Tiết 22
LỊCH SỬ THẾ GIỚI HIỆN ĐẠI
(phần từ năm 1917 đến năm 1945)

Chương I:
CÁCH MẠNG THÁNG MƯỜI NGA NĂM 1917 VÀ CÔNG CUỘC XÂY DỰNG CHỦ NGHĨA XÃ HỘI Ở LIÊN XÔ (1921-1941)

Bài 15:
CÁCH MẠNG THÁNG MƯỜI NGA NĂM 1917 VÀ CUỘC ĐẤU TRANH BẢO VỆ CÁCH MẠNG (1917-1921)

I.Mục tiêu bài học:
1.Kiến thức: Giúp hs nắm:
-Những nét chính của tình hình nước Nga đầu TK XX, vì sao ở nước Nga 1917 lại có 2 cuộc CM.
-Những diễn biến chính của CMT10 Nga.
2.Tư tưởng:
Bồi dưỡng nhận thức đúng đắn và tình cảm CM đối với cuộc CMXHCN đầu tiên trên thế giới.
3.Kĩ năng:
-Biết sử dụng bản đồ nươc� Nga để xác định vị trí nước Nga (trước CM) và cuộc đấu tranh bảo vệ nước Nga (sau CM)
-Biết sử dụng khai thác tranh ảnh, tư liệu lịch sử để đưa ra nhận xét của mình.

II.Chuẩn bị bài giảng:
-Bản đồ nước Nga (hoặc bản đồ Châu A�u)
-Tranh ảnh về đời sống nhân dân Nga đầu TK XX
-Tranh ảnh về Lênin và cuộc CMT10.
Tài liệu tham khảo:
-Sách sử 8
-Sách GV sử 8
-Lịch sử thế giới hiện đại
-Đại cương lịch sử thế giới.

III.Các hoạt động dạy-học:
1.Ổn định lớp:
2.Kiểm tra bài cũ: Ô�n tập chương LSTGCĐ.
GV: Tiết trước chúng ta vừa ôn tập chương LSTGCĐ
( Hãy lập bảng thống kê 5 sự kiện chính của thời kỳ cận đại ( yêu cầu hs làm bài và sửa bài.

Niên đại


Sự kiện

Kết quả


8/1566

Giữa TK XVII
(1640 ( 1688)


1789 - 1794


1871


1914 - 1918
-Cách mạng Hà Lan

-Cách mạng tư sản Anh



-Cách mạng tư sản Pháp


-Công xã Pari


-Chiến tranh thế giới lần I
-Chống ách thống trị Tây Ban Nha

-Mở đường cho CNTB phát triển, chế độ pk suy yếu, là cuộc CMTS do quý tộc mới và tư sản lãnh đạo.

-Lật đổ chế độ pk, đưa g/c tư sản lên nắm chính quyền, mở đường cho CNTB.

-Đại diện cho nhân dân lao động, là hình ảnh của chế độ mới, xã hội mới.

-Sự thất bại của CNĐQ Đức, CMXH thắng lợi ở Nga.



3.Bài mới:
Thắng lợi CMT10 Nga đã chấm dứt thời kỳ lịch sử cận đại, mở ra một giai đoạn mới bước vào giai đoạn LSTG hiện đại. Bài này gồm 2 phần chính: I và II. Tiết hôm nay chúng ta tìm hiểu I.


GV sử dụng lược đồ thế giới, giới thiệu vị trí của Nga.
Nhắc lại cuộc CM Nga 1905-1907: Đầu TK XX Nga lâm vào tình trạng khủng hoảng, Nga hoàng còn đẩy nhân dân vào cuộc chiến tranh ( nhân dân chán ghét ( bùng nổ cuộc đấu tranh của nhân dân: đỉnh cao là khởi nghĩavũ trang ở Maxcơva 12/1905
Nêu ý nghĩa lịch sử của CM Nga 1905-1907 ?
(học sinh trả lời)
Sau cuộc CM 1905-1907 tình hình kinh tế, chính trị - xã hội Nga như thế nào ?
(học sinh trả lờ)
( GV chốt lại ghi bảng
GV: Sau CM, chế độ Nga hoàng vẫn tồn tại nắm mọi quyền lực trong tay, vì quyền lợi của mình Nga hoàng còn đẩy nhân dân Nga vào chiến tranh đế quốc gây hậu quả kinh tế - xã hội của đất nước.
Thảo luận:
Em có nhận xét gì về tình cảnh nông dân Nga đầu XX ? Tại sao chỉ có lao động nữ ? (hs thảo luận trả lời)
( GV chốt ý lại.


