BÀI 19: PHONG TRÀO YÊU NƯỚC CHỐNG PHÁP Ở VIỆT NAM TỪ
ĐẦU THẾ KỈ XX ĐẾN NĂM 1917
(3 tiết)
I. MỤC TIÊU BÀI HỌC
1. Kiến thức
Sau bài học này, HS sẽ:
-

Nêu được tác động của cuộc khai thác thuộc địa lần thứ nhất của người Pháp
đối với xã hội Việt Nam.

-

Giới thiệu được những nét chính về hoạt động yêu nước của Phan Bội Châu,
Phan Châu Trinh, Nguyễn Tất Thành.

2. Năng lực
Năng lực chung:
-

Năng lực giao tiếp và hợp tác: khả năng thực hiện nhiệm vụ một cách độc
lập hay theo nhóm; Trao đổi tích cực với giáo viên và các bạn khác trong
lớp.

-

Năng lực tự chủ và tự học: biết lắng nghe và chia sẻ ý kiến cá nhân với bạn,
nhóm và GV. Tích cực tham gia các hoạt động trong lớp.

-

Giải quyết vấn đề và sáng tạo: biết phối hợp với bạn bè khi làm việc nhóm,
tư duy logic, sáng tạo khi giải quyết vấn đề.

Năng lực riêng:
-

Khai thác và sử dụng được một số thông tin của một số tư liệu trong bài học
dưới sự hướng dẫn của GV.

-

Tìm kiếm, sưu tầm được tư liệu để phục vụ cho bài học và thực hiện các
hoạt động thực hành, vận dụng.

Năng lực số:
-

1.1.TC2a: Xác định được mục tiêu, yêu cầu tìm kiếm và từ khóa phù hợp để
thu thập dữ liệu (Tìm kiếm thông tin về cuộc khai thác thuộc địa và các
phong trào yêu nước).

-

2.1.TC2a: Sử dụng được một số công cụ, phần mềm thông dụng để trao đổi,
chia sẻ thông tin (Sử dụng Mentimeter/Padlet để tương tác lớp học).

-

3.1.TC2a: Tạo được nội dung số đơn giản phục vụ học tập (Thiết kế
Infographic so sánh đường lối cứu nước hoặc Profile nhân vật).

-

5.3.TC2a: Sử dụng được phần mềm, công cụ kĩ thuật số để giải quyết vấn đề
cụ thể (Sử dụng Google Earth/Maps xác định Bến Nhà Rồng và hành trình
ra đi tìm đường cứu nước).

-

6.2.TC2a: Sử dụng được một số chức năng cơ bản của công cụ trí tuệ nhân
tạo (Sử dụng Chatbot AI để so sánh tư tưởng bạo động và cải cách).

3. Phẩm chất
-

Cảm phục, trân trọng tình yêu nước, hi sinh quên mình vì nền độc lập, tự do
dân tộc của các nhà yêu nước, cách mạng tiêu biểu đầu thế kỉ XX như Phan
Bội Châu, Phan Châu Trinh, Nguyễn Tất Thành.

-

Phát huy truyền thống yêu nước, xác định được trách nhiệm của bản thân
trong công cuộc xây dựng và bảo vệ Tổ quốc hiện nay.

II. THIẾT BỊ DẠY HỌC
1. Đối với giáo viên
-

SGK, SBT, KHBD Lịch sử và Địa lí 8 – phần Lịch sử.

-

Phiếu học tập dành cho HS.

-

Bảng thống kê, tranh ảnh, video,…về những chuyển biến của tình hình Việt
Nam đầu thế kỉ XX, về những hoạt động của các nhà yêu nước tiêu biểu
như: Phan Bội Châu, Phan Châu Trinh, Nguyễn Tất Thành,…

-

Lược đồ về hành trình tìm đường cứu nước của Nguyễn Tất Thành từ năm
1911 đến năm 1941.

-

Máy tính, máy chiếu (nếu có).

-

Video AI được tạo bằng các công cụ AI để khởi động bài học.

-

Học liệu số: Hình ảnh tư liệu: Cầu Long Biên, Ga Hà Nội, Bến Nhà Rồng;
Link Padlet lớp học; Ứng dụng Google Earth; Bộ câu hỏi trắc nghiệm trên
Quizizz.

2. Đối với học sinh
-

SGK Lịch sử và Địa lí 8 – phần Lịch sử.

