Tuần 19: Ngµy so¹n: 8 / 1 / 2008
TiÕt 37
Bµi: th¸i hãa do tù thô phÊn vµ do giao phèi gÇn.

A. Môc tiªu: Sau khi häc xong bµi nµy hs ®¹t ®­îc c¸c môc tiªu sau:
- Gióp hs n¾m ®­îc kh¸i niÖm th¸i hãa gièng, tr×nh bµy ®­îc nguyªn nh©n th¸i hãa cña tù thô phÊn b¾t buéc ë c©y giao phèi vµ giao phèi gÇn ë §V, vai trß trong chän gièng, tr×nh bµy ®­îc ph­¬ng ph¸p t¹o dßng thuÇn ë c©y ng«.
- RÌn cho hs kÜ n¨ng quan s¸t h×nh ph¸t hiÖn kiÕn thøc, tæng hîp vµ ho¹t ®éng nhãm.
- Gi¸o dôc cho hs ý thøc, lßng yªu thÝch bé m«n.
B. Ph­¬ng tiÖn, chuÈn bÞ:
1. GV: -Tranh h×nh 34( 1,3) sgk ( T100)
2: HS: - T­ liÖu vÒ hiÖn t­îng th¸i hãa gièng.
C. TiÕn tr×nh lªn líp:
I. æn ®Þnh tæ chøc: (1’)
II. KiÓm tra bµi cò: (5’) ? H·y nªu nh÷ng thµnh tùu cña viÖc sö dông §B nh©n t¹o trong chän gièng ®éng vËt, thùc vËt vµ vi sinh vËt.
III. Bµi míi:
1. §Æt vÊn ®Ò: (1’) C¸c gièng c©y trång, vËt nu«i qua nhiÒu ®êi sÏ cã hiÖn t­îng gi·m søc sèng. VËy hiÖn t­îng ®ã x¶y ra do nguyªn nh©n nµo.
2. Ph¸t triÓn bµi:
Ho¹t ®éng cña thÇy vµ trß
Néi dung kiÕn thøc

H§ 1: ( 10’)
- GV y/c c¸c nhãm ng/cøu th«ng tin sgk vµ qs h×nh 34.1 ( th¶o luËn c¸c c©u hái sgk ((T99)
- GV y/c hs t×m vÝ dô vÌ hiÖn t­îng th¸i hãa .
- GV y/c ®¹i diÖn c¸c nhãm ph¸t biÓu vµ chèt kiÕn thøc.
- GV y/c hs ng/cøu th«ng tin sgk vµ qs h×nh 34.2 sgk ( T100) vµ tr¶ lêi c©u hái sgk (.
- GV y/c ®¹i diÖn nhãm tr×nh bµy.




H§ 2: (10’)
- GV y/c c¸c nhãm qs h×nh 34.3 sgk vµ thùc hiÖn lÖnh(sgk ( T100)
- HS: TØ lÖ ®ång hîp t¨ng, tØ lÖ dÞ hîp gi·m( tØ lÖ ®ång hîp tréi vµ ®ång hîp lÆn = nhau)
+C¸c gen lÆn khi gÆp nhau(thÓ ®ång hîp) th×
biÓu hiÖn ra kiÓu h×nh. Gen lÆn g©y h¹i khi ë
thÓ dÞ hîp kh«ng ®­îc biÓu hiÖn(th­êng ttxÊu
I. HiÖn t­îng tho¸i hãa.
1. HiÖn t­îng tho¸i hãa gièng ë thùc vËt
- HiÖn t­îng tho¸i hãa (ë ng«) do tù thô phÊn ë c©y giao phÊn biÓu hiÖn: C¸ thÓ cã søc sèng kÐm dµn, ph¸t triÓn chËm, chiÒu cao vµ n¨ng suÊt gi·m.
2. HiÖn t­îng tho¸i hãa do giao phèi ë ®éng vËt.
a. Giao phèi gÇn: Lµ sù giao phèi gi÷a con c¸i sinh ra tõ 1 cÆp bè mÑ hoÆc gi÷a bè mÑ vµ con c¸i.
b. Tho¸i hãa do giao phèi gÇn: ThÕ hÖ con ch¸u sinh tr­ëng, ph¸t triÓn yÕu, qu¸i thai, dÞ tËt bÈm sinh.
II. Nguyªn nh©n cña hiÖn t­îng tho¸i hãa.



