CHỦ ĐỀ STEM: TRỒNG CÂY TIỂU CẢNH BẰNG PHƯƠNG PHÁP THỦY
CANH TẠO MÔI TRƯỜNG XANH CHO KHÔNG GIAN SỐNG
PHẦN 1: MỤC ĐÍCH YÊU CẦU
Tóm tắt nội dung
Chủ đề STEM: Trồng cây tiểu cảnh bằng phương pháp thủy canh tạo môi trường xanh cho
không gian sống.
Lí do lựa chọn chủ đề:
- Học sinh vận dụng được kiến thức về vai trò của các quá trình trao đổi chất và năng
lượng của thực vật (gồm trao đổi nước, trao đổi khoáng và quang hợp) đến quá trình sinh
trưởng của thực vật; học sinh có hiểu biết về các loại phân bón, vai trò và cách sử dụng các
loại phân bón; học sinh hình thành các kĩ năng chăm sóc cây và kĩ thuật cơ bản trong trồng
trọt.
- Tạo môi trường xanh cho phòng học, góc học tập tại gia đình, phòng khách, phòng
tắm…
Các kĩ năng: Đưa ra các câu hỏi; Giải quyết vấn đề; Thiết kế nghiên cứu; Thảo luận; Tư duy
độc lập.
Thời lượng: Bố trí xen kẽ vào các tiết học trên lớp.
Đối tượng : Lớp 11 (Học sinh có thể vận dụng để thực hiện sau khi học ở lớp 11)
Các kiến thức cần vận dụng và giải quyết có liên quan đến chủ đề
STEM
NỘI DUNG
S
- Chuyển hóa vật chất và năng lượng ở thực vật (Bài 1 đến bài 14 – Sinh học
11) (Trọng tâm)
- Tính hướng sáng của thực vật – Sinh học 11
- Phân bón – Hóa học 11
T
- Thiết kế, đưa ra cách trồng cây phù hợp với đặc điểm của loại cây
E
- Bản vẽ về mô hình trồng cây
- Quy trình về phương pháp chăm bón cây
M
- Tính toán lượng phân bón phù hợp với từng loài cây.
- Tính toán khả năng sinh trưởng, điều chỉnh lượng phân bón, mực nước trong
quá trình chăm sóc cây
PHẦN 2: TIẾN TRÌNH DẠY HỌC
Hoạt động 1: Xác định vấn đề hoặc nhu cầu thực tiễn
a. Mục đích của hoạt động
- GV chuyển giao nhiệm vụ cho HS, giúp HS xác định được vấn đề thực tiễn là tạo môi
trường xanh cho không gian sống của bản thân, gia đình hay lớp học, …
- Giúp HS tổng hợp các yếu tố cần thiết cho sinh trưởng của thực vật để từ đó lựa chọn
được chủ đề.
b. Nội dung hoạt động
- Xác định các yếu tố cần thiết cho quá trình sinh trưởng và phát triển của thực vật gồm:
nước, dinh dưỡng khoáng và ánh sáng.
- Lựa chọn một số cây tiểu cảnh phù hợp.