-

Tranh ảnh, tư liệu sưu tầm có liên quan đến nội dung bài học và dụng cụ học
tập theo yêu cầu của GV.

-

Thiết bị di động/máy tính bảng (nếu có) để tham gia hoạt động số.

III. CÁC HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC
1. HOẠT ĐỘNG KHỞI ĐỘNG
a. Mục tiêu: Khơi dậy hứng thú học tập cho HS, tạo không khí vui vẻ khám phá
bài học mới và chuyển giao nhiệm vụ học tập.
b. Nội dung: HS xem video và trả lời câu hỏi.
c. Sản phẩm: HS trả lời câu hỏi xuất hiện trong video.
d. Tổ chức thực hiện:
Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập
- GV yêu cầu xem video AI được thiết kế để phục vụ bài dạy.
- GV yêu cầu HS trả lời câu hỏi xuất hiện trong video đó.
Bước 2: HS tiếp nhận, thực hiện nhiệm vụ học tập
- HS vận dụng kiến thức bản thân để trả lời câu hỏi.
- GV quan sát, hướng dẫn, hỗ trợ HS (nếu cần thiết).
Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động, thảo luận
- GV mời đại diện HS trình bày câu trả lời.
- GV mời đại diện HS khác nhận xét, bổ sung, nêu ý kiến (nếu có).
Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ học tập
- GV nhận xét, đánh giá, chuẩn kiến thức.
- GV dẫn dắt HS vào bài học: Năm 1911, người thanh niên yêu nước Nguyễn Tất
Thành đã ra đi tìm đường cứu nước. Vậy bối cảnh nào thúc đẩy Người sang
phương Tây? Con đường và những hoạt động của Người có gì khác so với các nhà
yêu nước tiền bối như Phan Bội Châu, Phan Châu Trinh? Chúng ta sẽ cùng nhau
tìm hiểu trong bài học ngày hôm nay – Bài 19: Phong trào yêu nước chống Pháp
ở Việt Nam từ đầu thế kỉ XX đến năm 1917.

2. HOẠT ĐỘNG HÌNH THÀNH KIẾN THỨC
Hoạt động 1. Tác động của cuộc khai thác thuộc địa lần thứ nhất của thực dân
Pháp ở Việt Nam
a. Mục tiêu: Thông qua hoạt động, HS nêu được những tác động của chính sách
khai thác, bóc lột của thực dân Pháp đối với tình hình kinh tế, xã hội Việt Nam
những năm đầu thế kỉ XX.
b. Nội dung: GV yêu cầu HS thảo luận theo 4 nhóm, khai thác Bảng Chính sách
khai thác thuộc địa lần thứ nhất của thực dân Pháp ở Việt Nam, Hình 19.1, 19.2,
Tư liệu, mục Em có biết và hoàn thành Phiếu học tập số 1: Hãy nêu những tác
động của cuộc khai thác thuộc địa lần thứ nhất của thực dân Pháp đối với tình
hình Việt Nam đầu thế kỉ XX.
c. Sản phẩm: Phiếu học tập số 1 của HS về tác động của chính sách khai thác, bóc
lột của thực dân Pháp đối với tình hình kinh tế, xã hội Việt Nam những năm đầu
thế kỉ XX và chuẩn kiến thức của GV.
d. Tổ chức thực hiện:
HOẠT ĐỘNG CỦA GV - HS

DỰ KIẾN SẢN PHẨM

NLS

Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ 1. Tác động của cuộc khai 1.1.TC2a: HS
học tập

thác thuộc địa lần thứ nhất biết sử dụng từ

- GV nêu yêu cầu: Sử dụng Google của thực dân Pháp ở Việt khóa
Images tìm kiếm các bức ảnh tư liệu Nam

chính

xác để tìm tư

về: 'Công nhân đồn điền cao su thời Kết quả Phiếu học tập số 1 liệu hình ảnh
Pháp', 'Phu xe kéo', 'Trường học thời đính kèm phía dưới Hoạt động lịch sử phục
Pháp'.
- GV yêu cầu HS làm việc cá nhân,
khai thác Hình 19.2, Tư liệu SGK
tr.87 và trả lời câu hỏi: Em biết được
điều gì về tình cảnh người lao động
Việt Nam trong cuộc khai thác thuộc
địa lần thứ nhất của thực dân Pháp?

1.

vụ việc phân
tích xã hội.