- GV gi¶i thÝch h×nh 34.3: Mµu xanh biÓu thÞ ®ång hîp tréi vµ lÆn.
- GV y/c ®¹i diÖn c¸c nhãm tr×nh bµy ®¸p ¸n»ng c¸ch gi¶i thÝch h×nh 34.3 phãng to vµ gióp hs hoµn thiÖn kiÕn thøc.
- GV më réng: ë 1 sè loµi §V, TV cÆp gen ®ång hîp kh«ng g©y h¹i nªn kh«ng dÉn tíi hiÖn t­îng tho¸i hãa do vËy vÉn tiÕn hµnh giao phèi gÇn.
H§ 3: (11’)
- GV y/c hs ng/cøu th«ng tin sgk vµ tr¶ lêi c©u hái ( sgk ( T101) .
- HS: + Do xuÊt hiÖn cÆp gen ®ång hîp
+ XuÊt hiÖn tÝnh tr¹ng xÊu
+ Con ng­êi dÏ dµng lo¹i bá tÝnh tr¹ng xÊu.
+ GÜ­ l¹i tÝnh tr¹ng mong muèn nªn t¹o ®­îc gièng thuÇn chñng.
- GV nh¾c l¹i kh¸i niÖm: thuÇn chñng, dßng thuÇn…
- GV gióp hs hoµn thiÖnkiÕn thøc: GV lÊy VD gióp hs dÔ hiÓu.
- Nguyªn nh©n hiÖn tho¸i hãa do tù thô phÊn hoÆc giao phèi cËn huyÕt v× qua nhiÒu thÕ hÖ t¹o ra c¸c cÆp gen ®ång hîp lÆn g©y h¹i.






III. Vai trß cña ph­¬ng ph¸p tù thô phÊn b¾t buéc vµ giao phèi cËn huyÕt trong chän gièng.





- Cñng cè ®Æc tÝnh mong muèn
- T¹o dßng thuÇn cã cÆp gen ®ång hîp
- Ph¸t hiÖn gen xÊu ®Ó lo¹i bá ra khái quÇn thÓ.
- ChuÈn bÞ lai kh¸c dßng ®Ó t¹o ­u thÕ lai.

3. KÕt luËn chung, tãm t¾t:( 1’) Gäi hs ®äc kÕt luËn sgk
IV. KiÓm tra, ®¸nh gi¸: (5’)
? Tù thô phÊn ë c©y giao phÊn vµ giao phèi gÇn ë ®éng vËt g©y nªn hiÖn t­îng g×. Gi¶i thÝch nguyªn nh©n.
V. DÆn dß: (1’) - Häc bµi vµ tr¶ lêi c©u hái sgk
- §äc tr­íc bµi: ¦u thÕ lai.


( ( ( ( (

















Tuần 19: Ngµy so¹n: 11/ 1 / 2008
TiÕt 38
Bµi: ­u thÕ lai

A. Môc tiªu: Sau khi häc xong bµi nµy hs ®¹t ®­îc c¸c môc tiªu sau:
- Gióp hs n¾m ®­îc 1sè kh¸i niÖm: ¦u thÕ lai, lai kinh tÕ vµ tr×nh bµy ®­îc c¬ së di truyÒn cña hiÖn t­îng ­u thÕ lai, lÝ do kh«ng ding c¬ thÓ lai F1 ®Ó nh©n gièng, c¸c biÖn ph¸p duy tr× ­u thÕ lai, ph­¬ng ph¸p t¹o ­u thÕ lai, ph­¬ng ph¸p th­êng dïng ®Ó t¹o c¬ thÓ lai kinh tÕ ë n­íc ta.
- RÌn cho hs kÜ n¨ng quan s¸t h×nh ph¸t hiÖn kiÕn thøc, gi¶i thÝch hiÖn t­îng b»ng c¬ së khoa häc.
- Gi¸o dôc cho hs ý thøc t×m tßi, tr©n träng thµnh tùu khoa häc
B. Ph­¬ng tiÖn, chuÈn bÞ:
1. GV: -Tranh h×nh 35.Tranh 1 sè gièng §V: bß, lîn, dª, kÕt qu¶ phÐp lai kinh tÕ.
2: HS: - Nghiªn cøu sgk
C. TiÕn tr×nh lªn líp:
I. æn ®Þnh tæ chøc: (1’)
II. KiÓm tra bµi cò: (5’) ? Trong chän gièng ng­êi ta th­êng ding 2 ph­¬ng ph¸p: tù thô phÊp b¾t buéc vµ giao phèi gÇn nh»m môc ®Ých g×.
III. Bµi míi:
1. §Æt vÊn ®Ò: (1’) Tõ ý tr¶ lêi cña häc sinh GV dÉn d¾t: Ng­êi ta nh»m t¹o ra ­u thÕ lai.
2. Ph¸t triÓn bµi:
Ho¹t ®éng cña thÇy vµ trß
Néi dung kiÕn thøc

