Tuần 19 Ngµy so¹n: 6/ 1 / 2008
TiÕt 37 Líp l­ìng c­
Bµi: Õch ®ång

A. Môc tiªu: Sau khi häc xong bµi nµy hs ®¹t ®­îc c¸c môc tiªu sau:
- Gióp hs n¾m ®­îc c¸c ®Æc ®iÓm ®êi sèng Õch ®ång, m« t¶ ®Æc ®iÓm cÊu t¹o ngoµi cña Õch thÝch nghi ®êi sèng võa ë n­íc, võa ë c¹n.
- RÌn luyÖn cho hs kÜ n¨ng quan s¸t tranh, mÉu vËt, ho¹t ®éng nhãm.
- Gi¸o dôc cho hs ý thøc b¶o vÖ ®éng vËt cã Ých.
B. Ph­¬ng ph¸p: Quan s¸t- t×m tßi, ho¹t ®éng nhãm…
C. Ph­¬ng tiÖn, chuÈn bÞ:
1. GV: B¶ng phô ghi néi dung sgk ( T 114). Tranh cÊu t¹o ngoµi cña Õch ®ång.
MÉu: Õch nu«i trong lßng nu«i.
2: HS: MÉu: Õch ®ång ( Theo nhãm)
D. TiÕn tr×nh lªn líp:
I. æn ®Þnh tæ chøc: (1’)
II. KiÓm tra bµi cò:
III. Bµi míi:
1. §Æt vÊn ®Ò: (1’) Líp l­ìng c­ bao gåm nh÷ng ®éng vËt nh­ Õch, nh¸i, ngoÐ, chÉu, cãc…cã ®êi sèng võa ë n­íc võa ë c¹n.
2. Ph¸t triÓn bµi:
Ho¹t ®éng cña thÇy vµ trß
Néi dung kiÕn thøc

H§ 1: (10’)
- GV y/c hs ®äc th«ng tin sgk ( th¶o luËn:
? Th«ng tin trªn cho em biÕt ®iÒu g× vÒ ®êi sèng Õch ®ång.
- GV cho hs gi¶i thÝch 1 sè hiÖn t­îng:
? V× sao Õch th­êng kiÕm måi vµo ban ®ªm.
? Thøc ¨n lµ s©u bä, giun, èc nãi lªn ®iÒu g×.( hs: Con måi võa ë c¹n võa ë n­íc ( Õch cã ®êi sèng võa ë c¹n võa ë n­íc.)
- GV gióp hs rót ra kÕt luËn.
H§ 2: (15’)
- GV y/c hs qs c¸ch di chuyÓn cña Õch ®ång trong lßng nu«i vµ H35.2 SGK ( m« t¶ ®éng t¸c di chuyÓn ë c¹n.
- HS: Khi ngåi chi sau gÊp ch÷ Z, lóc nh¶y chi sau bËt th¼ng ( nh¶y cãc.
- GV y/c hs qs c¸ch di chuyÓn trong n­íc vµ H 35.3 SGK ( m« t¶ ®éng t¸c di chuyÓn trong n­íc.( hs: chi sau ®Èy n­íc, chi tr­íc bÎ l¸i)
- GV y/c hs qs kÜ H35( 1- 3) ( hoµn thµnh b¶ng SGK ( T114) vµ th¶o luËn:
? Nªu nh÷ng ®Æc ®iÓm cÊu t¹o ngoµi cña Õch thÝch nghi ®êi sèng võa ë n­íc võa ë c¹n.( HS: ë c¹n: 2,4,5; ë n­íc: 1,3,6)
- GV treo b¶ng phô ghi néi dung c¸c ®Æc ®iÓm thÝch nghi cña tõng ®Æc ®iÓm.
- GV chèt l¹i b¶ng chuÈn.
H§ 3: ( 11’)
- GV y/c hs tù thu thËp th«ng tin sgk ( th¶o luËn:
? Tr×nh bµy ®Æc ®iÓm sinh s¶n cña Õch.( hs: tinh ngoµi)
? Trøng Õch cã ®Æc ®iÓm g×.
? V× sao cïng lµ thô tinh ngoµi mµ sè l­îng trøng Õch l¹i Ýt h¬n c¸.( hs: Cã tËp tÝnh Õch ®ùc «m l­ng Õch c¸i)
- GV treo tranh H 35.4 SGK ( tr×nh bµy sù ph¸t triÓn cña Õch.( hs tr×nh bµy trªn tranh)
? So s¸nh sù sinh vµ ph¸t triÓn cña Õch so víi c¸.
- GV më réng: Trong qu¸ tr×nh ph¸t triÓn, nßng näc cã nhiÒu ®Æc ®iÓm gièng c¸ ( chøng tá vÒ nguån gèc cña Õch.
I. §êi sèng.






