Ng�y so?n: 10.03.08
Ti?t 48 Ng�y d?y:

ChươngIX: THẦN KINH VÀ GIÁC QUAN
Bài 46: TRỤ NÃO, TIỂU NÃO, NÃO TRUNG GIAN
I. Mục tiêu bài học:
1. Kiến thức:
+ Tìm hiểu về vị trí và các thành phần của não bộ
+ Trình bày được cấu tạo và chức năng của trụ não, so sánh được với tuỷ sống
+ Xác định được vị trí và chức năng của tiểu não
+ Xác định được vị trí và chức năng chủ yếu của não trung gian
2. Kĩ năng: quan sát, phân tích hình, hoạt động nhóm
3. Thái độ: Giáo dục ý thức bảo vệ bộ não
II. Phương pháp dạy học: trực quan, thảo luận nhóm, vấn đáp
III. Chuẩn bị của GV và HS:
1. Giáo viên:
+ Tranh phóng to hình 46.1;46.2;46.3 SGK
+ Mô hình bộ não
2. H?c sinh: Kẻ bảng trang 145 vào vở bài tập
IV .Tiến trình bài học:
1, O�n định tổ chức
2, Kiểm tra bài cũ:
Nêu cấu tạo và chức năng của dây thần kinh tuỷ? Tại sao nói dây thần kinh tuỷ là dây pha?
3, Bài mới:
* Mở bài: Tiếp theo tuỷ sống là não bộ. Vậy để biết được não bộ gồm những thành phần nào? Vị trí và chức năng của mỗi thành phần? Chúng ta cùng nghiên cứu bài 46
* Các hoạt động dạy học:
Hoạt động 1: Vị trí và các thành phần của não bộ:
+ Mục tiêu:
- Tìm hiểu vị trí và thành phần của não bộ
- Xác định được giới hạn của trụ não, tiểu não và não trung gian
+ Tiến hành:
Hoạt động của giáo viên
Hoạt động của h?c sinh

+ Yêu cầu h?c sinh quan sát hình 44.1 SGK,
xác định được vị trí, giới hạn các thành phần của bộ não
+ Yêu cầu h?c sinh thảo luận nhóm ( hoàn thành bài tập (
+ Gọi h?c sinh đọc kết quả
+ Chốt lại đáp án đúng: não trung gian; não giữa, cầu não, hành não; cuống não, củ não sinh tư; tiểu não
+ Hỏi: Nêu tên các thành phần của bộ não?
+ Nghiên cứu hình, xác định được các
thành phần, vị trí

+ Thảo luận nhóm, hoàn thành bài tập (

+ H?c sinh đọc kết quả ( lớp nhận xét, bổ sung


+ Nêu tên các bộ phận của não bộ: tiểu não, trụ não, não trung gian, đại não

Kết luận: Não bộ gồm: trụ não, não trung gian, đại não, tiểu não nằm sau trụ não


Hoạt động 2: Cấu tạo và chức năng của trụ não
+ Mục tiêu:
- Trình bày được cấu tạo và chức năng chủ yếu của trụ não
- So sánh được sự giống và khác nhau giữa trụ não và tuỷ sống
+ Tiến hành:
Hoạt động của giáo viên
Hoạt động của h?c sinh

+ Yêu cầu h?c sinh đọc thông tin SGK
+ Yêu cầu h?c sinh thảo luận nhóm câu hỏi sau:
- Cho biết vị trí của trụ não
- Trình bày cấu tạo của trụ não?


- Cho biết chức năng chủ yếu của trụ não?
+ Giới thiệu: trụ não có 12 đôi dây thần kinh, gồm 3 loại là: dây cảm giác, dây vận động, đây pha
+ Yêu cầu các nhóm h?c sinh hoàn thành bảng 46
+ Kẻ bảng, gọi đại diện nhóm lên điền vào ( các nhóm khác bổ sung
+ Yêu cầu h?c sinh tự rút ra kết luận
+ Đọc thông tin ( thảo luận nhóm, trả lời câu hỏi:

- Tiếp liền với tuỷ sống
- Cấu tạo: chất xám ở trong tập trung thành nhân xám, chất trắng ở ngoài là đường liên lạc dọc
- Chức năng: Chất xám điều khiển, điều hòa các hoạt động của nội quan; chất trắng: dẫn truyền (dẫn truyền lên: cảm giác; dẫn truyền xuống: vận động)
+ Thảo luận nhóm ( hoàn thành bảng so sánh
+ Đại diện nhóm lên điền bảng ( các nhóm khác bổ sung
+ Tự rút ra kết luận

Kết luận:
+ Cấu tạo:
- Chất xám ở trong tập trung thành nhân xám
- Chất trắng ở ngoài là đường liên lạc dọc
+ Chức năng:
- Chất xám: điều khiển, điều hoà các hoạt động của nội quan
- Chất trắng: dẫn truyền: đường lên ( cảm giác, đường xuống( vận động


Hoạt động 3: Não trung gian:
Hoạt động của giáo viên
Hoạt động của h?c sinh

+ Yêu cầu h?c sinh cho biết vị trí não trung gian
+ Yêu cầu h?c sinh nghiên cứu thông tin ( trình bày cấu tạo, chức năng của não trung gian?
+ Xác định vị trí não trung gian: giữa trụ não và đại não
+ Trả lời câu hỏi:
- Cấu tạo:chất trắng ở ngoài, chất xám ở trong; gồm đồi thị và vùng dưới đồi
- Chức năng: chất trắng chuyển tiếp các đường dẫn truyền từ dưới lên não; chất xám là các nhân xám điều khiển quá trình trao đổi chất và điều hoà thân nhiệt

Kết luận:
+ Vị trí: giữa trụ não và đại não gồm đồi thị và vùng dưới đồi:
+ Cấu tạo và chức năng
- Chất trắng (ngoài): chuyển tiếp các đường dẫn truyền từ dưới lên não
- Chất xám là các nhân xám điều khiển quá trình trao đổi chất và điều hoà thân nhiệt


Hoạt động 4: Tiểu não:
Hoạt động của giáo viên
Hoạt động của h?c sinh

+ Yêu cầu h?c sinh quan sát lại hình 46.1; 46.3; Đọc thông tin ( trả lời câu hỏi:
- Cho biết vị trí của tiểu não?
- Trình bày cấu tạo của tiểu não?



+ Yêu cầu h?c sinh nghiên cứu thí nghiệm mục (( Trình bày chức năng của tiểu não?
+ Đọc thông tin, quan sát hình( thảo luận nhóm, trả lời câu hỏi:
- Sau trụ não, dưới bán cầu não
- Cấu tạo :
Chất xám: ở ngoài làm thành vỏ tiểu não
Chất trắng: ở trong, là các đường dẫn truyền
+ Nghiên cứu thí nghiệm( Chức năng của tiểu não: điều hòa, phối hợp các cử động phức tạp và giữ thăng bằng cơ thể

Kết luận:
+ Cấu tạo:
- Chất xám: ở ngoài làm thành vỏ tiểu não
- Chất trắng: ở trong, là các đường dẫn truyền
+ Chức năng của tiểu não: điều hòa, phối hợp các cử động phức tạp và giữ thăng bằng cơ thể

Kết luận chung: h?c sinh đọc phần ghi nhớ SGK
4. Kiểm tra, đánh giá:
Lập bảng so sánh cấu tạo và chức năng của trụ não, não trung gian, tiểu não theo mẫu:

Trụ não
Não trung gian
Tiểu não

Cấu tạo




Chức năng




5. HDVN�:
+ Học bài, trả lời câu hỏi SGK
+ Đọc mục "Em có biết?"
+ Xem trước bài 47.
V, Rút kinh nghiệm:






Ng�y so?n: 03.03.08
Ti?t 49 Ng�y d?y:
Bài 47: ĐẠI NÃO
I. Mục tiêu bài học:
1. Kiến thức:
+ Nêu rõ được đặc điểm cấu tạo của đại não người, đặc biệt là vỏ đại não thể hiện sự tiến hóa so với động vật thuộc lớp thú
+ Xác định được các vùng chức năng của vỏ đại não ở người
2. Kĩ năng: quan sát, phân tích hình, vẽ hình, hoạt động nhóm
3. Thái độ: Giáo dục ý thức bảo vệ bộ não
II. Phương pháp dạy học: trực quan, thảo luận nhóm, vấn đáp
III. Chuẩn bị của Gv và Hs:
1. Giáo viên:
+ Tranh phóng to hình 47.1;47.2;47.3 SGK
+ Mô hình bộ não
+ Tranh câm hình 47.2
2. H?c sinh: xem bài trước 2-3 lần
IV .Tiến trình bài học:
1, Ổn định tổ chức:
2, Kiểm tra bài cũ:
Sô sánh cấu tạo, chức năng trụ não, não trung gian và tiểu não?
3,Bài mới:
* Mở bài: Người bị chấn thương sọ não do tai nạn; bị tai biến mạch máu não do xơ vữa động mạch, do huyết áp cao thường có biểu hiện gì? Tại sao như vậy?
Tất cả các trường hợp kể trên đều có liên quan đến não, do não bị tổn thương hoặc bị máu chèn ép làm ảnh hưởng đến chức năng của não, trong đó thành phần trực tiếp bị ảnh hưởng là đại não
Vậy đại não có cấu tạo như thế nào? Chức năng của đại não là gì? ( Bài 47
Hoạt động 1: Tìm hiểu cấu tạo của đại não:
+ Mục tiêu: Dựa vào hình vẽ trình bày được cấu tạo ngoài và cấu tạo trong của đại não
+ Tiến hành:
Hoạt động của giáo viên
Hoạt động của h?c sinh

+ Yêu cầu h?c sinh quan sát kỹ hình 47.1( 47.3 SGK( hoàn thành bài tập mục (: điền vào chỗ trống
+ Gọi đại diện nhóm trình bày, các nhóm bổ sung ( giáo viên thông báo đáp án đúng
Đáp án: khe, rãnh, trán, đỉnh, thái dương, chất trắng
+ Yêu cầu h?c sinh quan sát lại hình, nội dung bài tập, đọc thông tin( Trình bày cấu tạo ngoài, cấu tạo trong của đại não?
+ Yêu cầu h?c sinh tự rút ra kết luận
+ Hoàn thiện lại kiến thức
+ Yêu cầu h?c sinh giải thích hiện tượng liệt nửa người?
+ Hỏi: trình bày cấu tạo của đại não
+ Quan sát hình, xác định vị trí đại não
+ Thảo luận nhóm ( hàon thành bài tập mục (
+ Đại diện nhóm trình bày ( các nhóm khác nhận xét, bổ sung


+ Quan sát lại hình kết hợp với nôi dung bài tập và thông tin ( Nêu cấu tạo ngoài và cấu tạo trong của đại não
+ Tự rút ra kết luận: chỉ trên mô hình cấu tạo của đại não
+ Giải thích: do tổn thương ở một bên đại não

Kết luận:
* Cấu tạo ngoài:
+ Rãnh liên bán cầu chia đại não thành hai nửa
+ Rãnh sâu chia bán cầu não làm 4 thùy: thùy trán, thùy đỉnh, thùy chẩm, thùy thái dương
+ Khe và rãnh làm thành khúc cuộn não làm tăng diện tích bề mặt não
* Cấu tạo trong:
+ Chất xám ở ngoài làm thành vỏ não dày 2-3 mm, gồm 6 lớp
+ Chất trắng ở trong là các đường thần kinh. Hầu hết các đường này bắt chéo ở hành tủy hoặc tuỷ sống


Hoạt động 2: Sự phân vùng chức năng của não

Hoạt động của giáo viên
Hoạt động của h?c sinh

+ Yêu cầu h?c sinh đọc thông tin, đối chiếu hình 47.4 ( hoàn thành bài tập (

+ Gọi các nhóm trình bày ( ghi kết quả lên bảng
+ Cho trao đổi toàn lớp ( Chốt lại đáp án đúng: a3, b4, c6, d7, e5, g8, h2, i1
+ Yêu cầu h?c sinh tự rút ra kết luận
+ Yêu cầu h?c sinh so sánh sự phân vùng chức năng giữa người và động vật
+ Đọc thông tin
+ Quan sát hình ( Thảo luận nhóm ( hoàn thành bài tập (
+ Đại diện các nhóm trình bày

+ Trao đổi toàn lớp

+ Tự rút ra kết luận
+ So sánh sự phân vu