- Nghiên cứu pha chế tỉ lệ các loại phân bón hợp lí để các cây tiểu cảnh được lựa chọn
có thể phát triển khỏe mạnh.
* Tài liệu tham khảo
 http://stem.truonghocketnoi.edu.vn
 http://afamily.vn/
tattantatvecachtrongrauthuycanhtainhagiupbancovuonrauxanhmonmon2016040485013
486.chn
 https://www.youtube.com/watch?v=qAQj82ppBDg
c. Dự kiến sản phẩm
- Học sinh nêu được một số kĩ thuật trồng cây cảnh phổ biến hiện nay.
- Liệt kê được các yếu tố cần thiết cho sinh trưởng của thực vật.
d. Cách thức tổ chức hoạt động
- GV đưa ra tình huống có vấn đề yêu cầu HS xác định các phương pháp trồng cây hiện
nay.
- HS nêu ra các kĩ thuật trồng cây thủy canh, trồng cây bằng giàn có hệ thống phun
sương, trồng cây trong đất, trồng cây bằng mùn,…
- HS xác định được các yếu tố cần thiết cho sự sinh trưởng của thực vật gồm nước, dinh
dưỡng khoáng và ánh sáng
- GV: Từ đó xác định cho HS tên chủ đề STEM.
Hoạt động 2: Nghiên cứu lí thuyết nền (học kiến thức mới)
a. Mục đích của hoạt động
+ Nghiên cứu các kiến thức liên quan:
- Vai trò của nước và ánh sáng đối với sự sinh trưởng và phát triển của thực vật.
- Vai trò của các nguyên tố hóa học đối với cây trồng, thành phần hóa học và ứng dụng
của một số loại phân bón hóa học thông thường.
- Cách chăm sóc, sử dụng phân bón cho cây trồng đúng cách, an toàn, tiết kiệm, hiệu
quả, tránh ô nhiễm môi trường.
+ Rèn luyện cho HS chủ động tìm hiểu kiến thức liên môn Hóa học, Sinh học và Công nghệ.
+ Phát triển ở HS năng lực tự học, kĩ năng quản lí thời gian, kĩ năng nghiên cứu tài liệu và kĩ
năng làm việc nhóm.
b. Nội dung hoạt động
- GV yêu cầu HS thảo luận theo nhóm để hoàn thành phiếu học tập sau:
Câu 1: Kể tên các yếu tố cần cung cấp cho cây để cây có thể sinh trưởng và phát triển? Nguồn
và cách thức cung cấp các yếu tố trên?
Câu 2: Kể tên các loại phân bón tại gia đình, địa phương em thường sử dụng để chăm sóc cây
trồng? Thành phần và vai trò của các thành phần đó?
Câu 3: Theo em, trồng cây trong không gian lớp học, gia đình, quán nước,… có đủ ánh sáng
để cây sinh trưởng và phát triển bình thường không?
- HS thảo luận theo nhóm dựa trên những kiến thức đã học và kinh nghiệm thực tiễn để
hoàn thành phiếu bài tập.
c. Dự kiến sản phẩm
- HS hoàn thành phiếu bài tập về các kiến thức liên quan đến chủ đề.
d. Cách thức tổ chức hoạt động
- Tổ chức nhóm: 6 - 8 học sinh/nhóm

- Thảo luận nhóm và yêu cầu HS trình bày ngay tại tiết học.
Hoạt động 3: Đề xuất các giải pháp khả dĩ
a. Mục đích của hoạt động
- Giải thích vai trò của các yếu tố cần thiết cho quá trình sinh trưởng và phát triển của
thực vật đối với những cây tiểu cảnh thường được sử dụng. Đồng thời HS thiết kế được một số
mô hình trồng một số cây theo phương pháp thủy canh.
- HS luyện tập cách tính toán nồng độ phân bón thành dung dịch thủy canh.
b. Nội dung hoạt động
HS thiết kế các mô hình trồng cây và nêu được cơ sở khoa học và cách tiến hành trồng
và chăm sóc một số cây tiểu cảnh thủy canh đơn giản.
* Tài liệu tham khảo
 Hình ảnh thiết kế mô hình:
http://stem.truonghocketnoi.edu.vn/backend/data/uploads/136/documents
 https://www.lisado.vn/huong-dan-trong-va-cham-soc-cay-canh-thuy-canh/
c. Dự kiến sản phẩm
Các bản thiết kế các mô hình của HS (chỉ ra loại cây thường có nhu cầu ánh sáng ít, dễ
chăm sóc, ít sâu bệnh, mô hình trồng, cách chăm sóc,…).
d. Cách thức tổ chức hoạt động
GV yêu cầu các nhóm HS tự thiết kế các bản vẽ về mô hình chậu, bình trồng thủy canh
phù hợp với từng loài cây tiểu cảnh.
GV cho HS trình bày sơ bộ về mô hình thực nghiệm.
Hoạt động 4: Chọn giải pháp tốt nhất
a. Mục đích của hoạt động
Trong các bản thiết kế của các nhóm chọn ra những bản vẽ tốt nhất.
b. Nội dung hoạt động
* Câu hỏi luyện tập
Câu 1: Bình trồng cây thủy canh nên chọn chất liệu nào là phù hợp nhất?
Câu 2: Cây cảnh để trồng nên chọn loài cây như thế nào? Phân tích nguyên nhân?
Câu 3: Chọn vị trí và phương pháp bố trí cây cảnh ở đâu của phòng học, trong nhà, công sở,
…?
c. Dự kiến sản phẩm
- Các nhóm thống nhất được trồng cây trên các chai nhựa tái chế để bảo vệ môi trường
(ở những nơi ít người qua lại có thể sử dụng bình, chai thủy tinh cho sang trọng)
- Lựa chọn được một số cây tiểu cảnh trồng thủy canh như: cây Ngọc ngân, cây Trầu bà
Việt Nam, cây Hồng môn, cây Kim ngân, cây Phú quý, Cây Lưỡi hổ, cây Vạn lộc, cây Thảo
lan chi, cây Phát lộc phát tài, cây Cau tiểu trâm, ….
- Vị trí đặt cây là trên cửa sổ phòng học, trên bàn làm việc, bàn ăn, bàn trang điểm,….
d. Cách thức tổ chức hoạt động
GV chiếu các câu hỏi này lên bảng, cho các nhóm tự thảo luận để tự chọn ra cho nhóm
mình các bản thiết kế phù hợp nhất, cùng với sự giải thích về cơ sở khoa học để thực hiện các
mẫu thiết kế mô hình của tổ nhóm
Hoạt động 5: Chế tạo mô hình hoặc mẫu thử nghiệm
a. Mục đích của hoạt động