- GV chia HS cả lớp thành 4 nhóm.
- GV yêu cầu HS thảo luận, khai thác
Bảng Chính sách khai thác thuộc địa
lần thứ nhất của thực dân Pháp ở Việt
Nam, Hình 19.1, 19.2, Tư liệu, mục
Em có biết và hoàn thành Phiếu học
tập số 1: Hãy nêu những tác động của
cuộc khai thác thuộc địa lần thứ nhất
của thực dân Pháp đối với tình hình
Việt Nam đầu thế kỉ XX.

PHIẾU HỌC TẬP SỐ 1
Lĩnh vực

Chính sách

Tác

khai thác

động

thuộc địa lần
thứ nhất của
thực dân Pháp
Chính trị

Kinh tế
Văn hóa
- GV cung cấp cho HS thêm một số
hình ảnh, video liên quan đến tác
động của cuộc khai thác thuộc địa lần
thứ nhất của thực dân Pháp ở Việt
Nam (đính kèm phía dưới Hoạt động
1).
- GV mở rộng kiến thức, yêu cầu các
nhóm tiếp tục thảo luận và trả lời câu
hỏi: Có ý kiến cho rằng: “Tác động
của các chính sách đến tình hình Việt
Nam mang tính hai mặt”. Em có đồng
ý với ý kiến đó không? Vì sao?
Bước 2: HS tiếp nhận, thực hiện
nhiệm vụ học tập
- HS khai thác hình ảnh, video, thông
tin trong mục, hoàn thành Phiếu học
tập số 1.
- GV quan sát, hướng dẫn, hỗ trợ HS
(nếu cần thiết).
Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động,
thảo luận
- GV mời đại diện 2 nhóm lần lượt
nêu những tác động của cuộc khai
thác thuộc địa lần thứ nhất của thực
dân Pháp đối với tình hình Việt Nam
đầu thế kỉ XX theo Phiếu học tập số
1.

- GV mời đại diện 1 – 2 HS trả lời câu
hỏi mở rộng:
Tác động của các chính sách đến tình
hình Việt Nam mang tính hai mặt.
+ Tất cả các chính sách của thực dân
Pháp thực hiện ở Việt Nam đều nhằm
phục vụ cho công cuộc cai trị, bóc lột
của chính quyền thực dân. Vì vậy,
“chia để trị”, nô dịch, đàn áp, vơ vét,
bóc lột tối đa các nguồn lợi, nguồn
lực từ thuộc địa là mục tiêu số một
của họ.
+ Trong chừng mực nhất định, những
chính sách đã đưa đến một số biến
chuyển/tác động tích cực nhất định về
kinh tế, xã hội, văn hóa:
• Sự xuất hiện của một số công trình
cơ sở hạ tầng, giao thông, đô thị.
• Sự phát triển hơn của nền thương
nghiệp, tài chính.
• Sự du nhập của một số tư tưởng,
trào lưu văn hóa tiến bộ.
• Sự xuất hiện của các giai tầng mới
trong xã hội.
Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện
nhiệm vụ học tập
- GV nhận xét, đánh giá và kết luận:
+ Tuy có một số tác động tích cực
nhất định (nằm ngoài mong muốn của

chính quyền thực dân), về cơ bản
cuộc khai thác thuộc địa lần thứ nhất
của thực dân Pháp đã khiến Việt Nam
phụ thuộc chặt chẽ về mọi mặt vào
nước Pháp.
+ Việt Nam từ một nước phong kiến
độc lập trở thành một nước thuộc địa
nửa phong kiến.
+ Trong xã hội tồn tại hai mâu thuẫn
cơ bản: mâu thuẫn giữa toàn thể dân
tộc Việt Nam với thực dân Pháp và
mâu thuẫn giữa nông dân với địa chủ
phong kiến.
- GV chuyển sang nội dung mới.
HÌNH ẢNH VỀ TÁC ĐỘNG CỦA CUỘC KHAI THÁC THUỘC ĐỊA
LẦN THỨ NHẤT CỦA THỰC DÂN PHÁP Ở VIỆT NAM

Tuyến đường sắt đưa cao su về Sài Gòn

Mặt trước nhà Ga Hàng Cỏ
(Ga Hà Nội) khoảng năm 1912

Tuyến đương xe lửa Sài Gòn- Mỹ Tho

Đường thuộc địa số 1 thời Pháp thuộc,
nay là Quốc lộ 1A

Cầu Bình Lợi (Sài Gòn)