- Õch cã ®êi sèng võa ë n­íc, võa ë c¹n ( ­a n¬i Èm ­ít)
- KiÕm ¨n vµo ban ®ªm
- Cã hiÖn t­îng tró ®«ng
- Lµ ®éng vËt biÕn nhiÖt.
II. CÊu t¹o ngoµi vµ sù di chuyÓn.
1. Di chuyÓn



- Cã 2 c¸ch di chuyÓn:
+ Nh¶y cãc ( trªn c¹n)
+ B¬i ( d­íi n­íc)


2. CÊu t¹o ngoµi.
- B¶ng 1 sgk ( T 114)






III. Sinh s¶n vµ ph¸t triÓn cña Õch.





- Sinh s¶n:
+ Vµo cuèi mµu xu©n.
+ TËp tÝnh: Õch ®ùc «m l­ng Õch c¸i, ®Î ë c¸c bê n­íc.
+ Thô tinh ngoµi, ®Î trøng.
- Ph¸t triÓn: Trøng ( nßng näc ( Õch ( ph¸t triÓn cã biÕn th¸i)




3. KÕt luËn chung, tãm t¾t: (1’) Gäi hs ®äc kÕt luËn sgk
IV. KiÓm tra, ®¸nh gi¸: (5’)
? Nªu nh÷ng ®Æc ®iÓm cÊu t¹o ngoµi thÝch nghi ®êi sèng ë n­íc cña Õch.
? Nªu nh÷ng ®Æc ®iÓm cÊu t¹o ngoµi chøng tá Õch thÝch nghi ®êi sèng ë c¹n.
? Tr×nh bµy sù sinh s¶n vµ ph¸t triÓn cña Õch.
V. DÆn dß: (1’) - Häc bµi theo c©u hái sgk vµ kÕt luËn sgk
- ChuÈn bÞ: Õch ®ång ( theo nhãm), tiÕt sau thùc hµnh.


( ( ( ( (






Tuần 19 Ngµy so¹n: 9/ 1 / 2008
TiÕt 38 thùc hµnh: quan s¸t cÊu t¹o trong cña Õch ®ång trªn mÉu mæ.

A. Môc tiªu: Sau khi häc xong bµi nµy hs ®¹t ®­îc c¸c môc tiªu sau:
- Gióp hs nhËn d¹ng c¸c c¬ quan cña Õch trªn mÉu mæ vµ t×m nh÷ng c¬ quan, hÖ c¬ quan thÝch nghi ®êi sèng míi chuyÓn lªn c¹n.
- RÌn luyÖn cho hs kÜ n¨ng quan s¸t tranh vµ mÉu mæ, thùc hµnh.
- Gi¸o dôc cho hs cã th¸i ®é nghiªm tóc trong häc tËp.
B. Ph­¬ng ph¸p: Quan s¸t - t×m tßi, thùc hµnh
C. Ph­¬ng tiÖn, chuÈn bÞ:
1. GV: MÉu mæ Õch, m« h×nh n·o Õch, bé x­¬ng.Tranh cÊu t¹o trong cña Õch.
2: HS: MÉu vËt: Õch sèng
D. TiÕn tr×nh lªn líp:
I. æn ®Þnh tæ chøc: ( 1’)
II. KiÓm tra bµi cò:
III. Bµi míi:
1. §Æt vÊn ®Ò: (1’) Chóng ta ®· nghiªn cøu toµn bé cÊu t¹o ngoµi. H«m nay chóng ta cïng nhËn d¹ng c¸c c¬ quan cña Õch trªn mÉu mæ.
2. Ph¸t triÓn bµi:
Ho¹t ®éng cña thÇy vµ trß
Néi dung kiÕn thøc

H§ 1: ( 16’)
- GV HD hs quan s¸t H 36.1 SGK ( nhËn biÕt c¸c x­¬ng trong bé x­¬ng Õch.
( HS: X­¬ng ®Çu, x­¬ng cét sèng, x­¬ng ®ai vµ x­¬ng chi)
- GV y/c hs qs mÉu bé x­¬ng Õch, ®èi chiÕu h×nh 36.1 ( x¸c ®Þnh c¸c x­¬ng trªn mÉu.
- GV gäi hs lªn chØ tªn x­¬ng trªn tranh vµ mÉu.
- GV y/c c¸c nhãm th¶o luËn:
? Bé x­¬ng Õch cã chøc n¨ng g×.
- GV gäi ®¹i diÖn c¸c nhãm tr×nh bµy vµ chèt l¹i kiÕn thøc.
H§ 2: ( 20’)