- Sau khi lựa chọn được giải pháp tối ưu, HS tiến hành cắt và chế tạo bình trồng, giá
thể, tìm kiếm cây trồng và pha dung dịch thủy canh từ các loại phân bón đã tìm hiểu.
- Theo dõi và đánh giá hiệu quả của các giải pháp đã thiết kế.
b. Nội dung hoạt động
- HS tự tiến hành các thao tác cắt và chế tạo bình trồng, giá thể, tìm kiếm cây trồng và
pha dung dịch thủy canh theo các bản thiết kế tại gia đình. Sau đó mang đến lớp để trình bày.
c. Dự kiến sản phẩm
- Có hệ thống bình trồng cây và dung dịch thủy canh họp lí.
d. Cách thức tổ chức hoạt động
- HS tiến hành làm việc theo nhóm từ 8-10 HS, mỗi nhóm tạo 5 mẫu cây cảnh ở tại gia
đình các HS ( trong đó có thể tận dụng các cây cảnh nhỏ đã có sẵn tại gia đình).
- GV thường xuyên liên lạc với HS để giái đáp thắc mắc, khó khăn cần tháo gỡ.
- Sau khi hoàn thành, HS mang các mô hình đến lớp để trưng bày và tiếp tục chăm sóc.
HS tiếp tục thảo luận để giải quyết các vấn đề phát sinh để hoàn thành qui trình chăm sóc.
Hoạt động 6: Thử nghiệm và đánh giá
a. Mục đích của hoạt động
Đánh giá các mẫu nghiên cứu thiết kế của HS
b. Nội dung hoạt động
- Tiến hành trồng cây thử nghiệm tại lớp học theo các mô hình đã thiết kế. Theo dõi
đánh giá quá trình sinh trưởng của cây (ra rễ mới, màu sắc của lá, tăng trưởng chiều dài và
chiều ngang thân cây, …)
- Mỗi nhóm lựa chọn 1-3 mẫu thiết kế tốt nhất để dự thi giữa các nhóm.
c. Dự kiến sản phẩm
- Các mô hình trồng cây tại phòng học.
- Nhật kí theo dõi, chăm sóc cây theo thời gian.
- Bản thuyết trình phân tích, đánh giá, so sánh giữa các loài cây, mô hình trồng cây.
d. Cách thức tổ chức hoạt động
- GV giao nhiệm vụ cho HS tiến hành thiết kế mô hình trồng cây, chăm sóc được ghi
lại trong nhật kí theo dõi. GV thường xuyên trao đổi, quan sát để tháo gỡ các khó khăn giúp
HS.
- HS thực hiện thí nghiệm theo giải pháp đã lựa chọn.
- HS tự đánh giá và giáo viên đánh giá theo các tiêu chí (Phụ lục): Tự quản lí; Làm việc
nhóm; Kĩ năng giải quyết vấn đề; Vận dụng kiến thức; Giao tiếp hiệu quả; Sản phẩm dự án.
Hoạt động 7: Chia sẻ và thảo luận
a. Mục đích của hoạt động
- Tổ chức cho HS báo cáo kết quả thực nghiệm và thảo luận.
b. Nội dung hoạt động
- Các nhóm báo cáo, chia sẻ sản phẩm của nhóm.
- Thảo luận về mô hình trồng cây phù hợp với từng loại cây, tỉ lệ phân bón phù hợp
trồng cây thủy canh, cách cung cấp ánh sáng cho cây, …
- Những khó khăn và cách khắc phục khi thực hiện dự án.
c. Dự kiến sản phẩm
- Các sản phẩm của các nhóm là các cây tiểu cảnh trồng trong bình thủy canh.
- Bản báo cáo, đánh giá sản phẩm của các nhóm.