Soái phủ Sài Gòn

Phủ Toàn quyền Đông Dương tại Hà Nội

Nhà hát lớn ở Hà Nội

Nhà hát lớn ở Sài Gòn

Nông dân Việt Nam thời thuộc Pháp

Công nhân Việt Nam làm việc trong

đầu thế kỉ XX

hầm mỏ của người Pháp đầu thế kỉ XX

Công nhân cạo mủ cao su

Công nhân khai mỏ

Nông nghiệp Việt Nam trong cuộc khai thác thuộc địa lần thứ nhất
https://www.youtube.com/watch?v=sZc541hvLKk
Công nghiệp Việt Nam trong cuộc khai thác thuộc địa lần thứ nhất
https://www.youtube.com/watch?v=BAvkrFP2V70
KẾT QUẢ PHIẾU HỌC TẬP SỐ 1
Lĩnh vực
Chính trị

Chính sách khai thác thuộc địa

Tác động

lần thứ nhất của thực dân Pháp

- Hoàn thiện bộ máy thống trị ở - Quyền lực nằm trong tay người
Liên bang Đông Dương, đứng đầu Pháp.
là viên Toàn quyền người Pháp.

- Một bộ phận địa chủ phong

- Việt Nam bị chia thành ba kì với kiến bị biến thành tay sai, công
ba chế độ khác nhau.

cụ thống trị và bóc lột của chính
quyền thực dân.

- Dùng nhiều thủ đoạn chiếm đoạt - Việt Nam trở thành nơi khai
ruộng đất, lập đồn điền trồng lúa và thác tài nguyên thiên nhiên, cung
cây công nghiệp.

cấp sức lao động rẻ mạt và là thị

- Tập trung khai thác mỏ; xây dựng trường tiêu thụ hàng hoá của
một số nhà máy, xí nghiệp nhằm Pháp.
phục vụ nhu cầu của chính quyền - Kinh tế phát triển chậm chạp,
thực dân như: xi măng, điện nước, què quặt, lạc hậu, ngày càng lệ
Kinh tế

xay xát gạo,...

thuộc nặng nề vào nền kinh tế

- Nắm giữ độc quyền thị trường Pháp.
Việt Nam, tăng cường bóc lột bằng
các loại
thuế, đặt nhiều thứ thuế mới.
- Mở mang một số tuyến đường bộ,
đường sắt, đường thuỷ và cảng
biển.
Văn hóa

- Chú trọng truyền bá văn hoá - Văn hoá phương Tây du nhập
phương

ngày càng mạnh (lối sống, trình

Tây, tìm cách hạn chế ảnh hưởng độ học thức và tư duy).
của văn hoá Trung Quốc.

- Đô thị phát triển ở cả ba miền

- Đào tạo một lớp người thân Pháp Bắc, Trung, Nam.
làm chỗ dựa cho công cuộc thống - Cơ cấu xã hội bắt đầu thay đổi:
trị và khai thác thuộc địa. Mở một + Chiếm đa số là nông dân với
số trường học mới cùng một số cơ cuộc sống nghèo khổ.
sở văn hoá, y tế.

+ Xuất hiện tầng lớp mới: tiểu tư
sản, học sinh, sinh viên.
+ Số lượng công nhân tăng

nhanh, tập trung nhiều trong các
cơ sở kinh tế chủ
chốt của Pháp.
Hoạt động 2. Hoạt động yêu nước của Phan Bội Châu, Phan Châu Trinh
a. Mục tiêu: Thông qua hoạt động, HS trình bày được những hoạt động yêu nước
trong những năm đầu thế kỉ XX của Phan Bội Châu, Phan Châu Trinh.
b. Nội dung: GV yêu cầu HS thảo luận theo 4 nhóm, khai thác Hình 19.3, 19.4,
thông tin mục 2 SGK tr.88, 89 và hoàn thành Phiếu học tập số 2: Phan Bội Châu,
Phan Châu Trinh đã có những hoạt động yêu nước nào trong những năm đầu thế
kỉ XX?
c. Sản phẩm: Phiếu học tập số 2 của HS về những hoạt động yêu nước trong
những năm đầu thế kỉ XX của Phan Bội Châu, Phan Châu Trinh và chuẩn kiến
thức của GV.
d. Tổ chức thực hiện:
HOẠT ĐỘNG CỦA GV - HS

DỰ KIẾN SẢN PHẨM

NLS

Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ 2. Hoạt động yêu nước của 3.1.TC2a:
học tập

Phan

Bội

- GV dẫn dắt HS:

Châu Trinh

Châu,

Phan Chuyển

hóa

thông tin tiểu sử

+ Đầu thế kỉ XX, trong bối cảnh xã hội Kết quả Phiếu học tập số 2 nhân vật thành
phân hóa sâu sắc, các tư tưởng dân đính kèm phía dưới Hoạt sản phẩm đồ
chủ tư sản ở châu Âu được truyền bá động 2.

họa trực quan,

vào Việt Nam.

sinh động.

