BẢN TIN – LUYỆN VIẾT BẢN TIN
Mục tiêu
Giúp HS:
Nắm được yêu cầu về nội dung, hình thức của bản tin và cách viết bản tin.
Viết được bản tin ngắn phản ánh các sự kiện trong nhà trường và môi trường xã hội gần gũi.
Có thái độ trung thực, thận trọng khi đưa tin.
Phương tiện
SGK, SGV, Thiết kế lên lớp
Phương pháp
Gợi ý, thảo luận, trả lời câu hỏi, làm bài tập.
Tiến trình thực hiện
Kiểm tra bài cũ
Giới thiệu bài mới
Hoạt động của GV và HS
Nội dung cần đạt



GV: Dựa vào SGK, hãy cho biết bản tin là một thể loại báo chí như thế nào?
HS: Trả lời
GV: Cung cấp cho HS 4 bản tin. Yêu cầu các em thảo luận xem đâu là tin vắn, tin thường, tin tổng hợp, tin tường thuật. Từ đó chỉ ra sự khác nhau giữa 4 loại bản tin này.
HS: Thảo luận dưới sự hướng dẫn của GV.













GV: Cho HS đọc bản tin Đội tuyển Ô-lim-pích Toán Việt Nam xếp thứ tư toàn đoàn và thảo luận theo bàn (2 em) để trả lời các câu hỏi trong SGK trang 161.
HS: Làm theo yêu cầu của GV: Lần lượt trả lời các câu hỏi:
Câu 1: Bản tin thông báo kết quả kì thi Ô-lim-pích Toán quốc tế của Đoàn học sinh Việt Nam. Kết quả dự thi (xếp thứ tư) khẳng định trình độ của học sinh Việt Nam cũng như thành tựu của việc bồi dưỡng nhân tài Toán học của nền giáo dục nước ta.
Câu 2: Bản tin trên có tính thời sự, vì sự việc mới xảy ra vào ngày 16 – 7 và ngay sau 3 ngày đã được đưa tin
Câu 3: Các thông tin bổ sung trong bài tập là không cần thiết, thậm chí là thừa vì chúng vi phạm nguyên tắc ngắn gọn, súc tích của bản tin.
Câu 4: Các sự kiện trong bản tin như thời gian, địa điểm, kết quả của cuộc thi đều được nêu lên một cách cụ thể, chính xác, có tác dụng bảo đảm tính chính xác của báo chí nói chung, bản tin nói riêng, làm cho người đọc tin vào những tin tức được thông báo.
Từ đó rút ra các yêu cầu cơ bản của bản tin để trả lời câu 5.

GV: Yêu cầu HS đọc lại bản tin ở mục I và thảo luận để trả lời các câu hỏi (a), (b), (c) trang 161.
HS: Thảo luận để trả lời:
Câu a: Không phải sự kiện nào cũng có thể trở thành nguồn tin của bản tin. Để được lựa chọn đưa tin, sự kiện đó phải là sự kiện thời sự, có ý nghĩa trong đời sống.
Câu b: Phân tích sáng tỏ các nội dung trong bản tin bằng cách bám sát vào câu chữ cụ thể của bản tin.
Câu c: Từ kết quả của 2 câu trên, HS khái quát để trả lời câu c.

GV: Yêu cầu HS thảo luận để thực hiện bài tập của phần 2. Viết bản tin
HS: Thảo luận dưới sự hướng dẫn của GV:
Câu a:
+ Về nội dung: Tiêu đề của bản tin đều nêu khái quát nội dung của tin.
Các tiêu đề được đưa ra đặc biệt vì đã chọn được chi tiết hấp dẫn nhất với cách diễn đạt gây hứng thú, tò mò cho người đọc.
+ Về hình thức và kết cấu: Tiêu đề của bản tin ngắn gọn, gồm 1 cụm từ cũng có thể là 1 câu trần thuật, câu nghi vấn.
Câu b:
+ Tìm phần mở đầu của các bản tin.
+ Phần mở đầu thường thông báo khái quát về sự kiện và kết quả.
Câu c: Phần triển khai có thể nêu cụ thể, chi tiết hơn sự kiện hoặc có thể cắt nghĩa cụ thể hơn nguyên nhân hoặc kết quả của sự kiện được đưa tin (2 bản tin đầu nêu cụ thể, chi tiết các sự việc, bản tin thứ 3 cắt nghĩa nguyên nhân đưa đến kết quả của sự kiện.)

GV: Hướng dẫn HS chia nhóm để giải các bài tập 1, 2, 3 trang 163 và các bài tập trong tiết Luyện tập viết bản tin.
HS: Chia nhóm làm bài.