d. Cách thức tổ chức hoạt động
- Sau khoảng 2 tháng thực hiện dự án, GV tổ chức cho các nhóm báo cáo kết quả của dự
án.
- Trong quá trình báo cáo, các nhóm có thể nêu thắc mắc hoặc vấn đáp giữa các nhóm
với nhau để so sánh kết quả giữa các mô hình.
- GV chốt lại kiến thức cuối cùng.
Hoạt động 8: Điều chỉnh thiết kế (nếu sản phẩm nào cần tiến hành lại để phù hợp hơn)
a. Mục đích của hoạt động
- HS rèn luyện kĩ năng lắng nghe và kĩ năng phản biện. Phát triển năng lực giải quyết
vấn đề và sáng tạo.
- HS tính toán lựa chọn các loại cây cho phù hợp, hoặc dáng bình trồng cho phù hợp.
b. Nội dung hoạt động
- Có thể thay đổi loại cây và loại dáng bình trồng cây, thay đổi tỉ lệ dung dịch thủy canh
để cây phát triển ổn định hơn.
- Thử nghiệm trồng thủy canh thêm với các loại cây tiểu cảnh khác.
c. Dự kiến sản phẩm
- Bản ghi chép góp ý của GV và các nhóm HS khác.
- Một số mô hình sau khi được điều chỉnh hoàn thiện hơn.
d. Cách thức tổ chức hoạt động
- GV tóm tắt chủ đề, đưa ra nhận xét sơ bộ và đánh giá rút kinh nghiệm cho các nhóm
HS. Sau đó GV yêu cầu các nhóm HS bổ sung và hoàn thiện sản phẩm làm tư liệu trưng bày
(sau có thể dùng trong học tính cảm ứng và sinh trưởng- phát triển ở thực vật).
- GV tuyên dương các nhóm, HS tích cực, làm việc hiệu quả.
- GV giao HS làm việc theo nhóm 8-10 HS hoàn thiện sản phẩm tại gia đình.
Hoạt động 9: Mở rộng
a. Mục đích của hoạt động
Nâng cao năng lực tự học, tìm tòi khám phá kiến thức mới.
b. Nội dung hoạt động
Các kiến thức khác liên quan đến phương pháp trồng giống, loài cây khác (cây rau, cà
chua,..) bằng phương pháp thủy canh hoặc mô hình tiểu cảnh phức tạp hơn để trang trí ở các
không gian sống khác nhau.
c. Dự kiến sản phẩm
- HS thiết kế mô hình thủy canh phức tạp, kết hợp được nhiều loài cây khác nhau phù hợp.
- HS thiết kế mô hình trang trí ở phòng khách, cửa sổ, bàn làm việc, treo tường kết hợp bể cá
và cây xanh …
d. Cách thức tổ chức hoạt động
- GV gợi ý HS lựa chọn loại cây trồng hoặc mô hình chế tạo phức tạp, phối hợp nhiều
loài cây tiểu cảnh với nhau.
- HS hoạt động theo nhóm 8 -10 HS để đưa ra một số đề xuất. GV cùng HS phân tích và
giao HS về nhà tiếp tục nghiên cứu và tổ chức thực hiện.
PHÊ DUYỆT CỦA BGH
NHÓM TRƯỞNG CHUYÊN MÔN

Vũ Thị Thúy Hường

PHỤ LỤC
Một số mô hình do HS thiết kế

H4.1: Mô hình của tổ 1- Lớp 11B1

H4.2: Mô hình của tổ 3- Lớp 11B1

Một số mô hình trưng bày của HS tại phòng học

H5.1: Sản phẩm của tổ 1- Lớp 11B1

H5.2: Sản phẩm của tổ 2- Lớp 11B1

H5.3: Sản phẩm của tổ 3- Lớp 11B1

H5.4: Sản phẩm của tổ 4- Lớp 11B1