+ Tác động của trào lưu duy tân ở
nhiều nước phương Đông (Nhật Bản)
tác động mạnh mẽ đến tư tưởng của
các nhà yêu nước Việt Nam.
→ Những tri thức Nho học tiến bộ đã
hăng hái thực hiện cuộc vận động cứu
nước theo khuynh hướng mới, tiêu biểu

là Phan Bội Châu và Phan Châu Trinh.
- GV nêu yêu cầu: Sưu tầm tư liệu từ
sách, báo, internet, sử dụng Canva
thiết kế một 'Hồ sơ nhân vật' (Profile
Card) về Phan Bội Châu, Phân Châu
Trinh gồm: Ảnh nhân vật, Tên/niên
hiệu/quê quán, Đóng góp với lịch sử
dân tộc, Nhận định của người đương
thời về nhân vật. (Đính kèm phía dưới
Hoạt động 2).
- GV chia HS cả lớp thành 4 nhóm (2
nhóm cùng thực hiện một nhiệm vụ học
tập).
- GV giao nhiệm vụ cụ thể cho các
nhóm như sau:
Khai thác Hình 19.3, 19.4, thông tin
mục 2 SGK tr.88, 89 và hoàn thành
Phiếu học tập số 2: Phan Bội Châu,
Phan Châu Trinh đã có những hoạt
động yêu nước nào trong những năm
đầu thế kỉ XX?
+ Nhóm 1, 3: Tìm hiểu về những hoạt
động yêu nước của Phan Bội Châu.
+ Nhóm 2, 4: Tìm hiểu về những hoạt
động yêu nước của Phan Châu Trinh.
PHIẾU HỌC TẬP SỐ 2
Hoạt động chính
Nhà yêu nước

Thời

Sự

Kết

gian

kiện

quả

Phan Bội Châu
Phan Châu
Trinh
- GV cung cấp thêm cho HS một số
hình ảnh, video về Phan Bội Châu,
Phan Châu Trinh (Đính kèm phía dưới
Hoạt động 2).
- GV mở rộng kiến thức, yêu cầu 4
nhóm tiếp tục thảo luận và cùng thực
hiện nhiệm vụ sau: Em có nhận xét gì
về những hoạt động yêu nước của
Phan Bội Châu và Phan Châu Trinh?
PHIẾU HỌC TẬP SỐ 3
NHẬN XÉT VỀ HOẠT ĐỘNG
YÊU NƯỚC CỦA PHAN BỘI
CHÂU, PHAN CHÂU TRINH
1. Điểm tương đồng
- Tính chất: …………………......
- Kết quả: ………………………
- Ý nghĩa: ………………………
2. Điểm khác biệt

Tiêu chí
Nhiệm vụ
Chủ trương
cứu nước
Phương pháp

Phan

Phan

Bội

Châu

Châu

Trinh

Mục tiêu
Hoạt động
tiêu biểu
Tác dụng
Hạn chế
Bước 2: HS tiếp nhận, thực hiện
nhiệm vụ học tập
- HS khai thác hình ảnh, tư liệu, video,
thông tin trong mục và hoàn thành
Phiếu học tập số 2, 3.
- GV quan sát, hướng dẫn, hỗ trợ HS
(nếu cần thiết).
Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động,
thảo luận
- GV mời đại diện Nhóm 1, 2 lần lượt
trình bày những hoạt động yêu nước
của Phan Bội Châu, Phan Châu Trinh
trong những năm đầu thế kỉ XX theo
Phiếu học tập số 2.
- GV mời đại diện Nhóm 3, 4 lần lượt
nhận xét gì về những hoạt động yêu
nước của Phan Bội Châu và Phan Châu
Trinh theo Phiếu học tập số 3 (Đính
kèm phía dưới Hoạt động 2).
Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện
nhiệm vụ học tập
- GV nhận xét, đánh giá, kết luận.
- GV chuyển sang nội dung mới.