GV: Chính những mâu thuẫn gay gắt trong xã hội Nga ( nông dân mâu thuẫn địa chủ, TS mâu thuẫn VS, nhân dân mâu thuẫn Nga hoàng .) ( bùng nổ CM.
Phong trào đấu tranh lan rộng trong đất nước Nga với nhiều cuộc khởi nghĩa, 1917 Nga rút khỏi cuộc chiến lo giải quyết những vấn đề trong nước. Làn sóng đấu tranh chống chính quyền bao trùm thủ đô Pêtơrôgát.
GV đưa kênh hình 53 cho học sinh quan sát
Em có nhận xét gì về cuộc bãi công ở Pêtơrôgát ?
(hs trả lời)
( GV chốt lại
GV: Trình bày về cuộc CMT2 mở đầu với 2 sự kiện 23/2 và 27/2. CMT2 thắng lợi ( hình thành hai chính quyền song song tồn tại.
Trước tình hình đất nước tồn tại 2 chính quyền song song, Lênin và Đảng Bônsevich đã có kế hoạch như thế nào?
(học sinh trảlời)
Thảo luận:
Vì sao Lênin và Đảg Bônsêvich lãnh đạo các tầng lớp nhân dân lao động đấu tranh khởi nghĩa, chính quyền lại rơi vào tay g/c TS ?
( học sinh thảo luận trả lời)
GV yêu cầu học sinh đọc đoạn chữ nhỏ
Em có nhận xét gì về đoạn trích ấy?
(học sinh tra �lời)


I. Hai cuộc cách mạng ở nước Nga năm 1917:
1.Tình hình nước Nga trước CM:
-Là nước đế quốc quân chủ chuyên chế.
-Kinh tế suy sụp, thiếu lương thực, quân đội thiếu vũ khí, thua trận .
( đời sống nhân dân khổ cực
( mâu thuẫn xã hội gay gắt
=> phong trào đấu tranh chống chiến tranh và Nga hoàng.








2. Cách mạng tháng Hai năm 1917:
-2/1917 CM bùng nổ
-23/2 (8/3) cuộc biểu tình của 9 vạn nữ công nhân
-27/2 (12/3) công nhân khởi nghĩa vũ trang
( CMT2 thắng lợi

3.Cách mạng tháng Mười năm 1917:
-2 chính quyền song song tồn tại
-7/10 (20/10) Lênin từ Phần Lan về Pêtơrôgát chỉ đạo khởi nghĩa.
-24/10 (6/11) Lênin đến điện Xmô-nưi lãnh đạo chỉ huy khởi nghĩa.
-25/10 (7/11) cung điện Mùa Đông bị chiếm.
-1918 CMXHCN T10 Nga thắng lợi.
* Kết quả:
Chế độ quân chủ chuyên chế bị lật đổ, CMT10 Nga thắng lợi trên toàn nươc� Nga



* GV Sơ kết phần I:
Dưới sự lãnh đạo chỉ huy của Lênin phong trào khởi nghĩa tiếp tục phát triển và giành được thắng lợi. 1918 CM XHCN tháng 10 thắng lợi hoàn toàn trên đất nươc� Nga, chế độ Nga hoàng bị sụp đổ.

4.Củng cố: GV tiến hành cho học sinh làm bài tập nối sự kiện, thời gian:
-23/2/1917 Lênin đến điện Xmô-nưi trực tiếp chỉ huy khởi nghĩa.
-24/10/1917 Dưới sự lãnh đạo của Đảng Bo�nsevich, công nhân chuyển từ bãi công sang khởi nghĩa vũ trang
-26/2/1917 Cung điện Mùa Đông bị chiếm.
-25/10/1917 Lênin từ Phần Lan về Pêtơrôgrat trực tiếp lãnh đạo khởi nghĩa.
-7/10/1917 9 vạn nữ công nhân biểu tình
5.Dặn dò:
-Xem lại bài + học bài
-Chuẩn bị và soạn trước phần II-bài 15
-Ô�n lại B1+2+3+4 (chương I- LSTGCĐ)

Tiết 23:

Chuẩn bị bài giảng:
-Lược đồ nước Nga Xô Viết đánh thù trong giặc ngoài.
-Một số tranh ảnh
-Tài liệu tham khảo:
+ Sách sử (GV) 8 + sách sử 8
+ Sách sử 8 cũ
+ Lịch sử thế giới hiện đại
Các hoạt động lên lớp:
1.Ổn định lớp:
2.Kiểm tra bài cũ: Bài 15-Phần I
-Nêu những nét chính về tình hình nước Nga đầu TK XX ?
-Diễn biến cuộc khởi nghĩa vũ trang ở Pêtơrôgrát ?
( GV nhận xét.