- GV h­íng dÉn häc sinh:
+ sê tay lªn bÒ mÆt da, qs mÆt trong cña da ( nhËn xÐt.(hs: Da Èm ­ít, mÆt trong cã mao m¹ch d­íi da)
- GV cho hs th¶o luËn:
? Nªu vai trß cña da.
- GV y/c hs qs H 36.3 ( ®èi chiÕu mÉu mæ ( x¸c ®Þnh c¸c c¬ quan cña Õch SGK
- GV ®Õn tõng nhãm y/c hs chØ tõng c¬ quan trªn mÉu mæ.
- GV y/c hs ng/cøu b¶ng ®Æc ®iÓm cÊu t¹o trong cña ÕchT118 ( th¶o luËn.
? HÖ tiªu ho¸ cña Õch cã ®Æc ®iÓm g× kh¸c so víi c¸.(hs: L­ìi phãng ra b¾t måi, d¹ dµy, gan mËt lín, cã tuyÕn tuþ)
? V× sao Õch xuÊt hiÖn phæi mµ vÉn trao ®æi khÝ qua da.(hs: Phæi ct¹o ®¬n gi¶n, h« hÊp quan da lµ chñ yÕu)
? Tim cña Õch kh¸c c¸ ë ®iÓm nµo. Tr×nh bµy sù tuÇn hoµn m¸u cña Õch.( hs: Tim 3 ng¨n, 2 vßng tuÇn hoµn)
- GV Cho hs quan s¸t m« h×nh bé n·o Õch ( x¸c ®Þnh c¸c bé phËn cña n·o.
- GV chèt l¹i kiÕn thøc.
- GV cho hs th¶o luËn: ? Tr×nh bµy nh÷ng ®Æc ®iÓm thÝch nghi víi ®êi sèng ë c¹n thÓ hiÖn ë cÊu t¹o trong cña Õch.
I. Quan s¸t bé x­¬ng Õch.




- Bé x­¬ng: X­¬ng ®Çu, x­¬ng cét sèng, x­¬ng ®ai ( ®ai vai, ®ai h«ng) x­¬ng chi( chi tr­íc, chi sau)
- Chøc n¨ng:
+ T¹o khung n©ng ®ì c¬ thÓ.
+ Lµ n¬i b¸m cña c¬ ( di chuyÓn
+ T¹o thµnh khoang b¶o vÖ n·o, tuû sèngvµ néi quan.

II. Quan s¸t da vµ c¸c néi quan trªn mÉu mæ.
1. Quan s¸t da:


- Õch cã da trÇn ( tr¬n, Èm ­ít), mÆt trong cã nhiÒu m¹ch m¸u ( Trao ®æi khÝ.

2. Quan s¸t néi quan


- CÊu t¹o trong cña Õch ( SGK T 118)


3. KÕt luËn chung, tãm t¾t: (1’) Gäi hs ®äc kÕt luËn sgk
IV. KiÓm tra, ®¸nh gi¸: (5’)- GV nhËn xÐt tinh thÇn, th¸i ®é cña hs trong giê thùc hµnh
- NhËn xÐt kÕt qu¶ quan s¸t cña c¸c nhãm.
- GV cho hs thu dän vÖ sinh.
V. DÆn dß: (1’) - Häc bµi vµ hoµn thµnh thu ho¹ch theo mÉu sgk ( T 119)


( ( ( ( (













Tuần 20: Ngµy so¹n: 12/ 1 / 2008
TiÕt 39 ®a d¹ng vµ ®Æc ®iÓm chung cña l­ìng c­.

A. Môc tiªu: Sau khi häc xong bµi nµy hs ®¹t ®­îc c¸c môc tiªu sau:
- Gióp hs hiÓu ®­îc sù ®a d¹ngcña l­ìng c­ vÒ thµnh phÇn loµi, m«i tr­êng sèng vµ tËp tÝnh cña chóng, hiÓu ®­îc vai trß cña l­ìng c­ víi ®êi sèng vµ tù nhiªn vµ tr×nh bµy ®­îc ®Æc ®iÓm chung cña l­¬ng c­.
- RÌn luyÖn cho hs kÜ n¨ng quan s¸t tranh, nhËn biÕt kiÕn thøc vµ ho¹t ®éng nhãm.
- Gi¸o dôc cho hs cã ý thøc b¶o vÖ ®éng vËt cã Ých.
B. Ph­¬ng ph¸p: Quan s¸t - t×m tßi, ph©n tÝch, ho¹t ®éng nhãm.
C. Ph­¬ng tiÖn, chuÈn bÞ:
1. GV: Tranh mét sè l­ìng c­, b¶ng phô ghi néi dung b¶ng SGK ( T121), c¸c m·nh giÊy rêi ghi c©u tr¶ lêi lùa chän.
2: HS: PhiÕu häc tËp.
D. TiÕn tr×nh lªn líp:
I. æn ®Þnh tæ chøc: ( 1’)
II. KiÓm tra bµi cò:
III. Bµi míi:
1. §Æt vÊn ®Ò: (1’) Trªn thÕ giíi cã kho¶ng 4.000 loµi l­ìng c­. ë ViÖt Nam ®· ph¸t hiÖn 147 loµi. Chóng ®Òu cã da trÇn ( thiÕu v¶y) lu«n lu«n Èm ­ít dÔ thÊm n­íc, sù sinh s¶n th­êng lÖ thuéc vµo m«i tr­êng n­íc.
2. Ph¸t triÓn bµi:
Ho¹t ®éng cña thÇy vµ trß
Néi dung kiÕn thøc