MỘT SỐ HÌNH ẢNH VỀ HOẠT ĐỘNG YÊU NƯỚC CỦA PHAN BỘI CHÂU

Phan Bội Châu và Cường Để (Hoàng thân nhà Nguyễn) tại Nhật Bản

Phan Bội Châu (ngồi, thứ hai từ phải

Phan Bội Châu (phải) với Hồ Tùng Mậu

sang) và dân làng Asaba trước tấm bia

(giữa) và Ngô Thành (trái)

Tượng đồng Phan Bội Châu, 19 Lê Lợi,

Căn nhà tranh là nơi ở của

bên cầu Trường Tiền, Thanh phố Huế

“ông già Bến Ngự”

Nơi an trí Ông già Bến Ngự

Mộ Phan Bội Châu

vào những năm cuối đời
https://www.youtube.com/watch?v=TzXE_d7Y6fI

https://www.youtube.com/watch?v=bjAorhrD2ec&t=11s
MỘT SỐ HÌNH ẢNH VỀ HOẠT ĐỘNG YÊU NƯỚC
CỦA PHAN CHÂU TRINH

Chân dung cụ Phan Châu Trinh

Phần trưng bày về Phan Châu Trinh tại
Bảo tàng Lịch sử quốc gia

“Đập đá ở Côn Lôn” sáng tác tại nơi Phan Châu Trinh bị tù khổ sai,
ông bị vu cho tội khởi xướng phong trào chống thuế Trung Kì (1908)

Đám tang Phan Chu Trinh

Mộ Phan Châu Trinh tại Tân Bình,

ngày 24/3/1926 tại Sài Gòn

Thành phố Hồ Chí Minh

https://www.youtube.com/watch?v=lGHYXiOGSoU&t=1s
KẾT QUẢ PHIẾU HỌC TẬP SỐ 2
Nhà yêu nước

Hoạt động chính
Thời gian

Phan Bội Châu

Sự kiện

Kết quả

Phan Bội Châu cùng các nhà yêu
Năm 1904

nước khác thành lập Hội Duy tân,
với mục đích đấu tranh để lập nên
nước Việt Nam độc lập.
Phan Bội Châu sang Nhật Bản Năm 1909,
nhờ giúp đỡ về khí giới, tiền bạc Phan
để đánh Pháp.

Đầu năm 1905

Bội

Châu bị trục

Sau đó, Hội Duy tân đã phát động xuất

khỏi

phong trào phong trào Đông du, Nhật

Bản.

đưa các thanh niên Việt Nam yêu Phong trào
nước sang Nhật Bản học tập.
Năm 1912

Phan Bội Châu đã thành lập Việt
Nam Quang phục hội tại Quảng
Đông (Trung Quốc), nhằm “Đánh

tan rã.

đuổi giặc Pháp, khôi phục Việt
Nam, thành lập Cộng hòa Dân
quốc Việt Nam”.
Quang phục hội đã đưa người về Cuộc ám sát

Đầu năm 1913

nước nhằm thực hiện một số cuộc thất

bại.

ám sát các tên thực dân đầu sỏ và Phan

Bội

tay sai.

Châu bị bắt
và bị tù ở
Quảng
Đông.

Phan Châu Trinh

Năm 1906

Với chủ trương dựa vào Pháp để
cải cách, Phan Châu Trinh cùng
các nhóm sĩ phu tiến bộ mở cuộc
vận động Duy tân ở Trung Kì,
diễn tra trên các lĩnh vực kinh tế,
văn hóa, xã hội.

Năm 1908

Cuộc vận động Duy tân đã châm Thực

dân

ngòi cho phong trào chống sưu Pháp thẳng
thuế của nhân dân Trung Kì.

tay đàn áp.
Phan Châu
Trinh

và

nhiều

nhà

yêu ước bị
bắt và bị tù
đày. Phong
trào tan rã.
KẾT QUẢ PHIẾU HỌC TẬP SỐ 3
NHẬN XÉT VỀ HOẠT ĐỘNG YÊU NƯỚC

