Ôn tập văn học hiện đại

đồng chí
( chính hữu)
.
1. Tác giả:
- Chính Hữu( tên khai sinh Trần Đình Đắc) – sinh năm 1926, quê Can Lộc- Hà tĩnh.
- Thơ của ông chủ yếu viết về chiến tranh và người lính.
- Đặc điểm thơ: dồn nén cảm xúc, ngôn ngữ h/a chọn lọc, hàm súc.
- Tập thơ chính là “ Đầu súng trăng treo”.
2. Tác phẩm:
- Viết vào đầu năm 1948
Từ sau năm 1945, trong văn học hiện đại xuất hiện đề tài mới: Tình đồng chí, đồng đội của người chiến sĩ cách mạng của anh bộ đội cụ Hồ. Chính Hữu là một trong những nhà thơ đầu tiên đóng góp thành công vào đề tài ấy bằng bài thơ đặc sắc : “ Đồng chí”.
( Nhà thơ lúc đó là chính trị viên đại đội thuộc Trung đoàn thủ đô, cùng đơn vị của mình tham gia chiến đấu suốt chiến dịch Việt Bắc ( thu đông 1947), sau trận đó, tác giả bị ốm, phải nằm điều trị tại đơn vị. bài thơ đã ra đời tại nơi ông phải nằm điều trị. Bài thơ là sự thể hiện những tình cảm tha thiết, sâu sắc của tác giả với những người đồng chí đồng đội của mình.
- Thể loại : thơ tự do.
- Bố cục: chia 3 phần:
+ 7 dòng thơ đầu: cơ sở hình thành tình đồng chí.
+ 10 dòng tiếp theo: những biểu hiện và sức mạnh của tình đồng chí.
+ 3 dòng thơ cuối: biểu tượng giàu chất thơ của tình đồng chí.
3. Phân tích:
a. Cơ sở hình thành tình đồng chí:
- Quê hương anh nước mặn đồng chua,
Làng tôi nghèo đất cày lên sỏi đá”
-> Họ cùng tương đồng về hoàn cảnh xuất thân: đều là những người nông dân lao động, sinh ra ở những vùng quê nghèo khó.

- Anh với tôi đôi người xa lạ,
Tự phương trời chẳng hẹn quen nhau.
Súng bên súng đầu sát bên đầu,
Đêm rét chung chăn thành đôi tri kỉ.
-> Cùng chung lí tưởng, cùng chung nhiệm vụ, sát cánh bên nhau trong chiến đấu, trong sự chia sẻ những thiếu thốn, gian lao của người lính cách mạng trong buổi đầu cuộc k/c chống Pháp.

-> Bằng một ngôn ngữ giản dị, chân thật dùng những thành ngữ, tác giả cho ta cảm nhận được cội nguồn của tình đồng chí. Đó là tình cảm được xây cất từ tình cảm của giai cấp cần lao. Đó là thứ tình cảm gắn bó tự nguyện, rộng lớn, mới mẻ nhưng cũng thật gần gũi. Tình đồng chí tạo thành sức mạnh của đội ngũ trong đấu tranh.
Đồng chí!
-> Câu thơ, dòng thơ đặc biệt ( có 1 từ với 2 tiếng và dấu chấm than, câu thơ vang lên như 1 tiếng gọi thân thương, thiêng liênng, nó như nốt nhấn trong bản nhạc, như 1 bản lề nối tiếp 2 đoạn thơ, khép mở 2 ý thơ-> phát hiện mới về tình đồng đội của tác giả.
b. Những biểu hiện và sức mạnh của tình đồng chí:
- Ruộng nương anh gởi bạn thân cày,
Gian nhà không mặc kệ gió lung lay,
Giếng n