H§ 1: ( 10’)
- GV y/c hs qs h×nh 37.1 SGK, ®äc th«ng tin SGK vÒ ®Æc ®iÓm 3 bé l­ìng c­ vµ lµm bµi tËp sau:
Bé l­ìng c­
§Æc ®iÓm ph©n biÖt


H×nh d¹ng
§u«i
KÝch th­íc chi sau

Cã ®u«i




KH ®u«i




KH ch©n




- GV th«ng qua b¶ng( GV ph©n tÝch møc ®é g¾n bã víi m«i tr­êng n­íc kh¸c nhau ( ¶nh h­ëng ®Õn cÊu t¹o ngoµi cña tong bé phËn.
- GV y/c hs rót ra kÕt luËn.
H§ 2: ( 10’)
- GV y/c hs qs h×nh 37 ( 1-5) ®äc chó thÝch
( lùa chän c©u tr¶ lêi ®iÒn vµo b¶ng T 121
- GV treo b¶ng phô( HS c¸c nhãm ch÷a b»ng c¸ch d¸n c¸c m·nh giÊy ghi c©u tr¶ lêi.
- GV th«ng b¸o kÕt qu¶ ®óng
I. §a d¹ng vÒ thµnh phÇn loµi.








- L­¬ng c­ cã 4000 loµi chia lµm 3 bé.
+ Bé l­ìng c­ cã ®u«i
+ Bé l­ìng c­ kh«ng ®u«i.
+ Bé l­ìng c­ kh«ng ch©n

II. §a d¹ng vÒ m«i tr­êng sèng vµ tËp tÝnh.




Tªn loµi
§Æc ®iÓm n¬i sèng
Ho¹t ®éng
TËp tÝnh tù vÖ

C¸ cãc Tam ®¶o
Chñ yÕu trong n­íc
Ban ®ªm
Trèn ch¹y, Èn nÊp.

Ônh ­¬ng lín
¦a sèng ë vùc n­íc
Ban ®ªm
Däa n¹t

Cãc nhµ
¦a sèng trªn c¹n
Ban ®ªm
TiÕt nhùa ®éc

Õch c©y
Trªn c©y, bôi, lÖ thuéc m«i tr­êng n­íc
Ban ®ªm
Trèn ch¹y ,Èn nÊp

Õch giun
Chñ yÕu trªn c¹n
Chui luån trong hang ®Êt
Trèn, Èn nÊp.

H§ 3: ( 10’)
- GV y/c c¸c nhãm th¶o luËn vµ tr¶ lêi:
? Nªu ®Æc ®iÓm chung cñ l­ìng c­ vÒ m«i tr­êng sèng, c¬ quan di chuyÓn, ®Æc ®iÓm c¸c hÖ c¬ quan.
- GV chèt l¹i ®¸p ¸n ®óng.





H§ 4: (6’)
- GV y/c hs ®äc th«ng tin sgk, tr¶ lêi c©u hái: ? L­ìng c­ cã vai trß g× víi con ng­êi. Cho vÝ dô minh häa.
? V× sao nãi vai trß tiªu diÖt s©u bä cña l­ìng c­ bæ sung cho ho¹t ®éng cña chim.
? Muèn b¶o vÖ nh÷ng loµi l­ìng c­ cã Ých ta cµn lµm g×.
- GV cho hs tù rót ra kÕt luËn.
III. §Æc ®iÓm chung cña l­¬ng c­
- L­ìng c­ lµ §VCXS thÝch nghi ®/s võa ë n­íc võa ë c¹n.
+ Da trÇn vµ Èm.
+ Di chuûªn b»ng 4chi
+ H« hÊp b»ng da vµ phæi
+ Tim 3 ng¨n, 2 vßng tuÇn hoµn, m¸u ®i nu«i c¬ thÓ lµ m¸u pha.
+ Thô tinh ngoµi, nßng näc ph¸t triÓn quan biÕn th¸i.
+ Lµ ®éng vËt biÕn nhiÖt.
IV. Vai trß cña l­ìng c­.


- Lµm thøc ¨n cho ng­êi
- Mét sèl­ìng c­ lµm thuèc.
- DiÖt s©u bä, ®éng vËt trung gian g©