Mục đích, yêu cầu cơ bản của bản tin
Bản tin là một thể loại báo chí nhằm đưa tin kịp thời, chính xác những sự kiện thời sự có ý nghĩa trong đời sống xã hội.
Bản tin có nhiều loại:
Tin vắn: là loại tin không có nhan đề, dung lượng ngắn (chỉ gồm từ 1 đến 2 câu), chỉ thông báo vắn tắt về các sự kiện.
Tin thường: có độ dài trên dưới 300 chữ, có nhan đề, thông báo ngắn gọn nhưng tương đối đầy đủ về một sự kiện. Đây là loại tin chiếm tỉ lệ cao nhất trong lĩnh vực báo chí.
Tin tường thuật: là loại tin phản ánh từ đầu đến cuối sự kiện một cách chi tiết, cụ thể.
Tin tổng hợp: là loại tin nhằm mục đích thông tin tổng hợp nhiều sự kiện xung quanh một hiện tượng nào đó có vấn đề đáng quan tâm với sự tường thuật, mô tả cụ thể, chi tiết các sự kiện kèm theo sự phân tích, lí giải nguyên nhân – kết quả và ý nghĩa của chúng.
Yêu cầu cơ bản của bản tin:





Phải có ý nghĩa xã hội






Phải bảo đảm tính thời sự (đưa tin kịp thời, nhanh chóng).

Phải ngắn gọn, súc tích.



Nội dung thông tin phải chân thực, chính xác.







Cách viết bản tin
Khai thác và lựa chọn tin
Cần khai thác, lựa chọn những sự kiện có ý nghĩa cụ thể, chính xác (khi nào, ở đâu, ai làm, xảy ra thế nào, kết quả ra sao…)









Viết bản tin
Cách đặt tiêu đề bản tin: Tiêu đề ngắn gọn song phải nêu khái quát nội dung của tin một cách ấn tượng.
Cách mở đầu bản tin: Phần mở đầu bản tin thường thông báo khái quát về sự kiện và kết quả.
Triển khai chi tiết bản tin: Nhằm chi tiết hóa, giải thích nguyên nhân hoặc kết quả tường thuật chi tiết sự kiện.
















Luyện tập
Bài tập trang 163:
Bài 1: Các sự kiện a, b, d, e là các sự kiện có thể viết bản tin.
Bài 2: Giữa bản tin và các thể loại báo chí khác như quảng cáo và phóng sự điều tra có những điểm giống và khác nhau như sau:
+ Giống nhau: Cung cấp tin tức
+ Khác nhau: Bản tin đơn thuần chỉ thông báo tin tức. Quảng cáo ngoài truyền tin còn có mục đích chủ yếu là chào mời khách hàng mua, sử dụng hàng hóa, dịch vụ. Phóng sự điều tra có độ dài lớn hơn bản tin nhiều, miêu tả cụ thể chi tiết các sự việc, phân tích và bình luận sự kiện.
Bài 3: Bản tin Đội tuyển Ô-lim-pích Toán Việt Nam xếp thứ tư toàn đoàn có thể chuyển thành tin vắn sau: “Đội tuyển Việt Nam xếp thứ tư toàn đoàn trong cuộc thi Ô-lim-pích Toán quốc tế lần thứ 45 tại thủ đô A-ten, Hi Lạp từ ngày 14 đến 16 tháng 7.
Bài tập trang 178, 179:
Bài 1: Đây là bản tin thường
+ Về dung lượng: Độ dài trung bình, thông tin về kết quả (đứng đầu khu vực về bình đẳng giới) và các sự kiện (bình đẳng giới trong giáo dục, y tế, kinh tế, các hạn chế về bình đẳng giới).
+ Về cấu trúc: Bản tin có nhan đề, triển khai từ thông tin khái quát đến cụ thể chi tiết. Phần sau cụ thể hóa và giải thích cho phần trước.
Bài 2:
+ Nội dung chủ yếu của bản tin: Dự án phát triển và đưa cây dược liệu Việt Nam ra thị trường thế giới được lựa chọn vào danh sách 10 ứng cử viên đoạt giải thưởng “Môi trường và phát triển 2007”.
+ Cách thức để nhanh chóng nắm bắt nội dung thông tin:
Căn cứ vào nhan đề của bản tin.
Căn cứ vào câu mang nội dung thông tin quan trọng nhất có liên quan đến sự kiện được nhắc trong nhan đề. Câu này thường đứng phần đầu bản tin.
Bài 3:
Cách sửa: Đưa câu “Đến nay đã có 50 trường đại học trong cả nước đăng kí tham gia cuộc thi” xuống cuối bản tin.
Bài 4:
Tập viết bản tin theo các tình huống
+ HS chọn 1 tình huống trong các tình huống đã cho.
+ Thu thập và lựa chọn tư liệu để viết bản tin, các tư liệu đó bao gồm: Thời gian, địa điểm diễn ra sự kiện; Diễn biến, nội dung sự kiện; Kết quả của sự kiện.
Đặt tên cho bản tin, viết phần mở đầu, phần triển khai của bản tin theo sự hướng dẫn trong bài.