H§ 1: ( 10’)
- GV y/c c¸c nhãm ng/cøu th«ng tin sgk vµ qs h×nh 35 ( th¶o luËn c¸c c©u hái sau:
? So s¸nh sù t­¬ng quan gi÷a c©y vµ b¾p ng« ë 2 dßng tù thô phÊn (a&c) víi c©y & b¾p ng« ë c¬ thÓ lai F1 (b).(hs: ChiÒu cao th©n ng«, chiÒu dµi b¾p, sè l­îng h¹t)
- GV y/c ®¹i diÖn c¸c nhãm so s¸nh.(hs: ë c¬ thÓ F1 cã nhiÒu ®Æc ®iÓm tréi h¬n so víi c©y bè mÑ)
- GV nhËn xÐt ý kiÕn cña hs: HiÖn t­îng trªn ®­îc gäi lµ ­u thÕ lai.
? VËy ­u thÕ lai lµ g×. Cho vÝ dô vÒ ­u thÕ lai ë §V & TV.
- GV y/c hs lÊy vÝ dô minh häa.
- GV gióp hs hoµn thiÖn kiÕn thøc.
H§ 2: (10’)
- GV y/c c¸c nhãm ng/cøu th«ng tin phÇn II & thùc hiÖn lÖnh ( sgk ( T103).
- GV l­u ý cho hs: lai 1 dßng thuÇn cã gen tréi vµ 1 dßng thuÇn cã 1 gen tréi.
- HS: +¦u thÕ lai râ nhÊt v× xuÊt hiÖn nhiÒu gen tréi ë con lai F1.
I. HiÖn t­îng ­u thÕ lai.










- Kh¸i niÖm: ¦u thÕ lai lµ hiÖn t­îng c¬ thÓ lai F1 cã ­u thÕ h¬n h¼n so víi bè mÑ vÒ sù sinh tr­ëng ph¸t triÓn, kh¶ n¨ng chèng chÞu, n¨ng suÊt, chÊt l­îng.
II. Nguyªn nh©n cña hiÖn t­îng ­u thÕ lai.





+ C¸c thÕ hÖ sau gi·m do tØ lÖ dÞ hîp gi·m( hiÖn t­îng tho¸i hãa)
- GV y/c ®¹i diÖn nhãm tr×nh bµy, GV ®¸nh gi¸ kÕt qu¶ vµ bæ sung thªm kiÕn thøc vÒ hiÖn t­îng nhiÒu gen qui ®Þnh 1 tÝnh tr¹ng ®Ó gi¶i thÝch.
? Muèn duy tr× ­u thÕ lai con ng­êi ®· lµm g×.
H§ 3: (11’)
- GV giíi thiÖu: Ng­êi ta cã thÓ t¹o ­u thÕ lai ë c©y trång vµ vËt nu«i.
- GV y/c hs ng/cøu th«ng tin sgk vµ tr¶ lêi :
? Con ng­êi ®· tiÕn hµnh t¹o ­u thÕ lai ë c©y trång b»ng c¸ch nµo.(hs: 2 ph­¬ng ph¸p)
? Nªu vÝ dô cô thÓ.
- GV gi¶i thÝch: Lai kh¸c dßng vµ lai kh¸c thø
- GV gióp hs hoµn thiÖnkiÕn thøc: GV lÊy VD gióp hs dÔ hiÓu.
- GV y/c hs ng/cøu th«ng tin sgk T103, 104 kÕt hîp tranh ¶nh:
? Con ng­êi ®· tiÕn hµnh t¹o ­u thÕ lai ë vËt nu«i b»ng ph­¬ng ph¸p nµo. Cho vÝ dô .
- Cho hs tr¶ lêi c©u hái lÖnh ( .
- GV y/c c¸c nhãm tr×nh bµy, líp bæ sung.
- GV më réng: Lai kinh tÕ th­êng dïng con c¸i thuéc gièng trong n­íc.
+¸p dông kÜ thuËt gi÷ tÝnh ®«ng l¹nh.
+ Lai bß vµng Thanh Hãa víi bß H«nsten Hµ Lan ( con lai F1 chÞu ®­îc nãng, l­îng s÷a t¨ng.
- Lai 2 dßng thuÇn( kiÓu gen ®ång hîp) con lai F1 cã hÇu hÕt c¸c cÆp gen ë tr¹ng th¸i dÞ hîp ( chØ biÓu hiÖn tÝnh tr¹ng cña gen tréi.
- TÝnh tr¹ng sè l­îng ( h×nh th¸i, n¨ng suÊt) do nhiÒu gen tréi qui ®Þnh.
- VD: P : AAbbcc X aaBBCC
F1: AaBbCc
III. C¸c ph­¬ng ph¸p t¹o ­u thÕ lai.
1. Ph­¬ng ph¸p t¹o ­u thÕ lai ë c©y trång.