CỦA PHAN BỘI CHÂU, PHAN CHÂU TRINH
1. Điểm tương đồng
- Tính chất: đều đi theo khuynh hướng cách mạng dân chủ tư sản.
- Kết quả: đều bị đàn áp và thất bại.
- Ý nghĩa: cổ vũ lòng yêu nước của nhân dân, tạo nên những mầm mống, tư tưởng thúc
đẩy sự phát triển của những con đường cứu nước theo khuynh hướng mới, đã sử dụng
được sức mạnh của nhân dân làm gốc, tiếp thu được những kết quả của cách mạng thế
giới.
2. Điểm khác biệt
Tiêu chí
Nhiệm vụ

Phan Bội Châu

Phan Châu Trinh

Đánh đuổi thực dân Pháp, Đánh đổ phong kiến, thực hiện cải
khôi phục nước Việt Nam.

cách xã hội “khai thông dân trí,
chấn hưng dân khí, phát triển dân
sinh”.

Chủ trương

Vận động quần chúng tranh Giương cao ngọn cờ dân chủ, cải

cứu nước

thủ sự giúp đỡ của nước ngoài cách xã hội, chủ trương cứu nước
(Nhật Bản), tổ chức bạo động, bằng phương pháp nâng cao dân trí,
đánh đuổi thực dân Pháp dân quyền. Vạch trần chế độ phong
giành độc lập, xây dựng chế kiến thối nát, đòi Pháp sửa đổi

Phương pháp
Mục tiêu

độ quân chủ lập hiến.

chính sách cai trị thuộc địa.

Bạo động vũ trang.

Cải cách kinh tế, văn hóa, xã hội.

“Cứu nước để cứu dân”.

Cải cách kinh tế, văn hóa, xã hội.

Hoạt động

- Tháng 5/1904, Phan Bội - Năm 1906, Phan Châu Trinh cùng

tiêu biểu

Châu thành lập Duy Tân hội một số sĩ phu yêu nước tiến bộ khởi
tại Quảng Nam với chủ trương xướng cuộc vận động Duy tân ở
đánh Pháp, giành độc lập và Trung Kì.
thành lập chính thể quân chủ + Kinh tế: cổ động việc chấn hưng
lập hiến.

thực nghiệp, lập hộ kinh doanh

- 1905 – 1908: tổ chức phong phátm triển các nghề thủ công

trào Đông du, đưa thanh niên nghiệp (mở lò rèn, xưởng mộc),
Việt Nam sang học tập tại làm vườn.
Nhật Bản. Chủ trương dựa + Giáo đục: mở các trường học theo
vào Nhật Bản để chống Pháp lối mới, dạy chữ Quốc ngữ, môn
nhưng không thành, Phan Bội học mới.
Châu về Xiêm chờ thời cơ.

+ Xã hội: tổ chức những buổi diễn

- Năm 1911: Cách mạng Tân thuyết kêu gọi sự thay đổi để tiến
Hợi ở Trung Quốc bùng nổ. bộ hơn, phù hợp trong giao lưu,
Phan Bội Châu về Trung buôn bán, ngăn chặn các tệ nạn
Quốc về Trung Quốc lập ra rượu chè, thuốc phiện,.. thành lập
Việt Nam Quang phục hội trường Đông Kinh Nghĩa Thục, đổi
(1912) chủ trương đánh Pháp, mới nội
thành lập nước Cộng hòa Dân dung và phương pháp học.
quốc Việt Nam.
Hoạt động: trừ khử, tiêu diệt - Năm 1908 diễn ra phong trào
tên đầu sỏ, tay sai của chúng. chống sưu thuế, khắp các tỉnh miền
Tuy nhiên, cũng không thành Trung
công.

huy

động

hàng

vạn

ngườitham gia đấu tranh chống lại

- Ngày 24/12/1913: Phan Bội thực dân Pháp và chính quyền
Châu bị giới quân phiệt Trung phong kiến tay sai.
Quốc bắt giam ở nhà tù Quảng + Pháp thẳng tay đàn áp phong trào.
Đông.

- Năm 1908, Phan Châu Trinh bị
bắt và bị đày ở Côn Đảo.
- Năm 1911, Phan Châu Trinh bị
đưa sang Pháp.

