần sự giúp đỡ cao hơn và toàn diện của Liên Xô, sự hợp tác của các nước
b/ Cở sở: cùng chung mục tiêu là xây dựng CNXH, nền tảng tư tưởng là chủ nghĩa Mác- Lênin:

2/ Sự hình thành hệ thống xã hội chủ nghĩa:
- Tổ chức tương trợ kinh tế giữa các nước XHCN- SEV (8- 1-1949--> 28-3-1991)
- Tổ chức Hiệp ước Vac-sa-va (14-5-1955 ----> 1-7-1991)
- Tác dụng: Bảo vệ công cuộc xây dựng CNXH, hoà bình, an ninh châu Âu và thế giới

 4/ Củng cố:
- Giáo viên dùng bản đồ yêu cầu HS xác định rõ vị trí của các nước Đông Âu
- Những nhiệm vụ chính của các nước Đông Âu trong công cuộc xây dựng CNXH
- Thành tựu xây dựng CNXH ở Đông Âu
5/ Hướng dẫn tự học:
a/ Bài vừa học: Nắm được những nội dung ở phần củng cố
b/ Bài sắp học: Chuẩn bị Tổ 1, 2: Sự khủng hoảng & tan rã của liên bang Xô viết.
Tổ 3, 4: Sự khủng hoảng các nước Đông Âu.

Ngày soạn: 10/9/2007. Ngày dạy: 18/9/2007
Tiết 03 Bài 2: LIÊN XÔ VÀ CÁC NƯỚC ĐÔNG ÂU
TỪ GIỮA NHỮNG NĂM 70 ĐẾN ĐẦU NHỮNG NĂM 90 CỦA THẾ KỶ XX
A/ MỤC TIÊU:
1