GV: Nêu rõ để HS thấy nét đặc sắc nhất của Cách mạng tháng Mười là không sử dụng bộ máy nhà nước cũ, mà xây dựng chính quyền mới, sáng tạo một hệ thống hành chính mới do công nhân và nông dân cách mạng đảm nhiệm.
Những sắc lệnh đầu tiên của chính quyền mới là gì?
(Sắc lệnh hoà bình và Sắc lệnh ruộng đất)
GV cho HS đọc đoạn trích trang 79.
Sắc lệnh hòa bình và ruộng đất đáp ứng nguyện vọng của ai?
GV chốt lại:
Sắc lệnh hòa bình đã đáp ứng mong muốn hòa bình, chấm dứt chiến tranh của tuyệt đại đa số quần chúng nhân dân lao động, coi "chiến tranh là một tội ác lớn nhất đối với loài người".
Sắc lệnh ruộng đất đem lại hơn 150 tr ha ruộng đất cho nông dân, đáp ứng quyền lợi thiết thực của nông dân ( tịch thu toàn bộ ruộng đất của địa chủ chuyển giao cho nhân dân lao động, nông dân làm chủ ruộng đất.
Chính quyền Xô viết còn thực hiện những biện pháp tiến bộ như thế nào?
(HS trả lời)
GV trình bày sơ lược về Hòa ước Bơ-rét Li-tốp với Đức (3/1918): Đây là biện pháp mà chính quyền Xô viết buộc phải thực hiện để nước Nga rút khỏi cuộc chiến tranh đế quốc và có thời gian hòa hoãn để củng cố chính quyền, xây dựng quân đội .

GV: Thắng lợi của CMT10 và sự ra đời của nhà nước Xô viết làm cho các nước đế quốc hết sức lo lắng ( nhanh chóng tập hợp lực lượng, phối hợp hành động và ráo riết tiến hành chống phá,

mưu đồ bóp chết nước Cộng hòa Xô viết trẻ tuổi ( cuộc nội chiến do các thế lực phản động trong nước và cuộc can thiệp vũ trang 14 nước ĐQ bên ngoài tiến hành kéo dài từ đầu 1918 đến cuối 1920.
GV trình bày về cuộc chống thù trong giặc ngoài của nhân dân Nga.
Thảo luận:
Vì sao nhân dân Xô viết bảo vệ đựơc thành quả của cách mạng?
(HS thảo luận trả lời)
GV chốt ý: Nhờ sức mạnh và sự ủng hộ của nhân dân, lòng yêu nước, sự đấu tranh dũng cảm và chỉ huy quân sự tài ba, chính sách cộng sản thời chiến .

Thắng lợi của CMT10 Nga có ý nghĩa tác động như thế nào đối với nước Nga ?
(học sinh trả lời)
GV kết luận: Cách mạng tháng Mười đã làm thay đổi hoàn toàn vận mệnh đất nước và số phận hàng triệu con người ở Nga.
Đối với quốc tế, CMT10 Nga có ý nghĩa và tác động ra sao?
(HS trả lời)
Vì sao tên cuốn sách là "Mười ngày rung chuyển thế giới"?
( Tác động của CMT10 đối với thế giới; làm thay đổi thế giới - một chế độ mới, nhà nước mới ra đời trên 1/6 diện tích toàn cầu, làm các nước ĐQ hoảng sợ; để lại nhiều bài học quý giá cho cuộc đấu tranh của giai cấp CN, nhân dân lao động và các DT bị áp bức .


II.Cuộc đấu tranh xây dựng và bảo vệ thành quả cách mạng. Ý nghĩa lịch sử của cách mạng tháng Mười Nga năm 1917:
1. Xây dựng chính quyền Xô viết:
-25/10/1917 tại điện