Tác dụng

Khuấy động tinh thần yêu Cổ vũ tinh thần yêu nước, phát
nước, cổ vũ tinh thần dân tộc, động phong trào chống thuế, lập
tập hợp lực lượng kháng Pháp nhiều trường học... giáo dục tư
hùng mạnh.

tưởng chống lại các hủ tục phong

kiến.
Hạn chế

Cầu viện Nhật để chống Pháp Biện pháp ôn hoà, xu hướng dựa
mà không thấy được tham vào Pháp để “Khai dân trí, chấn dân
vọng và bản chất của đế quốc khí, hậu dân sinh” để từ đó giành
Nhật. Do quá tin vào Nhật và lại chủ quyển cho đất nước, tự do,
sự giúp đỡ của Nhật mà Phan hạnh phúc cho nhân dân.
Bội Châu đã quên mất bản
chất của một nước đế quốc
(sẵn sàng trở mặt, thỏa hiệp
khi động đến quyền lợi của
họ).

Hoạt động 3. Buổi đầu hoạt động cứu nước của Nguyễn Tất Thành
a. Mục tiêu: Thông qua hoạt động, HS nêu được một số hoạt động chính của
Nguyễn Tất Thành từ năm 1911 đến năm 1917 và chỉ ra được ý nghĩa của các hoạt
động đó.
b. Nội dung: GV yêu cầu HS làm việc cặp đôi, khai thác Hình 19.5, thông tin mục
3 SGK tr.89, 90 và trả lời câu hỏi:
- Hãy tóm tắt những hoạt động yêu nước của Nguyễn Tất Thành từ năm 1911 đến
năm 1917.
- Vì sao Nguyễn Tất Thành chọn hướng đi mới, khác với các nhà yêu nước tiền
bối?
c. Sản phẩm: Câu trả lời của HS về một số hoạt động chính của Nguyễn Tất
Thành từ năm 1911 đến năm 1917, ý nghĩa của các hoạt động đó và chuẩn kiến
thức của GV.
d. Tổ chức thực hiện:
HOẠT ĐỘNG CỦA GV - HS

DỰ KIẾN SẢN PHẨM

NLS

Bước 1: GV chuyển giao nhiệm 3. Buổi đầu hoạt động cứu 5.3.TC2a:
vụ học tập

nước của Nguyễn Tất Thành

Sử

dụng bản đồ số

- GV trình chiều hình ảnh và dẫn - Ngày 5/6/1911, tại bến Nhà để

định

vị

dắt:

Rồng (Sài Gòn):

không gian lịch

+ Nguyễn Tất Thành sinh ngày + Nguyễn Tất Thành xin làm sử.
19/5/1890, trong một gia đình nhà phụ bếp trên một chiếc tàu buôn
nho yêu nước ở huyện Nam Đàn, của Pháp, bắt đầu hành trình
tỉnh Nghệ An. Trong hoàn cảnh sang phương Tây.
mất nước, các cuộc đấu tranh của + Người đã đi qua nhiều nước ở
nhân dân ta nổ ra liên tục song đều châu Âu, châu Phi và châu Mỹ.
không giành được thắng lợi.

- Năm 1917:

+ Nguyễn Tất Thành khâm phục + Nguyễn Tất Thành trở lại
các nhà yêu nước và cách mạng Pháp, làm nhiều nghề để kiếm
tiền bối nhưng không tán thành sống.
đường lối đấu tranh của họ, quyết + Tích cực hoạt động trong Hội
định tìm con đường cứu nước mới những người Việt Nam yêu nước
cho dân tộc.

và phong trào công nhân Pháp.

- GV nêu nhiệm vụ: Sử dụng - Thắng lợi của Cách mạng tháng
Google Earth hoặc Google Maps, Mười Nga đã ảnh hưởng mạnh
tìm địa danh 'Bến Nhà Rồng' mẽ đến tư tưởng của Nguyễn Tất
(TP.HCM). Xác định vị trí và hình Thành.
dung bối cảnh ngày 5/6/1911.
- GV yêu cầu HS làm việc cặp đôi,
khai thác Hình 19.5, thông tin mục
3 SGK tr.89, 90 và trả lời câu hỏi:
Hãy tóm tắt những hoạt động yêu
nước của Nguyễn Tất Thành từ
năm 1911 đến năm 1917.

- GV cung cấp thêm một số hình
ảnh, video về hoạt động cứu nước
của Nguyễn Tất Thành (Đính kèm
phía dưới Hoạt động 3).
- GV mở rộng kiến thức, yêu cầu
HS tiếp tục thảo luận cặp đôi và
cho biết: Vì sao Nguyễn Tất Thành
chọn hướng đi mới, khác với các
nhà nước ti