Củng cố, dặn dò
Củng cố: Cho HS đọc phần Ghi nhớ trang 163.
Dặn dò: Soạn bài Phỏng vấn và trả lời phỏng vấn.

PHỎNG VẤN VÀ TRẢ LỜI PHỎNG VẤN

A. MỤC TIÊU BÀI HỌC
Sách giáo viên trang 182

B. PHƯƠNG TIỆN THỰC HIỆN
Sách giáo khoa, sách giáo viên
Thiết kế bài học trên máy tính

C. CÁCH THỨC TIẾN HÀNH
Giáo viên cho học sinh đọc kĩ sách giáo khoa ở nhà, từng đôi hoc sinh chuẩn bị phỏng vấn và trả lời phỏng vấn theo các nội dung do giáo viên gợi ý, chuẩn bị trước bài tập 3 sách giáo khoa trang 183
Đến lớp các em vừa thể hiện vừa thảo luận trả lời các câu hỏi từ đó rút ra bài học.

D. TIẾN TRÌNH DẠY HỌC
1/ Kiểm tra việc chuẩn bị bài của các học sinh
2/ Giới thiệu bài mới:
Trong cuộc sống hiện đại, việc tiến hành phỏng vấn và trả lời phỏng vấn là hình thức được áp dụng rộng rãi trong tuyển chọn nhân viên, du học, cấp hoc bổng…rộng hơn nữa là để cung cấp thông tin và thu thập thông tin nhằm nắm bắt dư luận, nhằm làm cho tầm hiểu biết được mở rộng và hiệu quả giao tiếp được nâng cao. Vì thế việc làm quen với các hoạt động phỏng vấn và trả lời phỏng vấn là sự chuẩn bị thiết thực cho chúng ta bước vào đời. Bài học hôm nay sẽ giúp các em hình thành kĩ năng phỏng vấn và trả lời phỏng vấn.








Hoạt động của giáo viên và học sinh

Giáo viên mời 2 em hs lên thực hiện công việc phỏng vấn và trả lời phỏng vấn với chủ đề:
Chương trình phân ban mà các em đang học

Hỏi: Em hãy cho biết mục đích cuộc phỏng vấn mà các bạn vừa thực hiện?
Vậy mục đích của phỏng vấn là gì ? tầm quan trọng của nó ra sao?


Hỏi: Các em đã chuẩn bị như thế nào khi được giao nhiệm vụ phỏng vấn?


Hỏi: Phải hỏi thế nào để đạt được mục đích phỏng vấn( thảo luận).

Hỏi: Em hãy nhận xét hệ thống câu hỏi của bạn khi lên phỏng vấn?

Học sinh thảo luận các câu hỏi ở mục 2

Hỏi: Trước khi kết thúc, người phỏng vấn phải nói điều gì?

Học sinh thảo luận câu hỏi ở mục 3.

Các em đã được yêu cầu thực hiện bài tập trong vai người trả lời phỏng vấn, các em đã được xem ti vi, chương trình phỏng vấn, hãy cho biết người được phỏng vấn cần làm thế nào để gây ấn tượng tốt cho người nghe?
Luyện tập:
Cho học sinh lên thực hiện bài tập 3.

Cách thức: Một học sinh lên trong vai người phỏng vấn và mời 2 bạn lên trả lời phỏng vấn.
Các hs khác nhận xét về quá trình phỏng vấn và trả lời phỏng vấn của các bạn.

Giáo viên nhận xét:
Củng cố : Gọi một học sinh đọc phần ghi nhớ sách giáo khoa.
Dặn dò: Học sinh về nhà đọc phần đọc thêm sách giáo khoa và làm thêm 2 bài tập còn lại.
phần đọc thêm, xem các chương trình phỏng vấn và trả lời phỏng vấn trên tv.






Yêu cầu cần đạt

1/Mục đích, tầm quan trọng của phỏng vấn và trả lời phỏng vấn.
Là cuộc hỏi đáp có mục đích, nhằm thu thập hoặc cung cấp thông tin về một chủ đề được quan tâm.
2/ Những yêu cầu cơ bản đối với hoạt động phỏng vấn.
a/ Chuẩn bị phỏng vấn
- Phải xác định chủ đề, mục đích, đối tượng, phương tiện phỏng vấn.
- Câu hỏi phải ngắn gọn, rõ ràng, phù hợp với mục đích và đối tượng phỏng vấn, làm rõ chủ đề liên kết với nhau và được sắp xếp với nhau theo một trình tự hợp lí.
b/ Tiến hành phỏng vấn:
- Không phải lúc nào cũng chỉ nêu những câu hỏi đã chuẩn bị sẵn mà phải biết lắng nghe và khéo léo dẫn dắt, khiến người được phỏng vấn có