- Lai kh¸c dßng: T¹o 2 dßng tù thô phÊn råi cho giao phèi víi nhau.
- VD: ë ng« t¹o ®­îc ng« lai F1 n¨ng suÊt cao h¬n tõ 25 - 30% so víi gièng hiÖn cã.
- Lai kh¸c thø: §Ó kÕt hîp gi÷a t¹o ­u thÕ lai vµo t¹o gièng míi.
2. Ph­¬ng ph¸p t¹o ­u thÕ lai ë vËt nu«i.
- Lai kinh tÕ: Lµ cho giao phèi gi÷a cÆp vËt nu«i bè mÑ thuéc 2 dßng thuÇn kh¸c nhau råi ding con lai F1 lµm s¶n phÈm.
- VD: Lîn Ø Mãng c¸i x Lîn §¹i B¹ch ( Lîn con míi sinh nÆng 0,8 kg t¨ng träng nhanh, tØ lÖ n¹c cao.





3. KÕt luËn chung, tãm t¾t:( 1’) Gäi hs ®äc kÕt luËn sgk
IV. KiÓm tra, ®¸nh gi¸: (5’)
? ¦u thÕ lai lµ g×. C¬ së di truyÒn cña hiÖn t­îng ­u thÕ lai.
? Lai kinh tÕ mang l¹i hiÖu qu¶ kinh tÕ nh­ thÕ nµo.
V. DÆn dß: (1’) - Häc bµi vµ tr¶ lêi c©u hái sgk
- T×m hiÓu thªm vÒ c¸c thµnh tùu ­u thÕ lai vµ lai kinh tÕ ë ViÖt Nam.


( ( ( ( (








Tuần 20: Ngµy so¹n: 14/ 1 / 2008
TiÕt 39
Bµi: c¸c ph­¬ng ph¸p chän läc.

A. Môc tiªu: Sau khi häc xong bµi nµy hs ®¹t ®­îc c¸c môc tiªu sau:
- Gióp hs tr×nh bµy ®­îc ph­¬ng ph¸p chän läc hµng lo¹t 1 lÇn vµ nhiÒu lÇn thÝch hîp cho sö dông víi ®èi t­îng nµo, nh÷ng ­u ®iÓm cña ph­¬ng ph¸p chän läc nµy. Tr×nh bµy ph­¬ng ph¸p chän läc c¸ thÓ, nh÷ng ­u thÕ vµ nh­îc ®iÓm so víi ph­¬ng ph¸p chän läc hµng lo¹t, thÝch hîp sö dông víi ®èi t­îng nµo.
- RÌn cho hs kÜ n¨ng tæng hîp, kh¸i qu¸t hãa kiÕn thøc vµ ho¹t ®éng nhãm.
- Gi¸o dôc cho hs ý thøc t×m tßi, tr©n träng thµnh tùu khoa häc
B. Ph­¬ng tiÖn, chuÈn bÞ:
1. GV: -Tranh h×nh 36.1& 36.2 SGK
2: HS: - Nghiªn cøu sgk
C. TiÕn tr×nh lªn líp:
I. æn ®Þnh tæ chøc: (1’)
II. KiÓm tra bµi cò: (5’) ? ¦u thÕ lai lµ g×. C¬ së di truyÒn cña hiÖn t­îng ­u thÕ lai.
? Lai kinh tÕ lµ g×. ë n­íc ta lai kinh tÕ ®­îc thùc hiÖn nh­ thÕ nµo.
III. Bµi míi:
1. §Æt vÊn ®Ò: (1’) §Ó t¹o ra nh÷ng gièng míi, tèt phï hîp víi nhu cÇu cÇn sö dông ng­êi ta dùa vµo nh÷ng ph­¬ng ph¸p nµo cho thÝch hîp.
2. Ph¸t triÓn bµi:
Ho¹t ®éng cña thÇy vµ trß
Néi dung kiÕn thøc

H§ 1: ( 11’)
- GV y/c c¸c nhãm ng/cøu th«ng tin sgk ( th¶o luËn c¸c c©u hái sau:
? H·y cho biÕt vai trß cña chän läc trong chän gièng.
- HS: + Nhu cÇu cña con ng­êi.
+ Tr¸nh tho¸i hãa.
- GV y/c ®¹i diÖn c¸c tr×nh bµy.
H§ 2: (20’)
- GV y/c c¸c nhãm ng/cøu th«ng tin phÇn II,III & hoµn thµnh phiÕu häc tËp: KN0, TiÕn hµnh, ­u ®iÓm, nh­îc ®iÓm.
- GV gäi hs lªn b¶ng hoµn thµnh.
- GV chèt l¹i ®¸p ¸n ®óng.
I. Vai trß cña chän läc trong chän gièng.



- Chän läc gièng phï hîp víi nhu cÇu nh